ત્વય્યેવ હનુમન્નસ્તિ બલં બુદ્ધિઃ પરાક્રમઃ। દેશકાલાનુવૃત્તિશ્ચ નયશ્ચ નયપણ્ડિત
હનુમાન, તારી અંદર જ બળ, બુદ્ધિ, શૌર્ય, સમય અને સ્થળ પ્રમાણે ચાલવાની કળા અને યોગ્ય નીતિ છે, હે વિદ્વાન.
તતઃ કાર્યસમાસઙ્ગમવગમ્ય હનૂમતિ। વિદિત્વા હનુમન્તં ચ ચિન્તયામાસ રાઘવઃ
પછી, હનુમાન કાર્ય માટે તૈયાર છે એ જાણી અને હનુમાનને ઓળખી, રામજી વિચાર કરવા લાગ્યા.
સર્વથા નિશ્ચિતાર્થોઽયં હનૂમતિ હરીશ્વરઃ। નિશ્ચિતાર્થતરશ્ચાપિ હનૂમાન્ કાર્યસાધને
દરેક રીતે વાનરરાજ હનુમાન સાથે સફળતા માટે નિશ્ચિત છે; અને કાર્યસિદ્ધિ માટે હનુમાન તો વધુ જ દૃઢ છે.
તદેવં પ્રસ્થિતસ્યાસ્ય પરિજ્ઞાતસ્ય કર્મભિઃ। ભર્ત્રા પરિગૃહીતસ્ય ધ્રુવઃ કાર્યફલોદયઃ
જે કાર્ય માટે નીકળી પડ્યો છે, જેની કૃતીઓથી ઓળખાય છે અને જે પોતાના સ્વામીનો પ્રિય છે, તેને કાર્યનું ફળ મળવું નિશ્ચિત છે.
તં સમીક્ષ્ય મહાતેજા વ્યવસાયોત્તરં હરિમ્। કૃતાર્થ ઇવ સંહૃષ્ટઃ પ્રહૃષ્ટેન્દ્રિયમાનસઃ
મહાતેજસ્વી અને દૃઢ નિશ્ચયવાળા એ વાનરને જોઈને, રામજી એવા આનંદિત થયા જાણે તેમનું કાર્ય પૂરું થઈ ગયું હોય, તેમના મન અને ઇન્દ્રિયો પ્રસન્ન થયા.
દદૌ તસ્ય તતઃ પ્રીતઃ સ્વનામાઙ્કોપશોભિતમ્। અઙ્ગુલીયમભિજ્ઞાનં રાજપુત્ર્યાઃ પરંતપઃ
પછી રામજી પ્રસન્ન થઈને, પોતાનું નામ લખેલું અને સુંદર રીતે શોભતા અંગૂઠી હનુમાનને ઓળખાણરૂપે આપી.
અનેન ત્વાં હરિશ્રેષ્ઠ ચિહ્નેન જનકાત્મજા। મત્સકાશાદનુપ્રાપ્તમનુદ્વિગ્નાનુપશ્યતિ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, આ ચિહ્નથી જનકનંદિની તને મારી પાસે થી આવેલો જાણશે અને તેને કોઈ ચિંતા નહીં રહે.
વ્યવસાયશ્ચ તે વીર સત્ત્વયુક્તશ્ચ વિક્રમઃ। સુગ્રીવસ્ય ચ સંદેશઃ સિદ્ધિં કથયતીવ મે
હે વીર, તારો નિશ્ચય, બળથી ભરેલો તારો પરાક્રમ અને સુગ્રીવનો સંદેશ—all મને સફળતાની ખાતરી આપે છે.
સ તદ્ ગૃહ્ય હરિશ્રેષ્ઠઃ કૃત્વા મૂર્ધ્નિ કૃતાઞ્જલિઃ। વન્દિત્વા ચરણૌ ચૈવ પ્રસ્થિતઃ પ્લવગર્ષભઃ
પછી એ વાનરશ્રેષ્ઠે તે અંગૂઠી લઈને, હાથ જોડીને માથા પર રાખી, રામજીના પગે વંદન કરીને, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા હનુમાન રવાના થયા.
