શૈલાભં મેઘનિર્ઘોષમૂર્જિતં પ્લવગેશ્વરમ્। સોમસૂર્યનિભૈઃ સાર્ધં વાનરૈર્વાનરોત્તમ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, પર્વત જેવો, મેઘના ગર્જનાવાળો અને બળવાન વિનતને, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવાં તેજસ્વી વાનરો સાથે બોલાવ.
દેશકાલનયૈર્યુક્તો વિજ્ઞઃ કાર્યવિનિશ્ચયે। વૃતઃ શતસહસ્રેણ વાનરાણાં તરસ્વિનામ્
જેને દેશ, સમય અને યુક્તિની સમજ છે અને કાર્ય નિર્ધારણમાં કુશળ છે, એવા વિનતને લાખો ઝડપી વાનરો સાથે મોકલ.
અધિગચ્છ દિશં પૂર્વાં સશૈલવનકાનનામ્। તત્ર સીતાં ચ વૈદેહીં નિલયં રાવણસ્ય ચ
પૂર્વ દિશામાં, જ્યાં પર્વતો, જંગલો અને વન છે, ત્યાં જઈને વૈદેહી સીતા અને રાવણનું રહેઠાણ શોધો.
માર્ગધ્વં ગિરિદુર્ગેષુ વનેષુ ચ નદીષુ ચ। નદીં ભાગીરથીં રમ્યાં સરયૂં કૌશિકીં તથા
પર્વતોના કિલ્લાઓમાં, જંગલોમાં અને નદીઓના કિનારે શોધો; સુંદર ભાગીરથી, સરયૂ અને કૌશિકી નદીઓ પણ તપાસો.
કાલિન્દીં યમુનાં રમ્યાં યામુનં ચ મહાગિરિમ્। સરસ્વતીં ચ સિન્ધું ચ શોણં મણિનિભોદકમ્
રમણીય યમુના, કાલિન્દી, યમુનાનો મહાપર્વત, સરસ્વતી, સિંધુ અને રત્ન જેવું પાણી ધરાવતી શોણા નદી પણ શોધો.
મહીં કાલમહીં ચાપિ શૈલકાનનશોભિતામ્। બ્રહ્મમાલાન્ વિદેહાંશ્ચ માલવાન્ કાશિકોસલાન્
કાળિંગ દેશ અને પર્વત-વનોથી શોભિત ધરતી, બ્રહ્મમાલા, વિદેહ, માલવ, કાશી અને કોશલ દેશ પણ તપાસો.
માગધાંશ્ચ મહાગ્રામાન્ પુણ્ડ્રાંસ્ત્વઙ્ગાંસ્તથૈવ ચ। ભૂમિં ચ કોશકારાણાં ભૂમિં ચ રજતાકરામ્
મગધના મોટા ગામો, પુંડ્ર અને અંગ દેશ, વણકરોની જમીન અને ચાંદીની ખાણોથી ભરપૂર ધરતી પણ શોધો.
સર્વં ચ તદ્ વિચેતવ્યં માર્ગયદ્ભિસ્તતસ્તતઃ। રામસ્ય દયિતાં ભાર્યાં સીતાં દશરથસ્નુષામ્
રામની પ્રિય પત્ની અને દશરથની વહુ એવી સીતાને શોધતા, દરેક દિશામાં બધું સારી રીતે તપાસવું જોઈએ.
સમુદ્રમવગાઢાંશ્ચ પર્વતાન્ પત્તનાનિ ચ। મન્દરસ્ય ચ યે કોટિં સંશ્રિતાઃ કેચિદાલયાઃ
સમુદ્રમાં જતાં પર્વતો, શહેરો અને મંદર પર્વતની ટોચ પર આવેલા રહેઠાણો પણ શોધો.
કર્ણપ્રાવરણાશ્ચૈવ તથા ચાપ્યોષ્ઠકર્ણકાઃ। ઘોરલોહમુખાશ્ચૈવ જવનાશ્ચૈકપાદકાઃ
કાન ઢાંકી રાખનારા, હોઠ જેવું કાન ધરાવનારા, ભયાનક લોખંડ જેવા મોઢાવાળા, ઝડપી ચાલનારા અને એક પગવાળા લોકો પણ શોધો.
અક્ષયા બલવન્તશ્ચ તથૈવ પુરુષાદકાઃ। કિરાતાસ્તીક્ષ્ણચૂડાશ્ચ હેમાભાઃ પ્રિયદર્શનાઃ
અખૂટ શક્તિશાળી અને માનવમાંસ ખાવાવાળા, તેમજ તીક્ષ્ણ શિખાવાળા, સોનેરી રંગના અને મનમોહક કિરાતો ત્યાં વસે છે.
