નિહન્તૄન્ પરસૈન્યાનાં ગૃહે તસ્મિન્ દદર્શ સઃ। ક્ષરતશ્ચ યથા મેઘાન્ સ્રવતશ્ચ યથા ગિરીન્
તે મહેલમાં હનુમાને દુશ્મન સેનાનો નાશ કરનારા, મેઘ જેવી વરસતા અને પર્વત જેવી વહેતા વીરોને જોયા.
મેઘસ્તનિતનિર્ઘોષાન્ દુર્ધર્ષાન્ સમરે પરૈઃ। સહસ્રં વાહિનીસ્તત્ર જામ્બૂનદપરિષ્કૃતાઃ
હનુમાને ત્યાં હજાર જેટલી સેનાઓ જોયી, જે મેઘના ગર્જન જેવી ધ્વનિ કરતી, શત્રુઓ માટે અપરાજેય અને સોનાથી શોભાયમાન હતી.
હેમજાલૈરવિચ્છિન્નાસ્તરુણાદિત્યસંનિભાઃ। દદર્શ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને
હનુમાને રાવણના મહેલમાં સોનાના જાળથી અવિરત તેજવંત અને ઉગતા સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવનારા લોકોને જોયા.
શિબિકા વિવિધાકારાઃ સ કપિર્મારુતાત્મજઃ। લતાગૃહાણિ ચિત્રાણિ ચિત્રશાલાગૃહાણિ ચ
પવનપુત્ર હનુમાને વિવિધ આકારની પલંગીઓ, સુંદર લતાગૃહો અને રંગબેરંગી શાલાઓ જોયા.
ક્રીડાગૃહાણિ ચાન્યાનિ દારુપર્વતકાનિ ચ। કામસ્ય ગૃહકં રમ્યં દિવાગૃહકમેવ ચ
હનુમાને બીજા રમણિય રમણગૃહો, લાકડાના પર્વત, મનોહર પ્રેમગૃહ અને દિવસ માટેનું વિશાળ ગૃહ પણ જોયું.
દદર્શ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને। સ મન્દરસમપ્રખ્યં મયૂરસ્થાનસંકુલમ્
રાક્ષસોના રાજા રાવણના મહેલમાં હનુમાને મંદર પર્વત જેટલું ઊંચું અને મોરના સિંહાસનોથી ભરેલું ભવ્ય મહેલ જોયું.
ધ્વજયષ્ટિભિરાકીર્ણં દદર્શ ભવનોત્તમમ્। અનન્તરત્નનિચયં નિધિજાલં સમન્તતઃ। ધીરનિષ્ઠિતકર્માઙ્ગં ગૃહં ભૂતપતેરિવ
હનુમાને ધ્વજદંડોથી ભરેલું, ચારેય બાજુ અનગણિત રત્નોના ઢગલાંથી ઘેરાયેલું, મજબૂત અને નિશ્ચિત માળખાવાળું, ભૂતપતિના ગૃહ જેવું ઉત્તમ મહેલ જોયું.
અર્ચિર્ભિશ્ચાપિ રત્નાનાં તેજસા રાવણસ્ય ચ। વિરરાજ ચ તદ્ વેશ્મ રશ્મિવાનિવ રશ્મિભિઃ
રત્નોના તેજ અને રાવણના પ્રકાશથી તે મહેલ સૂર્યની કિરણો જેવું તેજસ્વી લાગતું હતું.
જામ્બૂનદમયાન્યેવ શયનાન્યાસનાનિ ચ। ભાજનાનિ ચ શુભ્રાણિ દદર્શ હરિયૂથપઃ
વાનરસભામાં મુખ્ય એવા હનુમાને આખા સોનાથી બનેલા શયન, આસન અને તેજસ્વી વાસણો જોયા.
મધ્વાસવકૃતક્લેદં મણિભાજનસંકુલમ્। મનોરમમસમ્બાધં કુબેરભવનં યથા
હનુમાને મધ અને મદથી ભીંજાયેલા, મણિથી બનેલા વાસણો, સુંદર અને વિશાળ ગૃહ, જે કુબેરના મહેલ જેવું લાગતું, જોયું.