સ તત્ પ્રકર્ષન્ હરિણાં મહદ્ બલં બભૂવ વીરઃ પવનાત્મજઃ કપિઃ। ગતામ્બુદે વ્યોમ્નિ વિશુદ્ધમણ્ડલઃ શશીવ નક્ષત્રગણોપશોભિતઃ
પવનપુત્ર હનુમાન, વાનરોનું મહાન બળ સાથે લઈને, જાણે મેઘો વિના સ્વચ્છ આકાશમાં ચાંદ્રમા તારાઓથી શોભે છે તેમ, તેજસ્વી અને વિક્રમશાળી દેખાયા.
અતિબલ બલમાશ્રિતસ્તવાહં હરિવર વિક્રમ વિક્રમૈરનલ્પૈઃ। પવનસુત યથાધિગમ્યતે સા જનકસુતા હનુમંસ્તથા કુરુષ્વ
હું તારા અતિશય બળ પર આધાર રાખું છું, હે વાનરશ્રેષ્ઠ, તારા અસાધારણ પરાક્રમથી, હે પવનપુત્ર, હનુમાન જે રીતે કરવું જોઈએ એ રીતે કરી, જનકનંદિનીને શોધી કાઢ.
thumb|પઞ્ચચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે પઞ્ચચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડનો પાંસઠમો સર્ગ અહીં પૂર્ણ થાય છે. હવે પાંસઠમો સર્ગ સાંભળો.
સર્વાંશ્ચાહૂય સુગ્રીવઃ પ્લવગાન્ પ્લવગર્ષભઃ। સમસ્તાંશ્ચાબ્રવીદ્ રાજા રામકાર્યાર્થસિદ્ધયે
પ્લવગોમાં શ્રેષ્ઠ એવા સુગ્રીવ રાજાએ બધા વાનરોને બોલાવીને, રામજીના કાર્યની સિદ્ધિ માટે તેમને કહ્યું.
એવમેતદ્ વિચેતવ્યં ભવદ્ભિર્વાનરોત્તમૈઃ। તદુગ્રશાસનં ભર્તુર્વિજ્ઞાય હરિપુંગવાઃ
હવે, હે વાનરશ્રેષ્ઠો, તમારે આ રીતે શોધવું છે—તમારા સ્વામીની કઠોર આજ્ઞા સમજીને, હે વાનરપુંગવો.
શલભા ઇવ સંછાદ્ય મેદિનીં સમ્પ્રતસ્થિરે। રામઃ પ્રસ્રવણે તસ્મિન્ ન્યવસત્ સહલક્ષ્મણઃ
ટોળા ટોળા વાંદરો જમીનને ટપકાવીને ચાલ્યા ગયા, જ્યારે રામ અને લક્ષ્મણ પ્રસ્રવણ પર્વત પર જ રહ્યા.
પ્રતીક્ષમાણસ્તં માસં સીતાધિગમને કૃતઃ। ઉત્તરાં તુ દિશં રમ્યાં ગિરિરાજસમાવૃતામ્
સીતા શોધવા માટે જે મહિનો નક્કી થયો હતો, તેની રાહ જોતા રામ ત્યાં જ રહ્યા, અને સુંદર ઉત્તર દિશા, જે મહાપર્વતોથી ઘેરાયેલી હતી, માટે વાંદરો ચાલ્યા ગયા.
પ્રતસ્થે સહસા વીરો હરિઃ શતબલિસ્તદા। પૂર્વાં દિશં પ્રતિયયૌ વિનતો હરિયૂથપઃ
પછી શતબલિ નામનો વીર વાંદરો ઝડપથી ઉત્તર દિશા તરફ નીકળી પડ્યો, અને વિનત નામનો વાંદરાઓનો મુખ્ય પૂર્વ દિશા તરફ ગયો.
તારાઙ્ગદાદિસહિતઃ પ્લવગઃ પવનાત્મજઃ। અગસ્ત્યાચરિતામાશાં દક્ષિણાં હરિયૂથપઃ
પવનપુત્ર હનુમાન તારા, અંગદ અને બીજા વાંદરો સાથે દક્ષિણ દિશા તરફ, જ્યાં અગસ્ત્યે પર્વતો પર વિહાર કર્યો હતો, ત્યાં ગયો.
પશ્ચિમાં ચ દિશં ઘોરાં સુષેણઃ પ્લવગેશ્વરઃ। પ્રતસ્થે હરિશાર્દૂલો દિશં વરુણપાલિતામ્
પછી સુષેણ વાંદરોના રાજા પશ્ચિમની ભયાનક દિશા તરફ, જે વરુણ દ્વારા રક્ષાતી હતી, વાંદરોમાં વાઘ સમાન બનીને નીકળી પડ્યો.