આમમીનાશનાશ્ચાપિ કિરાતા દ્વીપવાસિનઃ। અન્તર્જલચરા ઘોરા નરવ્યાઘ્રા ઇતિ સ્મૃતાઃ
કાચા માછલીઓ ખાવાવાળા, દ્વીપોમાં રહેતા કિરાતો અને ભયાનક, પાણીમાં રહેતા, માનવ વાઘ તરીકે ઓળખાતા લોકો પણ ત્યાં છે.
એતેષામાશ્રયાઃ સર્વે વિચેયાઃ કાનનૌકસઃ। ગિરિભિર્યે ચ ગમ્યન્તે પ્લવનેન પ્લવેન ચ
આ બધા લોકો અને જે જંગલમાં રહે છે, તેમજ જે પર્વતો, તરવાથી કે નાવથી પહોંચી શકાય છે, એ બધામાં તમે શોધખોળ કરવી.
યત્નવન્તો યવદ્વીપં સપ્તરાજોપશોભિતમ્। સુવર્ણરૂપ્યકદ્વીપં સુવર્ણાકરમણ્ડિતમ્
મહેનતપૂર્વક યવદ્વીપ સુધી, જ્યાં સાત રાજાઓ શોભે છે, અને જે સોનાં-ચાંદીનાં દ્વીપ છે, તથા સોનાની ખાણોથી શોભાયમાન છે, ત્યાં સુધી શોધો.
યવદ્વીપમતિક્રમ્ય શિશિરો નામ પર્વતઃ। દિવં સ્પૃશતિ શૃઙ્ગેણ દેવદાનવસેવિતઃ
યવદ્વીપને પાર કરીને, શિશિર નામનો પર્વત છે, જેનું શિખર આકાશને અડે છે અને દેવો તથા દાનવો ત્યાં ઉપસ્થિત રહે છે.
એતેષાં ગિરિદુર્ગેષુ પ્રપાતેષુ વનેષુ ચ। માર્ગધ્વં સહિતાઃ સર્વે રામપત્નીં યશસ્વિનીમ્
આ બધા પર્વતોના કિલ્લાઓમાં, ઊંડા ખડકોમાં અને જંગલોમાં, તમે બધા મળીને શ્રીરામની યશસ્વિ પત્નીનું શોધવું.
તતો રક્તજલં પ્રાપ્ય શોણાખ્યં શીઘ્રવાહિનમ્। ગત્વા પારં સમુદ્રસ્ય સિદ્ધચારણસેવિતમ્
પછી લાલ પાણીવાળી, ઝડપી વહેતી શોણા નદી સુધી પહોંચી, અને સિદ્ધો તથા ચારણો જ્યા જાય છે, એ સમુદ્રના પાર સુધી જવું.
તસ્ય તીર્થેષુ રમ્યેષુ વિચિત્રેષુ વનેષુ ચ। રાવણઃ સહ વૈદેહ્યા માર્ગિતવ્યસ્તતસ્તતઃ
એ નદીના સુંદર ઘાટો અને અદભૂત જંગલોમાં, જ્યાં જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં રાવણ અને વૈદેહીનું શોધવું.
પર્વતપ્રભવા નદ્યઃ સુભીમબહુનિષ્કુટાઃ। માર્ગિતવ્યા દરીમન્તઃ પર્વતાશ્ચ વનાનિ ચ
પર્વતોમાંથી નીકળતી નદીઓ, deren ભયાનક ખીણો, પર્વતોની ગુફાઓ અને જંગલો — આ બધામાં શોધખોળ કરવી.
તતઃ સમુદ્રદ્વીપાંશ્ચ સુભીમાન્ દ્રષ્ટુમર્હથ। ઊર્મિમન્તં મહારૌદ્રં ક્રોશન્તમનિલોદ્ધતમ્
પછી સમુદ્રના દ્વીપો, જે ભયાનક, મોજાંવાળા, અત્યંત ભયાનક, ગર્જનારા અને પવનથી ઉથલપાથલ થાય છે, એ બધું જોવું.
