ધૂમ્રાક્ષસ્યાથ સમ્પાતેર્ભવનં મારુતાત્મજઃ। વિદ્યુદ્રૂપસ્ય ભીમસ્ય ઘનસ્ય વિઘનસ્ય ચ
પછી પવનપુત્ર ધૂમ્રાક્ષ અને સંપાતિ, તેમજ વિદ્યુદ્રૂપ, ભીમ, ઘન અને વિઘનાના ઘરોમાં પણ ગયો.
શુકનાભસ્ય ચક્રસ્ય શઠસ્ય કપટસ્ય ચ। હ્રસ્વકર્ણસ્ય દંષ્ટ્રસ્ય લોમશસ્ય ચ રક્ષસઃ
પછી તે શુકનાભ, ચક્ર, શઠ, કપટ, હ્રસ્વકર્ણ, દંષ્ટ્ર અને લોમશ નામના રાક્ષસોના ઘરોમાં પણ ગયો.
યુદ્ધોન્મત્તસ્ય મત્તસ્ય ધ્વજગ્રીવસ્ય સાદિનઃ। વિદ્યુજ્જિહ્વદ્વિજિહ્વાનાં તથા હસ્તિમુખસ્ય ચ
હનુમાન્ યુદ્ધોનમત્ત, મત્ત, ધ્વજગ્રીવ ઘોડેસવાર, વિદ્યુજ્ઝિહ્વ, વિઝિહ્વ અને હસ્તિમુખના ઘરોએ ગયા.
કરાલસ્ય પિશાચસ્ય શોણિતાક્ષસ્ય ચૈવ હિ। પ્લવમાનઃ ક્રમેણૈવ હનુમાન્ મારુતાત્મજઃ
પવનપુત્ર હનુમાન્ ક્રમશઃ કરાળ, પિશાચ અને શોણિતાક્ષના ઘરોએ ફૂદફાંદ કરતા ગયા.
તેષુ તેષુ મહાર્હેષુ ભવનેષુ મહાયશાઃ। તેષામૃદ્ધિમતામૃદ્ધિં દદર્શ સ મહાકપિઃ
તે મહાન વાનરે એ ભવ્ય મકાનોમાં એ સમૃદ્ધ રાક્ષસોના વૈભવને જોયું.
સર્વેષાં સમતિક્રમ્ય ભવનાનિ સમન્તતઃ। આસસાદાથ લક્ષ્મીવાન્ રાક્ષસેન્દ્રનિવેશનમ્
બધા ઘરોને ચારેય બાજુથી પાર કરી, અંતે તે તેજસ્વી રાક્ષસોના રાજાના મહેલ સુધી પહોંચ્યા.
રાવણસ્યોપશાયિન્યો દદર્શ હરિસત્તમઃ। વિચરન્ હરિશાર્દૂલો રાક્ષસીર્વિકૃતેક્ષણાઃ
વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા હનુમાન્, વાનર સિંહની જેમ ફરતા, રાવણની સુતાવેલી પત્નીઓ અને ભયાનક આંખોવાળી રાક્ષસીઓને જોયા.
શૂલમુદ્ગરહસ્તાંશ્ચ શક્તિતોમરધારિણઃ। દદર્શ વિવિધાન્ગુલ્માંસ્તસ્ય રક્ષઃપતેર્ગૃહે
તે રાક્ષસપતિના મહેલમાં હનુમાને વિવિધ દળો જોયા, જેમણે શૂળ, ગદા, શક્તિ અને તોમર જેવા શસ્ત્રો પકડી રાખ્યા હતા.
રાક્ષસાંશ્ચ મહાકાયાન્ નાનાપ્રહરણોદ્યતાન્। રક્તાન્ શ્વેતાન્ સિતાંશ્ચાપિ હરીંશ્ચાપિ મહાજવાન્
હનુમાને ત્યાં મોટા શરીરવાળા, વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતાં, લાલ, સફેદ, પીળા અને ઝડપદાર વાનરો અને રાક્ષસોને જોયા.
કુલીનાન્ રૂપસમ્પન્નાન્ ગજાન્ પરગજારુજાન્। શિક્ષિતાન્ ગજશિક્ષાયામૈરાવતસમાન્ યુધિ
હનુમાને ઉંચા કુળના, સુંદર, યુદ્ધકલા શીખેલા, દુશ્મન હાથીઓને પરેશાન કરતા અને યુદ્ધમાં ઐરાવત સમાન હાથીઓને જોયા.
નિહન્તૄન્ પરસૈન્યાનાં ગૃહે તસ્મિન્ દદર્શ સઃ। ક્ષરતશ્ચ યથા મેઘાન્ સ્રવતશ્ચ યથા ગિરીન્
તે મહેલમાં હનુમાને દુશ્મન સેનાનો નાશ કરનારા, મેઘ જેવી વરસતા અને પર્વત જેવી વહેતા વીરોને જોયા.