તતઃ સર્વા દિશો રાજા ચોદયિત્વા યથાતથમ્। કપિસેનાપતિર્વીરો મુમોદ સુખિતઃ સુખમ્
પછી વાંદરોની સેના ના વીર રાજાએ સર્વ દિશાઓમાં યોગ્ય રીતે વાંદરોને મોકલીને આનંદથી ખુશી અનુભવી.
એવં સંચોદિતાઃ સર્વે રાજ્ઞા વાનરયૂથપાઃ। સ્વાં સ્વાં દિશમભિપ્રેત્ય ત્વરિતાઃ સમ્પ્રતસ્થિરે
એ રીતે રાજાએ આદેશ આપતાં બધા વાંદરોના મુખ્યોએ પોતાની પોતાની દિશા તરફ તત્પરતાથી કૂચ કરી.
નદન્તશ્ચોન્નદન્તશ્ચ ગર્જન્તશ્ચ પ્લવંગમાઃ। ક્ષ્વેડન્તો ધાવમાનાશ્ચ વિનદન્તો મહાબલાઃ
મોટા બળવાન વાંદરો ગર્જના કરતા, દહાડતા, બૂમો પાડતા, દોડતા અને ઉંચા અવાજે ચીસો પાડતા આગળ વધ્યા.
એવં સંચોદિતાઃ સર્વે રાજ્ઞા વાનરયૂથપાઃ। આનયિષ્યામહે સીતાં હનિષ્યામશ્ચ રાવણમ્
એ રીતે રાજાએ આદેશ આપતાં બધા વાંદરોના મુખ્યોએ કહ્યું: 'અમે સીતાજીને પાછી લાવશું અને રાવણને મારશું.'
અહમેકો વધિષ્યામિ પ્રાપ્તં રાવણમાહવે। તતશ્ચોન્મથ્ય સહસા હરિષ્યે જનકાત્મજામ્
'હું એકલો જ યુદ્ધમાં આવનાર રાવણને મારી નાખીશ અને પછી તરત જ તેને હરાવીને જનકનંદિનીને પાછી લાવીશ.'
વેપમાનાં શ્રમેણાદ્ય ભવદ્ભિઃ સ્થીયતામિતિ। એક એવાહરિષ્યામિ પાતાલાદપિ જાનકીમ્
'જો સીતાજી થાકથી કાંપતી હોય તો પણ તમે અડગ રહો; હું એકલો જ પાતાળમાંથી પણ જાનકીજીને પાછી લાવીશ.'
વિધમિષ્યામ્યહં વૃક્ષાન્ દારયિષ્યામ્યહં ગિરીન્। ધરણીં દારયિષ્યામિ ક્ષોભયિષ્યામિ સાગરાન્
'હું વૃક્ષો તોડી નાખીશ, પર્વતો ફાડી નાખીશ, ધરતી ચીરી નાખીશ અને સાગરોને પણ હલાવી દઈશ.'
અહં યોજનસંખ્યાયાઃ પ્લવેયં નાત્ર સંશયઃ। શતયોજનસંખ્યાયાઃ શતં સમધિકં હ્યહમ્
'હું યોજનોની સંખ્યા જેટલું કૂદી શકું છું, એમાં કોઈ શંકા નથી; હું તો સો યોજનથી પણ વધુ દૂર જઈ શકું છું.'
ભૂતલે સાગરે વાપિ શૈલેષુ ચ વનેષુ ચ। પાતાલસ્યાપિ વા મધ્યે ન મમાચ્છિદ્યતે ગતિઃ
'ભલે જમીન પર, સાગરમાં, પર્વતોમાં કે જંગલોમાં, કે પછી પાતાળના મધ્યમાં પણ, મારી ગતિને કોઈ રોકી શકે નહીં.'
ઇત્યેકૈકસ્તદા તત્ર વાનરા બલદર્પિતાઃ। ઊચુશ્ચ વચનં તસ્ય હરિરાજસ્ય સંનિધૌ
એ રીતે ત્યાં બધા બળવાન અને ગર્વિત વાંદરો વાંદરોના રાજાની હાજરીમાં આ વચન બોલ્યા.
thumb|ષટ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે ષટ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
હવે શ્રેષ્ઠ વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધા કાંડનો છાલીસમો સર્ગ સાંભળો.