તં દૃષ્ટ્વા જૃમ્ભમાણં તે ક્રમિતું શતયોજનમ્। વેગેનાપૂર્યમાણં ચ સહસા વાનરોત્તમમ્
જ્યારે બધાએ જોયું કે હનુમાન વિશાળ થવા લાગ્યો, શતયોજન દૂર જવા તૈયાર થયો અને ઝડપથી આખું આકાશ ભરાઈ ગયું, ત્યારે—
સહસા શોકમુત્સૃજ્ય પ્રહર્ષેણ સમન્વિતાઃ। વિનેદુસ્તુષ્ટુવુશ્ચાપિ હનૂમન્તં મહાબલમ્
તેઓ અચાનક દુઃખ ભૂલી ગયા, આનંદથી ભરાઈ ગયા અને મહાબલી હનુમાનની જયઘોષા કરી, તેની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા.
પ્રહૃષ્ટા વિસ્મિતાશ્ચાપિ તે વીક્ષન્તે સમન્તતઃ। ત્રિવિક્રમં કૃતોત્સાહં નારાયણમિવ પ્રજાઃ
હર્ષથી અને આશ્ચર્યથી ભરાયેલા વાનરોએ ચારેય બાજુથી ત્રિવિક્રમ જેવો ઉત્સાહી હનુમાનને જોયો, જેમ લોકો નારાયણને નિહાળે છે.
સંસ્તૂયમાનો હનુમાન્ વ્યવર્ધત મહાબલઃ। સમાવિદ્ધ્ય ચ લાઙ્ગૂલં હર્ષાદ્ બલમુપેયિવાન્
બધા તરફથી વખાણાતા મહાબલી હનુમાન આનંદમાં આવીને મોટાં થયા; તેમણે પોતાનું પૂંછ વાળી અને આનંદથી વધુ શક્તિ મેળવી.
તસ્ય સંસ્તૂયમાનસ્ય વૃદ્ધૈર્વાનરપુઙ્ગવૈઃ। તેજસાઽઽપૂર્યમાણસ્ય રૂપમાસીદનુત્તમમ્
વૃદ્ધ વાનરપ્રમુખો હનુમાનની પ્રશંસા કરતા, ત્યારે તેમની કાંતિથી ભરેલી દેહરચના અદ્વિતીય બની ગઈ.
યથા વિજૃમ્ભતે સિંહો વિવૃતે ગિરિગહ્વરે। મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રસ્તથા સમ્પ્રતિ જૃમ્ભતે
જેમ ખૂલી ગયેલી પહાડની ગુફામાં સિંહ ફેલાય છે, એમ પવનપુત્ર હનુમાન પણ હવે પોતે ફેલાઈ રહ્યા છે.
અશોભત મુખં તસ્ય જૃમ્ભમાણસ્ય ધીમતઃ। અમ્બરીષોપમં દીપ્તં વિધૂમ ઇવ પાવકઃ
વિદ્વાન હનુમાન જ્યારે ફેલાઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમનું ચહેરું અમરીષ જેવું તેજસ્વી અને ધૂમરહિત અગ્નિ જેવું ઝળહળતું લાગતું હતું.
હરીણામુત્થિતો મધ્યાત્ સમ્પ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ। અભિવાદ્ય હરીન્ વૃદ્ધાન્ હનૂમાનિદમબ્રવીત્
મધ્યમાં ઊભેલા, આનંદથી રોમાચિત થયેલા હનુમાને વૃદ્ધ વાનરોને વંદન કરીને એમને કહ્યું:
આરુજન્ પર્વતાગ્રાણિ હુતાશનસખોઽનિલઃ। બલવાનપ્રમેયશ્ચ વાયુરાકાશગોચરઃ
પવન, જે અગ્નિનો મિત્ર છે, શક્તિશાળી અને અપરિમિત છે, તે પર્વતોની ટોચ પર ચડે છે અને આકાશમાં વિહરે છે.
તસ્યાહં શીઘ્રવેગસ્ય શીઘ્રગસ્ય મહાત્મનઃ। મારુતસ્યૌરસઃ પુત્રઃ પ્લવનેનાસ્મિ તત્સમઃ
હું એ ઝડપી અને મહાન પવનનો પૌત્ર છું; ઉછાળમાં હું પણ એમની બરાબરી કરી શકું છું.