નૂપુરાણાં ચ ઘોષેણ કાઞ્ચીનાં નિઃસ્વનેન ચ। મૃદઙ્ગતલનિર્ઘોષૈર્ઘોષવદ્ભિર્વિનાદિતમ્
પાયલના ઝાંઝર અને કમરના ઘંટિયાંઓના મીઠા અવાજ સાથે, ઢોલના ઘુંઘાટભર્યા તાલે એ જગ્યા સુમેળભર્યા સ્વરોમાં ગુંજી ઉઠી હતી.
પ્રાસાદસંઘાતયુતં સ્ત્રીરત્નશતસંકુલમ્। સુવ્યૂઢકક્ષ્યં હનુમાન્ પ્રવિવેશ મહાગૃહમ્
હનુમાને મહાન મહેલમાં પ્રવેશ કર્યો, જે અનેક મહેલો અને સુંદર સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો હતો અને તેની ઓટલા સુંદર રીતે ગોઠવાયેલા હતા.
thumb|સપ્તમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે સપ્તમઃ સર્ગઃ ॥૫-
આ સુંદરકાંડના સાતમા સર્ગનો અંત આવે છે. શ્રીમદ વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો સાતમો અધ્યાય સાંભળો.
સ વેશ્મજાલં બલવાન્ દદર્શ વ્યાસક્તવૈદૂર્યસુવર્ણજાલમ્। યથા મહત્પ્રાવૃષિ મેઘજાલં વિદ્યુત્પિનદ્ધં સવિહઙ્ગજાલમ્
એ બળવાને અનેક મહેલોનું જાળું જોયું, જે વૈડૂર્ય અને સોનાની જાળીઓથી શોભાયમાન હતું; તે વરસાદી ઋતુના વાદળોની જેમ વીજળીથી ઝગમગતું અને પક્ષીઓથી ભરેલું લાગતું હતું.
નિવેશનાનાં વિવિધાશ્ચ શાલાઃ પ્રધાનશઙ્ખાયુધચાપશાલાઃ। મનોહરાશ્ચાપિ પુનર્વિશાલા દદર્શ વેશ્માદ્રિષુ ચન્દ્રશાલાઃ
તેણે વિવિધ રહેઠાણોની ઓટલાઓ જોઈ, જેમાં મુખ્ય શંખો, શસ્ત્રો અને ધનુષ માટેના હોલ હતા; અને ફરીથી, મહેલો પર વિશાળ અને મોહક ચાંદની ઓટલાઓ પણ જોઈ.
ગૃહાણિ નાનાવસુરાજિતાનિ દેવાસુરૈશ્ચાપિ સુપૂજિતાનિ। સર્વૈશ્ચ દોષૈઃ પરિવર્જિતાનિ કપિર્દદર્શ સ્વબલાર્જિતાનિ
તેણે એવા ઘર જોયાં, જે તેમના માલિકોની શક્તિથી મેળવવામાં આવ્યા હતા, વિવિધ ભૂતપ્રેતો દ્વારા શાસિત અને દેવ-દૈત્યોએ પણ પૂજેલા, તમામ દોષોથી રહિત હતાં.
તાનિ પ્રયત્નાભિસમાહિતાનિ મયેન સાક્ષાદિવ નિર્મિતાનિ। મહીતલે સર્વગુણોત્તરાણિ દદર્શ લંકાધિપતેર્ગૃહાણિ
તેણે એ ઘર જોયાં, જે ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક બનાવવામાં આવ્યા હતા, જાણે માયાએ જાતે જ ઊભાં કર્યા હોય; ધરતી પર સર્વોત્તમ ગુણોથી ભરપૂર, એ લંકાના રાજાના ઘર હતાં.
