તતઃ કાઞ્ચનપદ્માભિઃ પદ્મિનીભિઃ કૃતોદકાઃ। નીલવૈદૂર્યપત્રાઢ્યા નદ્યસ્તત્ર સહસ્રશઃ
ત્યાં હજારો નદીઓ વહે છે, જેમના પાણી સોનાના કમળોથી બનેલા છે અને કાંઠા નીલા વૈદૂર્ય પાંદડાં અને કમળવાવથી શોભે છે.
રક્તોત્પલવનૈશ્ચાત્ર મણ્ડિતાશ્ચ હિરણ્મયૈઃ। તરુણાદિત્યસંકાશા ભાન્તિ તત્ર જલાશયાઃ
ત્યાંના જળાશયો લાલ કમળોના વન અને સોનાના આભૂષણોથી શોભાયમાન છે અને ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી લાગે છે.
મહાર્હમણિપત્રૈશ્ચ કાઞ્ચનપ્રભકેસરૈઃ। નીલોત્પલવનૈશ્ચિત્રૈઃ સ દેશઃ સર્વતો વૃતઃ
એ પ્રદેશ સર્વત્ર કિંમતી રત્નોના પાંદડાં, સોનાની કાંટીઓ અને રંગબેરંગી નીલા કમળના વનોથી ઢંકાયેલો છે.
નિસ્તુલાભિશ્ચ મુક્તાભિર્મણિભિશ્ચ મહાધનૈઃ। ઉદ્ધૂતપુલિનાસ્તત્ર જાતરૂપૈશ્ચ નિમ્નગાઃ
ત્યાં નદીનાં કાંઠા અનન્ય મોતી અને અમૂલ્ય રત્નોથી ભરેલા છે અને નદીઓમાં સોનાનું પાણી વહે છે.
નિત્યપુષ્પફલાસ્તત્ર નગાઃ પત્રરથાકુલાઃ। દિવ્યગન્ધરસસ્પર્શાઃ સર્વકામાન્ સ્રવન્તિ ચ
ત્યાંના વૃક્ષો હંમેશા ફૂલો અને ફળોથી લદેલા હોય છે, પાંદડાંથી ભરપૂર છે, દૈવી સુગંધ, સ્વાદ અને સ્પર્શ ધરાવે છે અને દરેક ઈચ્છિત વસ્તુ આપે છે.
નાનાકારાણિ વાસાંસિ ફલન્ત્યન્યે નગોત્તમાઃ। મુક્તાવૈદૂર્યચિત્રાણિ ભૂષણાનિ તથૈવ ચ। સ્ત્રીણાં યાન્યનુરૂપાણિ પુરુષાણાં તથૈવ ચ
બીજા ઉત્તમ વૃક્ષો વિવિધ પ્રકારના વસ્ત્રો અને મોતી તથા વૈદૂર્યથી શોભતા આભૂષણો આપે છે, જે સ્ત્રીઓ અને પુરુષો બંને માટે યોગ્ય છે.
સર્વર્તુસુખસેવ્યાનિ ફલન્ત્યન્યે નગોત્તમાઃ। મહાર્હમણિચિત્રાણિ ફલન્ત્યન્યે નગોત્તમાઃ
કેટલાક ઉત્તમ વૃક્ષો દરેક ઋતુમાં આનંદ આપતા ફળ આપે છે અને કેટલાક વૃક્ષો કિંમતી રત્નોથી શોભતા ફળ આપે છે.
શયનાનિ પ્રસૂયન્તે ચિત્રાસ્તરણવન્તિ ચ। મનઃકાન્તાનિ માલ્યાનિ ફલન્ત્યત્રાપરે દ્રુમાઃ
ત્યાં રંગબેરંગી ઓઢણીઓવાળી શય્યાઓ ઉત્પન્ન થાય છે અને બીજા વૃક્ષો મનને ભાવે એવી માળાઓ આપે છે.
પાનાનિ ચ મહાર્હાણિ ભક્ષ્યાણિ વિવિધાનિ ચ। સ્ત્રિયશ્ચ ગુણસમ્પન્ના રૂપયૌવનલક્ષિતાઃ
અહીં ઉત્તમ પાન અને વિવિધ પ્રકારના ભોજન મળે છે, અને સુંદરતા અને યુવાનીથી યુક્ત, ગુણવતી સ્ત્રીઓ પણ છે.
