તાં દેવીં દીનવદનામદીનાં ભર્તૃતેજસા। રક્ષિતાં સ્વેન શીલેન સીતામસિતલોચનામ્
દુઃખી ચહેરાવાળી છતાં અડગ, પોતાના સદગુણથી રક્ષાયેલી, પતિના તેજથી પ્રકાશિત, કાળી આંખવાળી સીતા દેવી હતી.
તાં દૃષ્ટ્વા હનુમાન્ સીતાં મૃગશાવનિભેક્ષણામ્। મૃગકન્યામિવ ત્રસ્તાં વીક્ષમાણાં સમન્તતઃ
હનુમાનજી એ મૃગશાવક જેવી આંખવાળી, ચારે બાજુ ભયભીત નજરે જોતી, ડરી ગયેલી મૃગકન્યા જેવી સીતાજી ને જોયા.
દહન્તીમિવ નિઃશ્વાસૈર્વૃક્ષાન્ પલ્લવધારિણઃ। સંઘાતમિવ શોકાનાં દુઃખસ્યોર્મિમિવોત્થિતામ્
એમ લાગતું હતું કે, એના ઉચ્છ્વાસથી પાંદડાવાળા વૃક્ષો સળગી ઉઠે છે, એ દુઃખનો ઢગલો છે, અને દુઃખની લહેર ઉઠી છે.
તાં ક્ષમાં સુવિભક્તાંગીં વિનાભરણશોભિનીમ્। પ્રહર્ષમતુલં લેભે મારુતિઃ પ્રેક્ષ્ય મૈથિલીમ્
સુગઠિત અંગવાળી, આભૂષણ વિના પણ સુંદરતા યથાવત્ એવી મૈથિલી રાજકુમારીને જોઈને મારુતિએ અપરંપાર આનંદ અનુભવ્યો.
હર્ષજાનિ ચ સોઽશ્રૂણિ તાં દૃષ્ટ્વા મદિરેક્ષણામ્। મુમોચ હનુમાંસ્તત્ર નમશ્ચક્રે ચ રાઘવમ્
મદિરા જેવી આંખવાળી એને જોઈને હનુમાનજીના આનંદના આંસુ વહ્યા અને ત્યાં જ તેમણે રામને વંદન કર્યા.
નમસ્કૃત્વાથ રામાય લક્ષ્મણાય ચ વીર્યવાન્। સીતાદર્શનસંહૃષ્ટો હનુમાન્ સંવૃતોઽભવત્
પછી હનુમાનજી એ રામ અને લક્ષ્મણને વંદન કર્યા, અને સીતાજી ને જોઈને આનંદિત થઈ, પોતાને છુપાવી લીધા.
thumb|અષ્ટાદશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે અષ્ટાદશઃ સર્ગઃ ॥૫-
હવે અઠારમો અધ્યાય સાંભળો. શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો અઢારમો અધ્યાય.
તથા વિપ્રેક્ષમાણસ્ય વનં પુષ્પિતપાદપમ્। વિચિન્વતશ્ચ વૈદેહીં કિઞ્ચિચ્છેષા નિશાભવત્
એ રીતે, ફૂલેલા વૃક્ષોથી ભરેલા વનમાં વૈદેહી ને શોધતા અને ચારે બાજુ જોતા, રાત લગભગ પૂરી થઈ આવી હતી.
ષડંગવેદવિદુષાં ક્રતુપ્રવરયાજિનામ્। શુશ્રાવ બ્રહ્મઘોષાન્ સ વિરાત્રે બ્રહ્મરક્ષસામ્
તે રાત્રે, જે બ્રાહ્મરાક્ષસો ષડંગવેદ જાણતા અને શ્રેષ્ઠ યજ્ઞો કરતા હતા, તેમના વેદપાઠ અને યજ્ઞઘોષ રાવણે સાંભળ્યા.
અથ મંગલવાદિત્રૈઃ શબ્દૈઃ શ્રોત્રમનોહરૈઃ। પ્રાબોધ્યત મહાબાહુર્દશગ્રીવો મહાબલઃ
પછી શુભ વાદ્યો અને મીઠા અવાજોથી, દશમુખી અને મહાબળવાન રાવણને જગાડવામાં આવ્યો.
વિબુધ્ય તુ મહાભાગો રાક્ષસેન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્। સ્રસ્તમાલ્યામ્બરધરો વૈદેહીમન્વચિન્તયત્
જાગીને, તેજસ્વી અને શક્તિશાળી રાક્ષસરાજ, ઝૂકી ગયેલા હાર અને વસ્ત્ર પહેરીને, વૈદેહી વિશે વિચારવા લાગ્યો.
