સર્વમેતદ્ વિચેતવ્યં યન્મયા પરિકીર્તિતમ્। યદન્યદપિ નોક્તં ચ તત્રાપિ ક્રિયતાં મતિઃ
મારે જે બધું વર્ણન કર્યું છે, તે બધું શોધવું જોઈએ; જો કંઈ બાકી રહી ગયું હોય, તો એ પણ ધ્યાનમાં લેવું.
તતઃ કૃતં દાશરથેર્મહત્પ્રિયં મહત્પ્રિયં ચાપિ તતો મમ પ્રિયમ્। કૃતં ભવિષ્યત્યનિલાનલોપમા વિદેહજાદર્શનજેન કર્મણા
પછી દશરથપુત્ર રામ માટે અને મારા માટે પણ મહાન ઉપકાર થશે; પવન અને અગ્નિ સમાન વીર દ્વારા વિદેહકન્યાને જોવાનો કાર્યો પૂર્ણ થશે.
તતઃ કૃતાર્થાઃ સહિતાઃ સબાન્ધવા મયાર્ચિતાઃ સર્વગુણૈર્મનોરમૈઃ। ચરિષ્યથોર્વીં પ્રતિ શાન્તશત્રવઃ સહપ્રિયા ભૂતધરાઃ પ્લવંગમાઃ
પછી તમે તમારા મિત્રો સાથે, મારા દ્વારા સર્વગુણોથી સન્માનિત થઈ, પ્રિયજન સાથે, દુશ્મનોને શાંત કરી, પૃથ્વી પર નિર્ભય ફરશો.
thumb|ચતુશ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે ચતુશ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
હવે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડનો ચૌવ્વીસમો સર્ગ સાંભળો.
વિશેષેણ તુ સુગ્રીવો હનૂમત્યર્થમુક્તવાન્। સ હિ તસ્મિન્ હરિશ્રેષ્ઠે નિશ્ચિતાર્થોઽર્થસાધને
સુગ્રીવે ખાસ કરીને હનુમાનને કહ્યું, કારણ કે તેને ખાતરી હતી કે આ કાર્યમાં હનુમાન સફળ થશે.
અબ્રવીચ્ચ હનૂમન્તં વિક્રાન્તમનિલાત્મજમ્। સુગ્રીવઃ પરમપ્રીતઃ પ્રભુઃ સર્વવનૌકસામ્
વનવાસીઓના સ્વામી સુગ્રીવ, અત્યંત પ્રસન્ન થઈ, પવનપુત્ર વિર હનુમાનને કહ્યું:
ન ભૂમૌ નાન્તરિક્ષે વા નામ્બરે નામરાલયે। નાપ્સુ વા ગતિસઙ્ગં તે પશ્યામિ હરિપુંગવ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, હું ધરતી પર, આકાશમાં, વાયુમંડળમાં, અમર લોકોના નિવાસસ્થાને કે પાણીમાં પણ તારી ગતિને રોકી શકે એવું કોઈ અવરોધ નથી જોઈતો.
સાસુરાઃ સહગન્ધર્વાઃ સનાગનરદેવતાઃ। વિદિતાઃ સર્વલોકાસ્તે સસાગરધરાધરાઃ
અસુરો, ગંધર્વો, નાગો, મનુષ્યો અને દેવતાઓ સહિત, સમુદ્રો અને પહાડોવાળા બધા જ લોક તને જાણીતા છે.
ગતિર્વેગશ્ચ તેજશ્ચ લાઘવં ચ મહાકપે। પિતુસ્તે સદૃશં વીર મારુતસ્ય મહૌજસઃ
હે મહાવાનર, તારી ઝડપ, તેજ, ચપળતા અને તાકાત બધું જ તારા પિતા પવનદેવ જેવું છે.
તેજસા વાપિ તે ભૂતં ન સમં ભુવિ વિદ્યતે। તદ્ યથા લભ્યતે સીતા તત્ત્વમેવાનુચિન્તય
પૃથ્વી પર તારા તેજને બરાબર કંઈ નથી; એટલે, સીતાજી ક્યાં મળી શકે એ વિષે સારી રીતે વિચાર કર.
ત્વય્યેવ હનુમન્નસ્તિ બલં બુદ્ધિઃ પરાક્રમઃ। દેશકાલાનુવૃત્તિશ્ચ નયશ્ચ નયપણ્ડિત
હનુમાન, તારી અંદર જ બળ, બુદ્ધિ, શૌર્ય, સમય અને સ્થળ પ્રમાણે ચાલવાની કળા અને યોગ્ય નીતિ છે, હે વિદ્વાન.