તતો દદર્શોચ્છ્રિતમેઘરૂપં મનોહરં કાઞ્ચનચારુરૂપમ્। રક્ષોઽધિપસ્યાત્મબલાનુરૂપં ગૃહોત્તમં હ્યપ્રતિરૂપરૂપમ્
પછી તેણે એક ઊંચું મહેલ જોયું, જે વાદળના સમાન આકારનું અને સોનાની તેજસ્વી સુંદરતાથી મોહક હતું; એ રાક્ષસોના રાજાની શક્તિને યોગ્ય અને બેનમૂન એવું મહેલ હતું.
મહીતલે સ્વર્ગમિવ પ્રકીર્ણં શ્રિયા જ્વલન્તં બહુરત્નકીર્ણમ્। નાનાતરૂણાં કુસુમાવકીર્ણં ગિરેરિવાગ્રં રજસાવકીર્ણમ્
એ મહેલ ધરતી પર જાણે સ્વર્ગની જેમ ફેલાયેલું હતું, તેજથી ઝગમગતું, અનેક રત્નોથી શોભાયમાન, વિવિધ વૃક્ષોના ફૂલો છાંયેલા, અને પર્વતના શિખર પર ધૂળની જેમ ફૂલો છાંયેલા હતાં.
યથા નગાગ્રં બહુધાતુચિત્રં યથા નભશ્ચ ગ્રહચન્દ્રચિત્રમ્। દદર્શ યુક્તીકૃતચારુમેઘ- ચિત્રં વિમાનં બહુરત્નચિત્રમ્
તેણે એવું મહેલ જોયું, જે અનેક રત્નોથી શોભાયમાન હતું, જાણે પર્વતનું શિખર વિવિધ ધાતુઓથી રંગાયેલું હોય, કે આકાશ ગ્રહો અને ચાંદનીથી શોભાયમાન હોય; અને તે કલાત્મક રીતે ગોઠવાયેલા વાદળોથી શોભાયમાન હતું.
મહી કૃતા પર્વતરાજિપૂર્ણા શૈલાઃ કૃતા વૃક્ષવિતાનપૂર્ણાઃ। વૃક્ષાઃ કૃતાઃ પુષ્પવિતાનપૂર્ણાઃ પુષ્પં કૃતં કેસરપત્રપૂર્ણમ્
ધરતી પર્વતોની પંક્તિઓથી ભરેલી હતી, પર્વતો વૃક્ષોના છાંયાવાળા હતા, વૃક્ષો ફૂલોની છાંયાથી ભરેલા હતા, અને ફૂલો પર પરાગ અને પાંદડાં ભરેલા હતાં.
કૃતાનિ વેશ્માનિ ચ પાણ્ડુરાણિ તથા સુપુષ્પાણ્યપિ પુષ્કરાણિ। પુનશ્ચ પદ્માનિ સકેસરાણિ વનાનિ ચિત્રાણિ સરોવરાણિ
સફેદ મહેલો બનાવવામાં આવ્યા હતા, અને એ જ રીતે સુંદર ફૂલોવાળા કમળના તળાવ પણ હતાં; ફરીથી, કમળો પર પરાગ સાથે, અદ્ભુત વનો અને સરોવર પણ હતાં.
પુષ્પાહ્વયં નામ વિરાજમાનં રત્નપ્રભાભિશ્ચ વિઘૂર્ણમાનમ્। વેશ્મોત્તમાનામપિ ચોચ્ચમાનં મહાકપિસ્તત્ર મહાવિમાનમ્
ત્યાં પુષ્પાહ્વય નામનું તેજસ્વી મહેલ ઊભું હતું, જે રત્નોની ઝગમગાટથી ચમકતું અને ફરતું હતું, શ્રેષ્ઠ મહેલો વચ્ચે ઊંચું અને મહાન વાનરનું મહેલ હતું.
કૃતાશ્ચ વૈદૂર્યમયા વિહઙ્ગા રૂપ્યપ્રવાલૈશ્ચ તથા વિહઙ્ગાઃ। ચિત્રાશ્ચ નાનાવસુભિર્ભુજઙ્ગા જાત્યાનુરૂપાસ્તુરગાઃ શુભાઙ્ગાઃ
વૈડૂર્યમાંથી બનાવેલા પક્ષીઓ હતાં, અને એ જ રીતે રૂપા અને પ્રવાલના પક્ષીઓ પણ હતાં; વિવિધ રત્નોથી શોભાયમાન અજગરો અને સુંદર અંગવાળા ઉત્તમ જાતિના ઘોડાઓ પણ હતાં.