મેઘસ્તનિતનિર્ઘોષાન્ દુર્ધર્ષાન્ સમરે પરૈઃ। સહસ્રં વાહિનીસ્તત્ર જામ્બૂનદપરિષ્કૃતાઃ
હનુમાને ત્યાં હજાર જેટલી સેનાઓ જોયી, જે મેઘના ગર્જન જેવી ધ્વનિ કરતી, શત્રુઓ માટે અપરાજેય અને સોનાથી શોભાયમાન હતી.
હેમજાલૈરવિચ્છિન્નાસ્તરુણાદિત્યસંનિભાઃ। દદર્શ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને
હનુમાને રાવણના મહેલમાં સોનાના જાળથી અવિરત તેજવંત અને ઉગતા સૂર્ય સમાન તેજ ધરાવનારા લોકોને જોયા.
શિબિકા વિવિધાકારાઃ સ કપિર્મારુતાત્મજઃ। લતાગૃહાણિ ચિત્રાણિ ચિત્રશાલાગૃહાણિ ચ
પવનપુત્ર હનુમાને વિવિધ આકારની પલંગીઓ, સુંદર લતાગૃહો અને રંગબેરંગી શાલાઓ જોયા.
ક્રીડાગૃહાણિ ચાન્યાનિ દારુપર્વતકાનિ ચ। કામસ્ય ગૃહકં રમ્યં દિવાગૃહકમેવ ચ
હનુમાને બીજા રમણિય રમણગૃહો, લાકડાના પર્વત, મનોહર પ્રેમગૃહ અને દિવસ માટેનું વિશાળ ગૃહ પણ જોયું.
દદર્શ રાક્ષસેન્દ્રસ્ય રાવણસ્ય નિવેશને। સ મન્દરસમપ્રખ્યં મયૂરસ્થાનસંકુલમ્
રાક્ષસોના રાજા રાવણના મહેલમાં હનુમાને મંદર પર્વત જેટલું ઊંચું અને મોરના સિંહાસનોથી ભરેલું ભવ્ય મહેલ જોયું.
ધ્વજયષ્ટિભિરાકીર્ણં દદર્શ ભવનોત્તમમ્। અનન્તરત્નનિચયં નિધિજાલં સમન્તતઃ। ધીરનિષ્ઠિતકર્માઙ્ગં ગૃહં ભૂતપતેરિવ
હનુમાને ધ્વજદંડોથી ભરેલું, ચારેય બાજુ અનગણિત રત્નોના ઢગલાંથી ઘેરાયેલું, મજબૂત અને નિશ્ચિત માળખાવાળું, ભૂતપતિના ગૃહ જેવું ઉત્તમ મહેલ જોયું.
અર્ચિર્ભિશ્ચાપિ રત્નાનાં તેજસા રાવણસ્ય ચ। વિરરાજ ચ તદ્ વેશ્મ રશ્મિવાનિવ રશ્મિભિઃ
રત્નોના તેજ અને રાવણના પ્રકાશથી તે મહેલ સૂર્યની કિરણો જેવું તેજસ્વી લાગતું હતું.
જામ્બૂનદમયાન્યેવ શયનાન્યાસનાનિ ચ। ભાજનાનિ ચ શુભ્રાણિ દદર્શ હરિયૂથપઃ
વાનરસભામાં મુખ્ય એવા હનુમાને આખા સોનાથી બનેલા શયન, આસન અને તેજસ્વી વાસણો જોયા.
મધ્વાસવકૃતક્લેદં મણિભાજનસંકુલમ્। મનોરમમસમ્બાધં કુબેરભવનં યથા
હનુમાને મધ અને મદથી ભીંજાયેલા, મણિથી બનેલા વાસણો, સુંદર અને વિશાળ ગૃહ, જે કુબેરના મહેલ જેવું લાગતું, જોયું.
નૂપુરાણાં ચ ઘોષેણ કાઞ્ચીનાં નિઃસ્વનેન ચ। મૃદઙ્ગતલનિર્ઘોષૈર્ઘોષવદ્ભિર્વિનાદિતમ્
પાયલના ઝાંઝર અને કમરના ઘંટિયાંઓના મીઠા અવાજ સાથે, ઢોલના ઘુંઘાટભર્યા તાલે એ જગ્યા સુમેળભર્યા સ્વરોમાં ગુંજી ઉઠી હતી.