ગન્ધર્વાઃ કિન્નરાઃ સિદ્ધા નાગા વિદ્યાધરાસ્તથા। રમન્તે સતતં તત્ર નારીભિર્ભાસ્વરપ્રભાઃ
ગંધર્વ, કિન્નર, સિદ્ધ, નાગ અને વિદ્યા ધરાવનાર દેવતાઓ ત્યાં તેજસ્વી સ્ત્રીઓ સાથે હંમેશા આનંદ માણે છે.
સર્વે સુકૃતકર્માણઃ સર્વે રતિપરાયણાઃ। સર્વે કામાર્થસહિતા વસન્તિ સહ યોષિતઃ
ત્યાં બધા સારા કર્મો કરનારા છે, બધા આનંદમાં તલીન છે અને બધાને ઇચ્છિત વસ્તુઓ સાથે સ્ત્રીઓ સાથે રહે છે.
ગીતવાદિત્રનિર્ઘોષઃ સોત્કૃષ્ટહસિતસ્વનઃ। શ્રૂયતે સતતં તત્ર સર્વભૂતમનોરમઃ
ત્યાં હંમેશા ગીત અને વાદ્યોની ધ્વનિ, ઉલ્લાસભર્યા હાસ્ય સાથે, બધાને આનંદ આપતી સંભળાય છે.
તત્ર નામુદિતઃ કશ્ચિન્નાત્ર કશ્ચિદસત્પ્રિયઃ। અહન્યહનિ વર્ધન્તે ગુણાસ્તત્ર મનોરમાઃ
ત્યાં કોઈ પણ કદી દુઃખી નથી, ન કોઈ અસંતોષજનક છે; રોજે રોજ આનંદદાયક ગુણો વધે છે.
સમતિક્રમ્ય તં દેશમુત્તરઃ પયસાં નિધિઃ। તત્ર સોમગિરિર્નામ મધ્યે હેમમયો મહાન્
આ પ્રદેશને પાર કર્યા પછી ઉત્તર તરફ સમુદ્ર આવે છે, અને તેના મધ્યમાં સોમ નામનો મોટો સુવર્ણ પર્વત છે.
ઇન્દ્રલોકગતા યે ચ બ્રહ્મલોકગતાશ્ચ યે। દેવાસ્તં સમવેક્ષન્તે ગિરિરાજં દિવં ગતાઃ
ઇન્દ્રલોક અને બ્રહ્મલોકમાં ગયેલા દેવતાઓ પણ આ સ્વર્ગમાં તેજસ્વી એવા પર્વતરાજને નિહાળે છે.
સ તુ દેશો વિસૂર્યોઽપિ તસ્ય ભાસા પ્રકાશતે। સૂર્યલક્ષ્મ્યાભિવિજ્ઞેયસ્તપતેવ વિવસ્વતા
આ પ્રદેશ સૂર્ય વિના પણ પોતાના તેજથી પ્રકાશે છે; તે સૂર્યની કાંતિથી ઓળખાય છે અને સૂર્યની જેમ જ તેજ આપે છે.
ભગવાંસ્તત્ર વિશ્વાત્મા શમ્ભુરેકાદશાત્મકઃ। બ્રહ્મા વસતિ દેવેશો બ્રહ્મર્ષિપરિવારિતઃ
ત્યાં સર્વાત્મા, એકાદશ રૂપ ધરાવનારા શિવ, દેવોના દેવ બ્રહ્મા, મહર્ષિઓની વચ્ચે નિવાસ કરે છે.
ન કથંચન ગન્તવ્યં કુરૂણામુત્તરેણ વઃ। અન્યેષામપિ ભૂતાનાં નાનુક્રામતિ વૈ ગતિઃ
કુરુ પ્રદેશના ઉત્તર તરફ તમારે કદી જવું નહીં; બીજાં કોઈ જીવો પણ ત્યાંથી આગળ જઈ શકતા નથી.
સ હિ સોમગિરિર્નામ દેવાનામપિ દુર્ગમઃ। તમાલોક્ય તતઃ ક્ષિપ્રમુપાવર્તિતુમર્હથ
સોમ નામનો એ પર્વત દેવતાઓ માટે પણ દુર્ગમ છે; તેને જોઈને તરત પાછા ફરવું.
