દદર્શ સ કપિસ્તસ્ય બાહૂ શયનસંસ્થિતૌ। મન્દરસ્યાન્તરે સુપ્તૌ મહાહી રુષિતાવિવ
એ વાનરે રાવણના હાથો શય્યાપર પડેલા જોયા, જેમ કે મન્દર પર્વતની ખીણમાં સૂતા બે મહાન સાપ ગુસ્સે થયેલા હોય.
તાભ્યાં સ પરિપૂર્ણાભ્યામુભાભ્યાં રાક્ષસેશ્વરઃ। શુશુભેઽચલસંકાશઃ શૃંગાભ્યામિવ મન્દરઃ
એ બે ભરપૂર હાથોથી રાક્ષસોના રાજા, પર્વત જેવો વિશાળ, મન્દર પર્વતના બે શિખરો જેવી શોભા પામતો હતો.
ચૂતપુંનાગસુરભિર્બકુલોત્તમસંયુતઃ। મૃષ્ટાન્નરસસંયુક્તઃ પાનગન્ધપુરઃસરઃ
આમ્ર અને પર્ણાગના સુગંધથી, શ્રેષ્ઠ બકુલ સાથે ભળેલા, અને ઉત્તમ ભોજન તથા પાનના સુગંધથી ભીંજાયેલા હતા.
તસ્ય રાક્ષસરાજસ્ય નિશ્ચક્રામ મહામુખાત્। શયાનસ્ય વિનિઃશ્વાસઃ પૂરયન્નિવ તદ્ ગૃહમ્
રાક્ષસરાજના વિશાળ મુખમાંથી, જ્યારે તે સૂતો હતો, ત્યારે તેનો શ્વાસ બહાર નીકળતો અને જાણે આખું ઘર ભરી દેતો હતો.
મુક્તામણિવિચિત્રેણ કાઞ્ચનેન વિરાજિતા। મુકુટેનાપવૃત્તેન કુણ્ડલોજ્જ્વલિતાનનમ્
મુક્તા અને મણિથી શોભતા, સુવર્ણ મુકૂટથી શણગારેલા, થોડું ઢળી ગયેલા, તેજસ્વી કુંડળોથી ચમકતું તેનું મુખ હતું.
રક્તચન્દનદિગ્ધેન તથા હારેણ શોભિના। પીનાયતવિશાલેન વક્ષસાભિવિરાજિતા
લાલ ચંદનથી લિપ્ત અને સુંદર હારે શોભાયમાન, તેનો પહોળો અને મજબૂત છાતી વિશેષ રૂપે દેખાતો હતો.
પાણ્ડુરેણાપવિદ્ધેન ક્ષૌમેણ ક્ષતજેક્ષણમ્। મહાર્હેણ સુસંવીતં પીતેનોત્તરવાસસા
ફાટેલા ભાગ પર સફેદ રેશમ છૂટું પડેલું હતું અને તે મહામૂલ્યવાન પીળા ઉપરના વસ્ત્રમાં સારી રીતે લપેટાયેલો હતો.
માષરાશિપ્રતીકાશં નિઃશ્વસન્તં ભુજંગવત્। ગાંગે મહતિ તોયાન્તે પ્રસુપ્તમિવ કુઞ્જરમ્
કાળી મસૂરના ઢગલા જેવો દેખાતો, સાપની જેમ ઊંડી શ્વાસ લેતો, તે મહાન ગંગાના કિનારે સુતો હતો, જાણે ઊંઘતો હાથી હોય.
ચતુર્ભિઃ કાઞ્ચનૈર્દીપૈર્દીપ્યમાનં ચતુર્દિશમ્। પ્રકાશીકૃતસર્વાંગં મેઘં વિદ્યુદ્ગણૈરિવ
ચાર સુવર્ણ દીવટાંઓથી ચારે બાજુ પ્રકાશિત, તેનું આખું શરીર વીજળીના ઝાંખા વાદળ જેવું તેજસ્વી લાગતું હતું.
પાદમૂલગતાશ્ચાપિ દદર્શ સુમહાત્મનઃ। પત્નીઃ સ પ્રિયભાર્યસ્ય તસ્ય રક્ષઃપતેર્ગૃહે
તે મહાત્મા રાક્ષસપતિની પ્રિય પત્નીઓ, તેમના પગ પાસે, ઘરમાં બેઠેલી જોવા મળતી હતી.