પ્રાસાદસંઘાતયુતં સ્ત્રીરત્નશતસંકુલમ્। સુવ્યૂઢકક્ષ્યં હનુમાન્ પ્રવિવેશ મહાગૃહમ્
હનુમાને મહાન મહેલમાં પ્રવેશ કર્યો, જે અનેક મહેલો અને સુંદર સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો હતો અને તેની ઓટલા સુંદર રીતે ગોઠવાયેલા હતા.
thumb|સપ્તમઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે સુન્દરકાણ્ડે સપ્તમઃ સર્ગઃ ॥૫-
આ સુંદરકાંડના સાતમા સર્ગનો અંત આવે છે. શ્રીમદ વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનો સાતમો અધ્યાય સાંભળો.
સ વેશ્મજાલં બલવાન્ દદર્શ વ્યાસક્તવૈદૂર્યસુવર્ણજાલમ્। યથા મહત્પ્રાવૃષિ મેઘજાલં વિદ્યુત્પિનદ્ધં સવિહઙ્ગજાલમ્
એ બળવાને અનેક મહેલોનું જાળું જોયું, જે વૈડૂર્ય અને સોનાની જાળીઓથી શોભાયમાન હતું; તે વરસાદી ઋતુના વાદળોની જેમ વીજળીથી ઝગમગતું અને પક્ષીઓથી ભરેલું લાગતું હતું.
નિવેશનાનાં વિવિધાશ્ચ શાલાઃ પ્રધાનશઙ્ખાયુધચાપશાલાઃ। મનોહરાશ્ચાપિ પુનર્વિશાલા દદર્શ વેશ્માદ્રિષુ ચન્દ્રશાલાઃ
તેણે વિવિધ રહેઠાણોની ઓટલાઓ જોઈ, જેમાં મુખ્ય શંખો, શસ્ત્રો અને ધનુષ માટેના હોલ હતા; અને ફરીથી, મહેલો પર વિશાળ અને મોહક ચાંદની ઓટલાઓ પણ જોઈ.
ગૃહાણિ નાનાવસુરાજિતાનિ દેવાસુરૈશ્ચાપિ સુપૂજિતાનિ। સર્વૈશ્ચ દોષૈઃ પરિવર્જિતાનિ કપિર્દદર્શ સ્વબલાર્જિતાનિ
તેણે એવા ઘર જોયાં, જે તેમના માલિકોની શક્તિથી મેળવવામાં આવ્યા હતા, વિવિધ ભૂતપ્રેતો દ્વારા શાસિત અને દેવ-દૈત્યોએ પણ પૂજેલા, તમામ દોષોથી રહિત હતાં.
તાનિ પ્રયત્નાભિસમાહિતાનિ મયેન સાક્ષાદિવ નિર્મિતાનિ। મહીતલે સર્વગુણોત્તરાણિ દદર્શ લંકાધિપતેર્ગૃહાણિ
તેણે એ ઘર જોયાં, જે ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક બનાવવામાં આવ્યા હતા, જાણે માયાએ જાતે જ ઊભાં કર્યા હોય; ધરતી પર સર્વોત્તમ ગુણોથી ભરપૂર, એ લંકાના રાજાના ઘર હતાં.
તતો દદર્શોચ્છ્રિતમેઘરૂપં મનોહરં કાઞ્ચનચારુરૂપમ્। રક્ષોઽધિપસ્યાત્મબલાનુરૂપં ગૃહોત્તમં હ્યપ્રતિરૂપરૂપમ્
પછી તેણે એક ઊંચું મહેલ જોયું, જે વાદળના સમાન આકારનું અને સોનાની તેજસ્વી સુંદરતાથી મોહક હતું; એ રાક્ષસોના રાજાની શક્તિને યોગ્ય અને બેનમૂન એવું મહેલ હતું.
મહીતલે સ્વર્ગમિવ પ્રકીર્ણં શ્રિયા જ્વલન્તં બહુરત્નકીર્ણમ્। નાનાતરૂણાં કુસુમાવકીર્ણં ગિરેરિવાગ્રં રજસાવકીર્ણમ્
એ મહેલ ધરતી પર જાણે સ્વર્ગની જેમ ફેલાયેલું હતું, તેજથી ઝગમગતું, અનેક રત્નોથી શોભાયમાન, વિવિધ વૃક્ષોના ફૂલો છાંયેલા, અને પર્વતના શિખર પર ધૂળની જેમ ફૂલો છાંયેલા હતાં.
યથા નગાગ્રં બહુધાતુચિત્રં યથા નભશ્ચ ગ્રહચન્દ્રચિત્રમ્। દદર્શ યુક્તીકૃતચારુમેઘ- ચિત્રં વિમાનં બહુરત્નચિત્રમ્
તેણે એવું મહેલ જોયું, જે અનેક રત્નોથી શોભાયમાન હતું, જાણે પર્વતનું શિખર વિવિધ ધાતુઓથી રંગાયેલું હોય, કે આકાશ ગ્રહો અને ચાંદનીથી શોભાયમાન હોય; અને તે કલાત્મક રીતે ગોઠવાયેલા વાદળોથી શોભાયમાન હતું.