તત્રાસુરા મહાકાયાશ્છાયાં ગૃહ્ણન્તિ નિત્યશઃ। બ્રહ્મણા સમનુજ્ઞાતા દીર્ઘકાલં બુભુક્ષિતાઃ
ત્યાં મહાકાય આસુરો સતત છાંયાઓ પકડે છે; તેઓ બ્રહ્માના આદેશથી, લાંબા સમયથી ભૂખ્યા છે.
તં કાલમેઘપ્રતિમં મહોરગનિષેવિતમ્। અભિગમ્ય મહાનાદં તીર્થેનૈવ મહોદધિમ્
પછી કાળમેઘ જેવો, મહાનાગોથી ભરેલો, ગર્જનારા મહાસમુદ્ર સુધી પહોંચશો, જ્યાં પવિત્ર પાણી છે.
તતો રક્તજલં ભીમં લોહિતં નામ સાગરમ્। ગત્વા પ્રેક્ષ્યથ તાં ચૈવ બૃહતીં કૂટશાલ્મલીમ્
પછી લોહિત નામના, લાલ પાણીવાળા ભયાનક સમુદ્ર સુધી જઈ, ત્યાં મોટી અને ઊંચી કૂટશાલમલી વૃક્ષને જોઈ શકશો.
તત્ર શૈલનિભા ભીમા મન્દેહા નામ રાક્ષસાઃ। શૈલશૃઙ્ગેષુ લમ્બન્તે નાનારૂપા ભયાવહાઃ
ત્યાં પર્વત જેવાં, ભયાનક માનદેહ નામના રાક્ષસો છે, જે પર્વતોની ટોચે લટકેલા, વિવિધ ભયાનક રૂપે દેખાય છે.
તે પતન્તિ જલે નિત્યં સૂર્યસ્યોદયનં પ્રતિ। અભિતપ્તાઃ સ્મ સૂર્યેણ લમ્બન્તે સ્મ પુનઃ પુનઃ
તેઓ રોજ સૂર્યોદય વખતે પાણીમાં પડી જાય છે, સૂર્યની તપશથી દાઝાય છે અને ફરી ફરી લટકતા રહે છે.
નિહતા બ્રહ્મતેજોભિરહન્યહનિ રાક્ષસાઃ। તતઃ પાણ્ડુરમેઘાભં ક્ષીરોદં નામ સાગરમ્
આ રાક્ષસો બ્રહ્માના તેજથી રોજ મરતા જાય છે; પછી તમે પાંઢરાં વાદળ જેવો, ક્ષીરોદ નામનો સમુદ્ર જોઈ શકશો.
ગત્વા દ્રક્ષ્યથ દુર્ધર્ષા મુક્તાહારમિવોર્મિભિઃ। તસ્ય મધ્યે મહાન્ શ્વેતો ઋષભો નામ પર્વતઃ
ત્યાં પહોંચીને, મોતીની માળા જેવી મોજાંથી શોભતા, ભયાનક સમુદ્રને જોઈ શકો છો; એના મધ્યમાં વિશાળ, સફેદ ઋષભ નામનો પર્વત છે.
દિવ્યગન્ધૈઃ કુસુમિતૈરાચિતૈશ્ચ નગૈર્વૃતઃ। સરશ્ચ રાજતૈઃ પદ્મૈર્જ્વલિતૈર્હેમકેસરૈઃ
એ પર્વત દિવ્ય સુગંધવાળા, ફૂલોથી ઢંકાયેલા પર્વતોથી ઘેરાયેલો છે અને ત્યાં ચાંદી જેવા, સોનાના કેસરવાળા તેજસ્વી કમળોથી ભરેલું સરોવર છે.
નામ્ના સુદર્શનં નામ રાજહંસૈઃ સમાકુલમ્। વિબુધાશ્ચારણા યક્ષાઃ કિંનરાશ્ચાપ્સરોગણાઃ
સુદરશન નામે પ્રસિદ્ધ એ સરોવર રાજહંસોથી ભરેલું છે. ત્યાં દેવતાઓ, ચરણો, યક્ષો, કિન્નરો અને અપ્સરાઓના સમૂહો એકઠા થાય છે.
હૃષ્ટાઃ સમધિગચ્છન્તિ નલિનીં તાં રિરંસવઃ। ક્ષીરોદં સમતિક્રમ્ય તદા દ્રક્ષ્યથ વાનરાઃ
હર્ષભેર, સૌ એ કમળોથી ભરેલા સરોવરને જોવા આવે છે અને તેની સુંદરતા માણવા ઈચ્છે છે. દૂધના દરિયાને પાર કર્યા પછી, વાનરો, તમે એ સરોવર નિહાળશો.