શશિપ્રકાશવદના વરકુણ્ડલભૂષણાઃ। અમ્લાનમાલ્યાભરણા દદર્શ હરિયૂથપઃ
ચાંદની જેવું તેજ ધરાવતાં ચહેરા, સુંદર કુંડળોથી શોભિત, કદી ન વાંછાતા હાર અને દાગીનાં પહેરેલા, એ બધાં વાનરપતિએ જોયા.
નૃત્યવાદિત્રકુશલા રાક્ષસેન્દ્રભુજાઙ્કગાઃ। વરાભરણધારિણ્યો નિષણ્ણા દદૃશે કપિઃ
નૃત્ય અને વાદ્યમાં નિપુણ, રાક્ષસરાજના હાથ પર બેઠેલી, સુંદર દાગીનાં પહેરેલી એ સ્ત્રીઓ વાનરે આરામ કરતી જોઈ.
વજ્રવૈદૂર્યગર્ભાણિ શ્રવણાન્તેષુ યોષિતામ્। દદર્શ તાપનીયાનિ કુણ્ડલાન્યંગદાનિ ચ
તે સ્ત્રીઓના કાનના છેડે સોનાના કુંડળ અને હાથમાં સુવર્ણ કડાં, જેમાં વજ્ર અને વૈડૂર્ય રત્ન જડેલા હતા, તે બધાં વાનરે જોયા.
તાસાં ચન્દ્રોપમૈર્વક્ત્રૈઃ શુભૈર્લલિતકુણ્ડલૈઃ। વિરરાજ વિમાનં તન્નભસ્તારાગણૈરિવ
ચાંદની જેવાં ચહેરા અને લલિત કુંડળોથી શોભિત એ સ્ત્રીઓથી એ મહેલ આકાશમાં તારાઓની જેમ ઝગમગતો લાગતો હતો.
મદવ્યાયામખિન્નાસ્તા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય યોષિતઃ। તેષુ તેષ્વવકાશેષુ પ્રસુપ્તાસ્તનુમધ્યમાઃ
મદિરા અને રમતમાં થાકી ગયેલી, પાતળી કમરવાળી રાક્ષસરાજની એ સ્ત્રીઓ વિવિધ જગ્યાએ સુતી હતી.
અંગહારૈસ્તથૈવાન્યા કોમલૈર્નૃત્યશાલિની। વિન્યસ્તશુભસર્વાંગી પ્રસુપ્તા વરવર્ણિની
બીજી એક, નૃત્યમાં નિપુણ, નરમ અને સુંદર અંગો ગોઠવીને, આખું સુંદર શરીર દેખાતું, પોતાની તેજસ્વી કાંતિ સાથે સુતી હતી.
કાચિદ્ વીણાં પરિષ્વજ્ય પ્રસુપ્તા સમ્પ્રકાશતે। મહાનદીપ્રકીર્ણેવ નલિની પોતમાશ્રિતા
એક, વીણા ભળીને સુતી હતી, જાણે મહાન નદીમાં ફૂલેલી કમળની જેમ, તરવૈયા પર આરામ કરતી હોય.
અન્યા કક્ષગતેનૈવ મડ્ડુકેનાસિતેક્ષણા। પ્રસુપ્તા ભામિની ભાતિ બાલપુત્રેવ વત્સલા
બીજી એક, કાળી આંખવાળી, બાજુમાં મૃદંગ રાખીને સુતી હતી, જાણે માતા પોતાના નાનાં બાળકને પ્રેમથી ચાંપતી હોય.
પટહં ચારુસર્વાંગી ન્યસ્ય શેતે શુભસ્તની। ચિરસ્ય રમણં લબ્ધ્વા પરિષ્વજ્યેવ કામિની
સુંદર શરીરવાળી અને મનોહર સ્તનવાળી એક સ્ત્રી, પથારી પર પખાવજ મૂકી સુતી હતી, જાણે લાંબા સમય પછી પ્રેમી સાથે મળીને ચાંપતી હોય.
કાચિદ્ વીણાં પરિષ્વજ્ય સુપ્તા કમલલોચના। વરં પ્રિયતમં ગૃહ્ય સકામેવ હિ કામિની
કમળ જેવી આંખવાળી એક સ્ત્રી, વીણા ભળી સુતી હતી, જાણે પોતાની મનપસંદ પ્રિયતમને ચાંપીને, મનની ઈચ્છા પૂર્ણ થઈ હોય.