ભૃશં નિયુક્તસ્તસ્યાં ચ મદનેન મદોત્કટઃ। ન તુ તં રાક્ષસઃ કામં શશાકાત્મનિ ગૂહિતુમ્
તેના મનમાં સીતા માટેની પ્રબળ ઈચ્છા અને વાસનાથી ભરાઈને, રાક્ષસ રાવણ પોતાનો અભિલાષા છુપાવી શક્યો નહીં.
સ સર્વાભરણૈર્યુક્તો બિભ્રચ્છ્રિયમનુત્તમામ્। તાં નગૈર્વિવિધૈર્જુષ્ટાં સર્વપુષ્પફલોપગૈઃ
બધા આભૂષણોથી શોભિત અને અદ્વિતીય તેજ ધરાવતા રાવણે, વિવિધ વૃક્ષો અને સર્વપ્રકારના ફૂલ-ફળોથી ભરેલા那个 ઉદ્યાનમાં પ્રવેશ કર્યો.
વૃતાં પુષ્કરિણીભિશ્ચ નાનાપુષ્પોપશોભિતામ્। સદા મત્તૈશ્ચ વિહગૈર્વિચિત્રાં પરમાદ્ભુતૈઃ
તે ઉદ્યાન કમળની તળાવો અને અનેક રંગીન ફૂલો વડે શોભાયમાન હતું, જ્યાં હંમેશા મદમસ્ત અને અદ્ભુત પક્ષીઓ ગુંજતા હતા.
ઈહામૃગૈશ્ચ વિવિધૈર્વૃતાં દૃષ્ટિમનોહરૈઃ। વીથીઃ સમ્પ્રેક્ષમાણશ્ચ મણિકાઞ્ચનતોરણામ્
તે ઉદ્યાન અનેક સુંદર અને મનમોહક પશુઓથી ઘેરાયેલું હતું, અને રાવણ મણિ અને સોનાના તોરણોથી શોભાયમાન રસ્તાઓને નિહાળતો ગયો.
નાનામૃગગણાકીર્ણાં ફલૈઃ પ્રપતિતૈર્વૃતામ્। અશોકવનિકામેવ પ્રાવિશત્ સંતતદ્રુમામ્
વિવિધ પ્રજાતિના પશુઓથી ભરેલું અને જમીન પર પડેલા ફળોથી ઢંકાયેલું એ અશોકવનમાં, ઘનઘોર વૃક્ષોની વચ્ચે રાવણ પ્રવેશ્યો.
અંગનાઃ શતમાત્રં તુ તં વ્રજન્તમનુવ્રજન્। મહેન્દ્રમિવ પૌલસ્ત્યં દેવગન્ધર્વયોષિતઃ
રાવણ જ્યારે ચાલતો હતો ત્યારે, એકસો સ્ત્રીઓ તેની પાછળ ચાલતી હતી, જેમ મહેન્દ્રદેવની પાછળ દેવગંધર્વ સ્ત્રીઓ ચાલે છે.
દીપિકાઃ કાઞ્ચનીઃ કાશ્ચિજ્જગૃહુસ્તત્ર યોષિતઃ। વાલવ્યજનહસ્તાશ્ચ તાલવૃન્તાનિ ચાપરાઃ
કેટલીક સ્ત્રીઓએ ત્યાં સુવર્ણ દીવટીઓ પકડી હતી, કેટલીક વાળના પંખા લહેરાવતી હતી અને કેટલીક તાડપત્રના પંખા પકડીને ચાલતી હતી.
કાઞ્ચનૈશ્ચૈવ ભૃંગારૈર્જહ્રુઃ સલિલમગ્રતઃ। મણ્ડલાગ્રા બૃસીશ્ચૈવ ગૃહ્યાન્યાઃ પૃષ્ઠતો યયુઃ
બીજીઓ સુવર્ણપાત્રોમાં પાણી લઈ આગળ ચાલી, અને કેટલીક ગોળ પંખા પકડીને પાછળથી ચાલતી હતી.
કાચિદ્ રત્નમયીં પાત્રીં પૂર્ણાં પાનસ્ય ભ્રાજતીમ્। દક્ષિણા દક્ષિણેનૈવ તદા જગ્રાહ પાણિના
એક સ્ત્રીએ જડિત રત્નોથી બનેલ ઝગમગતું પીવાનું પાત્ર, જમણા હાથથી પકડી લીધું.