તતઃ કાર્યસમાસઙ્ગમવગમ્ય હનૂમતિ। વિદિત્વા હનુમન્તં ચ ચિન્તયામાસ રાઘવઃ
પછી, હનુમાન કાર્ય માટે તૈયાર છે એ જાણી અને હનુમાનને ઓળખી, રામજી વિચાર કરવા લાગ્યા.
સર્વથા નિશ્ચિતાર્થોઽયં હનૂમતિ હરીશ્વરઃ। નિશ્ચિતાર્થતરશ્ચાપિ હનૂમાન્ કાર્યસાધને
દરેક રીતે વાનરરાજ હનુમાન સાથે સફળતા માટે નિશ્ચિત છે; અને કાર્યસિદ્ધિ માટે હનુમાન તો વધુ જ દૃઢ છે.
તદેવં પ્રસ્થિતસ્યાસ્ય પરિજ્ઞાતસ્ય કર્મભિઃ। ભર્ત્રા પરિગૃહીતસ્ય ધ્રુવઃ કાર્યફલોદયઃ
જે કાર્ય માટે નીકળી પડ્યો છે, જેની કૃતીઓથી ઓળખાય છે અને જે પોતાના સ્વામીનો પ્રિય છે, તેને કાર્યનું ફળ મળવું નિશ્ચિત છે.
તં સમીક્ષ્ય મહાતેજા વ્યવસાયોત્તરં હરિમ્। કૃતાર્થ ઇવ સંહૃષ્ટઃ પ્રહૃષ્ટેન્દ્રિયમાનસઃ
મહાતેજસ્વી અને દૃઢ નિશ્ચયવાળા એ વાનરને જોઈને, રામજી એવા આનંદિત થયા જાણે તેમનું કાર્ય પૂરું થઈ ગયું હોય, તેમના મન અને ઇન્દ્રિયો પ્રસન્ન થયા.
દદૌ તસ્ય તતઃ પ્રીતઃ સ્વનામાઙ્કોપશોભિતમ્। અઙ્ગુલીયમભિજ્ઞાનં રાજપુત્ર્યાઃ પરંતપઃ
પછી રામજી પ્રસન્ન થઈને, પોતાનું નામ લખેલું અને સુંદર રીતે શોભતા અંગૂઠી હનુમાનને ઓળખાણરૂપે આપી.
અનેન ત્વાં હરિશ્રેષ્ઠ ચિહ્નેન જનકાત્મજા। મત્સકાશાદનુપ્રાપ્તમનુદ્વિગ્નાનુપશ્યતિ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, આ ચિહ્નથી જનકનંદિની તને મારી પાસે થી આવેલો જાણશે અને તેને કોઈ ચિંતા નહીં રહે.
વ્યવસાયશ્ચ તે વીર સત્ત્વયુક્તશ્ચ વિક્રમઃ। સુગ્રીવસ્ય ચ સંદેશઃ સિદ્ધિં કથયતીવ મે
હે વીર, તારો નિશ્ચય, બળથી ભરેલો તારો પરાક્રમ અને સુગ્રીવનો સંદેશ—all મને સફળતાની ખાતરી આપે છે.
સ તદ્ ગૃહ્ય હરિશ્રેષ્ઠઃ કૃત્વા મૂર્ધ્નિ કૃતાઞ્જલિઃ। વન્દિત્વા ચરણૌ ચૈવ પ્રસ્થિતઃ પ્લવગર્ષભઃ
પછી એ વાનરશ્રેષ્ઠે તે અંગૂઠી લઈને, હાથ જોડીને માથા પર રાખી, રામજીના પગે વંદન કરીને, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા હનુમાન રવાના થયા.
સ તત્ પ્રકર્ષન્ હરિણાં મહદ્ બલં બભૂવ વીરઃ પવનાત્મજઃ કપિઃ। ગતામ્બુદે વ્યોમ્નિ વિશુદ્ધમણ્ડલઃ શશીવ નક્ષત્રગણોપશોભિતઃ
પવનપુત્ર હનુમાન, વાનરોનું મહાન બળ સાથે લઈને, જાણે મેઘો વિના સ્વચ્છ આકાશમાં ચાંદ્રમા તારાઓથી શોભે છે તેમ, તેજસ્વી અને વિક્રમશાળી દેખાયા.