એતાવદ્ વાનરૈઃ શક્યં ગન્તું વાનરપુંગવાઃ। અભાસ્કરમમર્યાદં ન જાનીમસ્તતઃ પરમ્
હે વાનરશ્રેષ્ઠો, વાનરો માટે અહીં સુધી જ જવું શક્ય છે; આ અંધકારમય અને અનંત પ્રદેશ પછી અમને કંઈ ખબર નથી.
સર્વમેતદ્ વિચેતવ્યં યન્મયા પરિકીર્તિતમ્। યદન્યદપિ નોક્તં ચ તત્રાપિ ક્રિયતાં મતિઃ
મારે જે બધું વર્ણન કર્યું છે, તે બધું શોધવું જોઈએ; જો કંઈ બાકી રહી ગયું હોય, તો એ પણ ધ્યાનમાં લેવું.
તતઃ કૃતં દાશરથેર્મહત્પ્રિયં મહત્પ્રિયં ચાપિ તતો મમ પ્રિયમ્। કૃતં ભવિષ્યત્યનિલાનલોપમા વિદેહજાદર્શનજેન કર્મણા
પછી દશરથપુત્ર રામ માટે અને મારા માટે પણ મહાન ઉપકાર થશે; પવન અને અગ્નિ સમાન વીર દ્વારા વિદેહકન્યાને જોવાનો કાર્યો પૂર્ણ થશે.
તતઃ કૃતાર્થાઃ સહિતાઃ સબાન્ધવા મયાર્ચિતાઃ સર્વગુણૈર્મનોરમૈઃ। ચરિષ્યથોર્વીં પ્રતિ શાન્તશત્રવઃ સહપ્રિયા ભૂતધરાઃ પ્લવંગમાઃ
પછી તમે તમારા મિત્રો સાથે, મારા દ્વારા સર્વગુણોથી સન્માનિત થઈ, પ્રિયજન સાથે, દુશ્મનોને શાંત કરી, પૃથ્વી પર નિર્ભય ફરશો.
thumb|ચતુશ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે ચતુશ્ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
હવે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડનો ચૌવ્વીસમો સર્ગ સાંભળો.
વિશેષેણ તુ સુગ્રીવો હનૂમત્યર્થમુક્તવાન્। સ હિ તસ્મિન્ હરિશ્રેષ્ઠે નિશ્ચિતાર્થોઽર્થસાધને
સુગ્રીવે ખાસ કરીને હનુમાનને કહ્યું, કારણ કે તેને ખાતરી હતી કે આ કાર્યમાં હનુમાન સફળ થશે.
અબ્રવીચ્ચ હનૂમન્તં વિક્રાન્તમનિલાત્મજમ્। સુગ્રીવઃ પરમપ્રીતઃ પ્રભુઃ સર્વવનૌકસામ્
વનવાસીઓના સ્વામી સુગ્રીવ, અત્યંત પ્રસન્ન થઈ, પવનપુત્ર વિર હનુમાનને કહ્યું:
ન ભૂમૌ નાન્તરિક્ષે વા નામ્બરે નામરાલયે। નાપ્સુ વા ગતિસઙ્ગં તે પશ્યામિ હરિપુંગવ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, હું ધરતી પર, આકાશમાં, વાયુમંડળમાં, અમર લોકોના નિવાસસ્થાને કે પાણીમાં પણ તારી ગતિને રોકી શકે એવું કોઈ અવરોધ નથી જોઈતો.
સાસુરાઃ સહગન્ધર્વાઃ સનાગનરદેવતાઃ। વિદિતાઃ સર્વલોકાસ્તે સસાગરધરાધરાઃ
અસુરો, ગંધર્વો, નાગો, મનુષ્યો અને દેવતાઓ સહિત, સમુદ્રો અને પહાડોવાળા બધા જ લોક તને જાણીતા છે.
ગતિર્વેગશ્ચ તેજશ્ચ લાઘવં ચ મહાકપે। પિતુસ્તે સદૃશં વીર મારુતસ્ય મહૌજસઃ
હે મહાવાનર, તારી ઝડપ, તેજ, ચપળતા અને તાકાત બધું જ તારા પિતા પવનદેવ જેવું છે.
તેજસા વાપિ તે ભૂતં ન સમં ભુવિ વિદ્યતે। તદ્ યથા લભ્યતે સીતા તત્ત્વમેવાનુચિન્તય
પૃથ્વી પર તારા તેજને બરાબર કંઈ નથી; એટલે, સીતાજી ક્યાં મળી શકે એ વિષે સારી રીતે વિચાર કર.