પ્રવાલજામ્બૂનદપુષ્પપક્ષાઃ સલીલમાવર્જિતજિહ્મપક્ષાઃ। કામસ્ય સાક્ષાદિવ ભાન્તિ પક્ષાઃ કૃતા વિહઙ્ગાઃ સુમુખાઃ સુપક્ષાઃ
પ્રવાલ અને સોનાના પાંખવાળા પક્ષીઓ હતાં, જેમના પાંખો પાણીથી ભીંજાયેલા અને વળેલા લાગતા; એમના પાંખો જાણે કામદેવના સ્વરૂપ જેવા તેજથી ઝગમગતા હતાં; સુંદર ચહેરાવાળા અને સુંદર પાંખવાળા પક્ષીઓ બનાવવામાં આવ્યા હતાં.
નિયુજ્યમાનાશ્ચ ગજાઃ સુહસ્તાઃ સકેસરાશ્ચોત્પલપત્રહસ્તાઃ। બભૂવ દેવી ચ કૃતાસુહસ્તા લક્ષ્મીસ્તથા પદ્મિનિ પદ્મહસ્તા
સારા દંતવાળા હાથીઓ જોડવામાં આવ્યા હતાં, કેટલાક હાથીઓ કમળના પાંદડાં જેવા દંત અને કેશરવાળા હતાં; દેવી પણ શુભ હસ્તવાળી બનાવવામાં આવી હતી, અને લક્ષ્મી પણ કમળ હસ્તે પદ્મિની સ્વરૂપે હતી.
ઇતીવ તદ્ગૃહમભિગમ્ય શોભનં સવિસ્મયો નગમિવ ચારુકન્દરમ્। પુનશ્ચ તત્પરમસુગન્ધિ સુન્દરં હિમાત્યયે નગમિવ ચારુકન્દરમ્
એ સુંદર ઘર પાસે પહોંચીને, તે આશ્ચર્યચકિત થયો, જાણે કોઈ પર્વતની સુંદર ગુફા હોય; ફરીથી, એ સ્થાન સુગંધિત અને મનોહર હતું, જાણે હિમ પિગળી ગયા પછી પર્વતની સુંદર ગુફા હોય.
તતઃ સ તાં કપિરભિપત્ય પૂજિતાં ચરન્ પુરીં દશમુખબાહુપાલિતામ્। અદૃશ્ય તાં જનકસુતાં સુપૂજિતાં સુદુઃખિતાં પતિગુણવેગનિર્જિતામ્
પછી એ વાનરે, જે સન્માનિત હતો, દશમુખે સંભાળેલી એ નગરમાં પ્રવેશ કર્યો અને જનકની પુત્રીને શોધવા લાગ્યો, જે ખૂબ પૂજ્ય, અત્યંત દુઃખી અને પતિના ગુણોથી વિહ્વળ હતી.
તતસ્તદા બહુવિધભાવિતાત્મનઃ કૃતાત્મનો જનકસુતાં સુવર્ત્મનઃ। અપશ્યતોઽભવદતિદુઃખિતં મનઃ સચક્ષુષઃ પ્રવિચરતો મહાત્મનઃ
પછી, જ્યારે મહાન આત્માવાળા હનુમાનજી જનકનંદિની, સીતાજી, જેઓ સારા માર્ગે ચાલે છે અને મનથી પણ ઉત્તમ છે, એમની શોધમાં દરેક જગ્યાએ નજર ફેરવી રહ્યા હતા, ત્યારે એમનું મન બહુ જ દુઃખી થઈ ગયું.
thumb|અષ્ટમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે અષ્ટમઃ સર્ગઃ ॥૫-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો આઠમો અધ્યાય, સાંભળો.