અતિબલ બલમાશ્રિતસ્તવાહં હરિવર વિક્રમ વિક્રમૈરનલ્પૈઃ। પવનસુત યથાધિગમ્યતે સા જનકસુતા હનુમંસ્તથા કુરુષ્વ
હું તારા અતિશય બળ પર આધાર રાખું છું, હે વાનરશ્રેષ્ઠ, તારા અસાધારણ પરાક્રમથી, હે પવનપુત્ર, હનુમાન જે રીતે કરવું જોઈએ એ રીતે કરી, જનકનંદિનીને શોધી કાઢ.
thumb|પઞ્ચચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે પઞ્ચચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડનો પાંસઠમો સર્ગ અહીં પૂર્ણ થાય છે. હવે પાંસઠમો સર્ગ સાંભળો.
સર્વાંશ્ચાહૂય સુગ્રીવઃ પ્લવગાન્ પ્લવગર્ષભઃ। સમસ્તાંશ્ચાબ્રવીદ્ રાજા રામકાર્યાર્થસિદ્ધયે
પ્લવગોમાં શ્રેષ્ઠ એવા સુગ્રીવ રાજાએ બધા વાનરોને બોલાવીને, રામજીના કાર્યની સિદ્ધિ માટે તેમને કહ્યું.
એવમેતદ્ વિચેતવ્યં ભવદ્ભિર્વાનરોત્તમૈઃ। તદુગ્રશાસનં ભર્તુર્વિજ્ઞાય હરિપુંગવાઃ
હવે, હે વાનરશ્રેષ્ઠો, તમારે આ રીતે શોધવું છે—તમારા સ્વામીની કઠોર આજ્ઞા સમજીને, હે વાનરપુંગવો.
શલભા ઇવ સંછાદ્ય મેદિનીં સમ્પ્રતસ્થિરે। રામઃ પ્રસ્રવણે તસ્મિન્ ન્યવસત્ સહલક્ષ્મણઃ
ટોળા ટોળા વાંદરો જમીનને ટપકાવીને ચાલ્યા ગયા, જ્યારે રામ અને લક્ષ્મણ પ્રસ્રવણ પર્વત પર જ રહ્યા.
પ્રતીક્ષમાણસ્તં માસં સીતાધિગમને કૃતઃ। ઉત્તરાં તુ દિશં રમ્યાં ગિરિરાજસમાવૃતામ્
સીતા શોધવા માટે જે મહિનો નક્કી થયો હતો, તેની રાહ જોતા રામ ત્યાં જ રહ્યા, અને સુંદર ઉત્તર દિશા, જે મહાપર્વતોથી ઘેરાયેલી હતી, માટે વાંદરો ચાલ્યા ગયા.
પ્રતસ્થે સહસા વીરો હરિઃ શતબલિસ્તદા। પૂર્વાં દિશં પ્રતિયયૌ વિનતો હરિયૂથપઃ
પછી શતબલિ નામનો વીર વાંદરો ઝડપથી ઉત્તર દિશા તરફ નીકળી પડ્યો, અને વિનત નામનો વાંદરાઓનો મુખ્ય પૂર્વ દિશા તરફ ગયો.
તારાઙ્ગદાદિસહિતઃ પ્લવગઃ પવનાત્મજઃ। અગસ્ત્યાચરિતામાશાં દક્ષિણાં હરિયૂથપઃ
પવનપુત્ર હનુમાન તારા, અંગદ અને બીજા વાંદરો સાથે દક્ષિણ દિશા તરફ, જ્યાં અગસ્ત્યે પર્વતો પર વિહાર કર્યો હતો, ત્યાં ગયો.
પશ્ચિમાં ચ દિશં ઘોરાં સુષેણઃ પ્લવગેશ્વરઃ। પ્રતસ્થે હરિશાર્દૂલો દિશં વરુણપાલિતામ્
પછી સુષેણ વાંદરોના રાજા પશ્ચિમની ભયાનક દિશા તરફ, જે વરુણ દ્વારા રક્ષાતી હતી, વાંદરોમાં વાઘ સમાન બનીને નીકળી પડ્યો.
તતઃ સર્વા દિશો રાજા ચોદયિત્વા યથાતથમ્। કપિસેનાપતિર્વીરો મુમોદ સુખિતઃ સુખમ્
પછી વાંદરોની સેના ના વીર રાજાએ સર્વ દિશાઓમાં યોગ્ય રીતે વાંદરોને મોકલીને આનંદથી ખુશી અનુભવી.