ઉત્સહેયં હિ વિસ્તીર્ણમાલિખન્તમિવામ્બરમ્। મેરું ગિરિમસઙ્ગેન પરિગન્તું સહસ્રશઃ
હું તો મેરુ પર્વતને અસ્પર્શે હજારો વાર ફરતો રહી શકું, જાણે વિશાળ આકાશમાં રેખા દોરી રહ્યો હોઉં.
બાહુવેગપ્રણુન્નેન સાગરેણાહમુત્સહે। સમાપ્લાવયિતું લોકં સપર્વતનદીહ્રદમ્
મારા બળવાન હાથના જોરે, હું સાગરને ઉછાળી આખી ધરતીને, પર્વતો, નદીઓ અને તળાવો સહિત, પાણીમાં ગરકાવ કરી શકું છું.
મમોરુજઙ્ઘાવેગેન ભવિષ્યતિ સમુત્થિતઃ। સમુત્થિતમહાગ્રાહઃ સમુદ્રો વરુણાલયઃ
મારા જાંઘના જોરથી, જાણે મહા મગર ઊભો થયો હોય એમ, વરુણના નિવાસસ્થાન સમુદ્ર પણ ઊભો થઈ જશે.
પન્નગાશનમાકાશે પતન્તં પક્ષિસેવિતમ્। વૈનતેયમહં શક્તઃ પરિગન્તું સહસ્રશઃ
આકાશમાં ઉડતા, પક્ષીઓથી ઘેરાયેલા અને સાપોને ભોજન બનાવતા ગરુડને હું હજારો વાર ફરતો રહી શકું છું.
ઉદયાત્ પ્રસ્થિતં વાપિ જ્વલન્તં રશ્મિમાલિનમ્। અનસ્તમિતમાદિત્યમહં ગન્તું સમુત્સહે
જગમગતા અને કિરણોથી ઘેરાયેલા, ઉગતા કે અસ્ત ન થયેલા સૂર્ય સુધી પહોંચવાની શક્તિ પણ મારે છે.
તતો ભૂમિમસંસ્પૃષ્ટ્વા પુનરાગન્તુમુત્સહે। પ્રવેગેનૈવ મહતા ભીમેન પ્લવગર્ષભાઃ
હું તો ધરતીને અસ્પર્શે, મહાન અને ભયાનક ઝડપથી પાછો આવી શકું છું, હે વાનરશ્રેષ્ઠો.
ઉત્સહેયમતિક્રાન્તું સર્વાનાકાશગોચરાન્। સાગરાન્ શોષયિષ્યામિ દારયિષ્યામિ મેદિનીમ્
હું આકાશમાં વિહરતા બધા જ જીવોથી આગળ જઈ શકું છું; સાગરોને સુકવી દઈશ અને ધરતીને ફાડી નાખીશ.
પર્વતાંશ્ચૂર્ણયિષ્યામિ પ્લવમાનઃ પ્લવઙ્ગમઃ। હરિષ્યામ્યુરુવેગેન પ્લવમાનો મહાર્ણવમ્
ઉછાળમાં, હે વાનર, હું પર્વતોને ભૂક્કા કરી દઈશ; અને મારી ભારે ઝડપથી ઉછળી, મહાસાગર પણ લઈ જઈ શકું છું.
લતાનાં વિવિધં પુષ્પં પાદપાનાં ચ સર્વશઃ। અનુયાસ્યતિ મામદ્ય પ્લવમાનં વિહાયસા
આજે જ્યારે હું આકાશમાં ઉછળીશ, ત્યારે લતાવૃક્ષો અને વૃક્ષોના અનેક પ્રકારના ફૂલો મારા પાછળ પાછળ આવશે.
ભવિષ્યતિ હિ મે પન્થાઃ સ્વાતેઃ પન્થા ઇવામ્બરે। ચરન્તં ઘોરમાકાશમુત્પતિષ્યન્તમેવ ચ
નિશ્ચયે, જ્યારે હું આ ભયાનક આકાશમાં ઉડતો અને ઉછળીશ, ત્યારે મારું માર્ગ પવનના આકાશમાર્ગ જેવું જ હશે.
દ્રક્ષ્યન્તિ નિપતન્તં ચ સર્વભૂતાનિ વાનરાઃ। મહામેરુપ્રતીકાશં માં દ્રક્ષ્યધ્વં પ્લવઙ્ગમાઃ
હે વાનરો, બધા જીવજંતુઓ મને પડતો જોઈ લેશે, અને તમે સૌ મને મહામેરુ જેવા દેખાતા જોઈ શકશો.