વિપઞ્ચીં પરિગૃહ્યાન્યા નિયતા નૃત્યશાલિની। નિદ્રાવશમનુપ્રાપ્તા સહકાન્તેવ ભામિની
બીજી એક, નૃત્યમાં નિષ્ઠાવાન, વિપંચી હાથમાં લઈને સુતી હતી, જાણે પોતાના પ્રિયતમ સાથે આરામ કરતી તેજસ્વી સ્ત્રી હોય.
અન્યા કનકસંકાશૈર્મૃદુપીનૈર્મનોરમૈઃ। મૃદંગં પરિવિદ્ધ્યાંગૈઃ પ્રસુપ્તા મત્તલોચના
બીજી એક, મદભરી આંખવાળી, સુવર્ણ જેવી ચમકતી અને નરમ, ગોળ અને સુંદર અંગોથી મૃદંગ વગાડતી સુતી હતી.
ભુજપાશાન્તરસ્થેન કક્ષગેન કૃશોદરી। પણવેન સહાનિન્દ્યા સુપ્તા મદકૃતશ્રમા
પાતળી કમરવાળી નિર્દોષ સ્ત્રી, મદથી થાકી ગઈ, હાથ વચ્ચે અને બાજુમાં પખાવજ રાખીને સુતી હતી.
ડિણ્ડિમં પરિગૃહ્યાન્યા તથૈવાસક્તડિણ્ડિમા। પ્રસુપ્તા તરુણં વત્સમુપગુહ્યેવ ભામિની
બીજી એક વાનર સ્ત્રી, તેના ઢીંડીમને ચુંટીને, એ રીતે ઊંઘી રહી છે જેમ કોઈ તેજસ્વી સ્ત્રી પોતાના નાનકડા વાછરડાને ભેટી રહે.
કાચિદાડમ્બરં નારી ભુજસમ્ભોગપીડિતમ્। કૃત્વા કમલપત્રાક્ષી પ્રસુપ્તા મદમોહિતા
કમળ જેવી આંખો ધરાવતી એક સ્ત્રી, મદમાં મગ્ન થઈ, પોતાના હાથની ભાંખે તબલાને દબાવીને ઊંઘી રહી છે.
કલશીમપવિદ્ધ્યાન્યા પ્રસુપ્તા ભાતિ ભામિની। વસન્તે પુષ્પશબલા માલેવ પરિમાર્જિતા
બીજી તેજસ્વી સ્ત્રી, પોતાના કળશને બાજુ પર મૂકી, ફૂલોથી શણગારેલી વનમાલા જેવી વસંતમાં, ઊંઘી રહી છે.
પાણિભ્યાં ચ કુચૌ કાચિત્ સુવર્ણકલશોપમૌ। ઉપગુહ્યાબલા સુપ્તા નિદ્રાબલપરાજિતા
એક યુવાન સ્ત્રી, ઊંઘની અસરથી પરાજિત, બંને હાથથી પોતાના કાંડા જેવું સોનાના કળશ જેવા સ્તનને બાંધીને ઊંઘી રહી છે.
અન્યા કમલપત્રાક્ષી પૂર્ણેન્દુસદૃશાનના। અન્યામાલિંગ્ય સુશ્રોણીં પ્રસુપ્તા મદવિહ્વલા
બીજી કમળ જેવી આંખો ધરાવતી, પૂર્ણચંદ્ર જેવા ચહેરાવાળી સ્ત્રી, બીજી સુંદર કટિવાળી સ્ત્રીને બાહોમાં લઈ, મદમાં મગ્ન થઈ ઊંઘી રહી છે.
આતોદ્યાનિ વિચિત્રાણિ પરિષ્વજ્ય વરસ્ત્રિયઃ। નિપીડ્ય ચ કુચૈઃ સુપ્તાઃ કામિન્યઃ કામુકાનિવ
શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ વિવિધ વાદ્યયંત્રોને બાહોમાં લઈ, પોતાના સ્તનથી દબાવીને, પ્રેમી પોતાના પ્રેમિકાને જેમ, ઊંઘી રહી છે.
તાસામેકાન્તવિન્યસ્તે શયાનાં શયને શુભે। દદર્શ રૂપસમ્પન્નામથ તાં સ કપિઃ સ્ત્રિયમ્
આ સ્ત્રીઓમાં, એક સુંદર શયન પર એકલાં સૂઈ રહેલી, રૂપથી ભરપૂર એવી સ્ત્રીને કપી એ જોયી.