રાજહંસપ્રતીકાશં છત્રં પૂર્ણશશિપ્રભમ્। સૌવર્ણદણ્ડમપરા ગૃહીત્વા પૃષ્ઠતો યયૌ
બીજી સ્ત્રીએ રાજહંસ જેવું, પૂર્ણચંદ્ર જેવી કાંતિ ધરાવતું અને સુવર્ણ દંડવાળું છત્ર પકડીને પાછળથી ચાલતી હતી.
નિદ્રામદપરીતાક્ષ્યો રાવણસ્યોત્તમસ્ત્રિયઃ। અનુજગ્મુઃ પતિં વીરં ઘનં વિદ્યુલ્લતા ઇવ
રાવણની શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ, જેમની આંખોમાં ઊંઘ કે મદનો લેશ પણ નહોતો, પોતાના વિર પતિના પાછળ-પાછળ, મેઘ પાછળ વીજળી જાય તેમ ચાલતી હતી.
વ્યાવિદ્ધહારકેયૂરાઃ સમામૃદિતવર્ણકાઃ। સમાગલિતકેશાન્તાઃ સસ્વેદવદનાસ્તથા
તેમના હાર અને કંકણ વિખૂટા થઈ ગયા હતા, રંગ ફિક્કા પડ્યા હતા, વાળ બિખરાયેલા હતા અને ચહેરા પર પરસેવો ઝળહળતો હતો.
ઘૂર્ણન્ત્યો મદશેષેણ નિદ્રયા ચ શુભાનનાઃ। સ્વેદક્લિષ્ટાંગકુસુમાઃ સમાલ્યાકુલમૂર્ધજાઃ
મદ અને ઊંઘથી ડોલતી, સુંદર ચહેરાવાળી સ્ત્રીઓના શરીર પર પરસેવાથી ફૂલો ચોંટાઈ ગયા હતા અને માથા પરના હાર પણ વિખૂટા થયા હતા.
સ ચ કામપરાધીનઃ પતિસ્તાસાં મહાબલઃ। સીતાસક્તમના મન્દો મન્દાઞ્ચિતગતિર્બભૌ
તે મહાબળવાન પતિ, જે કામના વશમાં હતો અને મનથી સીતામાં જ લાગેલો હતો, ધીમા પગલે ચાલતો અને મંદ દેખાતો હતો.
તતઃ કાઞ્ચીનિનાદં ચ નૂપુરાણાં ચ નિઃસ્વનમ્। શુશ્રાવ પરમસ્ત્રીણાં કપિર્મારુતનન્દનઃ
મારુતિપુત્ર હનુમાનએ, એ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓના કમરપટ્ટા અને પાયલના ઝણકારના અવાજો સાંભળ્યા.
તં ચાપ્રતિમકર્માણમચિન્ત્યબલપૌરુષમ્। દ્વારદેશમનુપ્રાપ્તં દદર્શ હનુમાન્ કપિઃ
હનુમાનજી એ અજોડ કાર્યો અને અવિચારી શક્તિ ધરાવતા તેને દ્વાર પાસે આવતા જોયો.
દીપિકાભિરનેકાભિઃ સમન્તાદવભાસિતમ્। ગન્ધતૈલાવસિક્તાભિર્ધ્રિયમાણાભિરગ્રતઃ
તેના આસપાસ અનેક દીવટીઓથી પ્રકાશિત હતું, અને સુગંધિત તેલથી અંજાયેલા સ્ત્રીઓએ આગળ દીવટીઓ પકડી રાખી હતી.
કામદર્પમદૈર્યુક્તં જિહ્મતામ્રાયતેક્ષણમ્। સમક્ષમિવ કંદર્પમપવિદ્ધશરાસનમ્
તેની આંખો કામ, દંભ અને મદથી લાલચટ્ટી અને વાંકી હતી; તે જાણે કામદેવ પોતે, ધનુષ્ય મૂકી દીધો હોય એમ લાગતો હતો.
મથિતામૃતફેનાભમરજોવસ્ત્રમુત્તમમ્। સપુષ્પમવકર્ષન્તં વિમુક્તં સક્તમંગદે
તેના શરીરે ઉત્તમ, ફૂલોથી શોભિત અને મથેલા અમૃતના ફેન જેવું સફેદ વસ્ત્ર હતું, જે ઢીલું પડી તેના કાંડા પર અટકી ગયું હતું.