દિવમાવૃત્ય ગચ્છન્તં ગ્રસમાનમિવામ્બરમ્। વિધમિષ્યામિ જીમૂતાન્ કમ્પયિષ્યામિ પર્વતાન્। સાગરં શોષયિષ્યામિ પ્લવમાનઃ સમાહિતઃ
જ્યારે હું આકાશને ઢાંકી આગળ વધીશ, જાણે આકાશને ગળી જાઉં છું એમ, ત્યારે હું વાદળોને વિખેરી દઈશ, પર્વતોને હલાવી દઈશ અને દૃઢ મનથી ઉડીને સાગરને સુકવી દઈશ.
વૈનતેયસ્ય વા શક્તિર્મમ વા મારુતસ્ય વા। ઋતે સુપર્ણરાજાનં મારુતં વા મહાબલમ્। ન તદ્ ભૂતં પ્રપશ્યામિ યન્માં પ્લુતમનુવ્રજેત્
મારા ઉડતાં કોઈ પણ જીવ મારી સાથે રહી શકે એમ નથી, સિવાય સુપર્ણરાજ ગરુડ કે મહાબળવાન પવનદેવતા સિવાય.
નિમેષાન્તરમાત્રેણ નિરાલમ્બનમમ્બરમ્। સહસા નિપતિષ્યામિ ઘનાદ્ વિદ્યુદિવોત્થિતા
માત્ર પળક ઝપકતાં જ, હું આ આધારરહિત આકાશમાં વીજળી જેમ વાદળમાંથી નીકળી પડે એમ અચાનક નીચે પડી જઈશ.
ભવિષ્યતિ હિ મે રૂપં પ્લવમાનસ્ય સાગરમ્। વિષ્ણોઃ પ્રક્રમમાણસ્ય તદા ત્રીન્ વિક્રમાનિવ
જ્યારે હું સાગર પાર જઈશ, ત્યારે મારું રૂપ એ સમયે ભગવાન વિષ્ણુએ ત્રણ પગલાં લીધાં હતું તેમ જ લાગશે.
બુદ્ધ્યા ચાહં પ્રપશ્યામિ મનશ્ચેષ્ટા ચ મે તથા। અહં દ્રક્ષ્યામિ વૈદેહીં પ્રમોદધ્વં પ્લવઙ્ગમાઃ
મારે મનમાં અને બુદ્ધિમાં સ્પષ્ટ છે કે હું વૈદેહીને જોઈશ—હે વાનરો, હવે આનંદ કરો!
મારુતસ્ય સમો વેગે ગરુડસ્ય સમો જવે। અયુતં યોજનાનાં તુ ગમિષ્યામીતિ મે મતિઃ
હું ઝડપમાં પવનદેવ જેટલો, અને દોડમાં ગરુડ જેટલો છું; મારી મક્કમ ઈચ્છા છે કે દસ હજાર યોજન પાર કરી જઉં.
વાસવસ્ય સવજ્રસ્ય બ્રહ્મણો વા સ્વયમ્ભુવઃ। વિક્રમ્ય સહસા હસ્તાદમૃતં તદિહાનયે
જો સામે વજ્રધારી ઇન્દ્ર કે સ્વયંભૂ બ્રહ્મા પણ હોય, તો પણ હું તેમના હાથમાંથી અમૃત જોરથી છીનવી લઉં.
લઙ્કાં વાપિ સમુત્ક્ષિપ્ય ગચ્છેયમિતિ મે મતિઃ। તમેવં વાનરશ્રેષ્ઠં ગર્જન્તમમિતપ્રભમ્
મારી મનમાં તો એ પણ છે કે હું આખી લંકાને ઉંચકી લઈ જઈ શકું; આમ અમાપ તેજવાળા વાનરશ્રેષ્ઠે ગર્જના કરી.
પ્રહૃષ્ટા હરયસ્તત્ર સમુદૈક્ષન્ત વિસ્મિતાઃ। તચ્ચાસ્ય વચનં શ્રુત્વા જ્ઞાતીનાં શોકનાશનમ્
ત્યાં બધા વાનરો આનંદથી અને આશ્ચર્યથી તેને જોઈ રહ્યા હતા; અને તેના શબ્દો સાંભળી, જે તેમના સગાંઓનો દુઃખ દૂર કરતા હતા,