મહાચલનિભૈર્ઘોરૈઃ પનસો નામ યૂથપઃ। આજગામ મહાવીર્યસ્તિસૃભિઃ કોટિભિર્વૃતઃ
મહાપર્વત જેવો ભયાનક અને શક્તિશાળી પનસ નામનો યુથપતિ ત્રણ કરોડ વાનરો સાથે આવ્યો.
નીલાઞ્જનચયાકારો નીલો નામૈષ યૂથપઃ। અદૃશ્યત મહાકાયઃ કોટિભિર્દશભિર્વૃતઃ
કાજળના ઢગલા જેવો દેખાતો, વિશાળકાય અને નિલા નામનો યુથપતિ દસ કરોડ વાનરોની સાથે દેખાયો.
તતઃ કાઞ્ચનશૈલાભો ગવયો નામ યૂથપઃ। આજગામ મહાવીર્યઃ કોટિભિઃ પઞ્ચભિર્વૃતઃ
પછી સોનાના પર્વત જેવો તેજસ્વી અને મહાવીર ગવય નામનો યુથપતિ પાંચ કરોડ વાનરો સાથે આવ્યો.
દરીમુખશ્ચ બલવાન્ યૂથપોઽભ્યાયયૌ તદા। વૃતઃ કોટિસહસ્રેણ સુગ્રીવં સમવસ્થિતઃ
બલવાન દરીમુખ નામનો યુથપતિ પણ એ સમયે સુગ્રીવની પાસે, એક હજાર કરોડ વાનરો સાથે આવ્યો.
મૈન્દશ્ચ દ્વિવિદશ્ચોભાવશ્વિપુત્રૌ મહાબલૌ। કોટિકોટિસહસ્રેણ વાનરાણામદૃશ્યતામ્
મહાબલવાન અશ્વિનીકુમારો, મેઇંદ અને દ્વિવિદ, લાખો કરોડ વાનરોની સાથે દેખાયા.
ગજશ્ચ બલવાન્ વીરસ્તિસૃભિઃ કોટિભિર્વૃતઃ। આજગામ મહાતેજાઃ સુગ્રીવસ્ય સમીપતઃ
મહાશક્તિશાળી અને વીર ગજ ત્રણ કરોડ વાનરો સાથે સુગ્રીવની પાસે ઉમટી આવ્યો.
ઋક્ષરાજો મહાતેજા જામ્બવાન્નામ નામતઃ। કોટિભિર્દશભિર્વ્યાપ્તઃ સુગ્રીવસ્ય વશે સ્થિતઃ
ઋક્ષોના રાજા, મહાતેજસ્વી જાંબવાન દસ કરોડ રીંછોની સાથે સુગ્રીવના આદેશમાં ઉભા રહ્યા.
રુમણો નામ તેજસ્વી વિક્રાન્તૈર્વાનરૈર્વૃતઃ। આગતો બલવાંસ્તૂર્ણં કોટીશતસમાવૃતઃ
તેજસ્વી અને બલવાન રુમણ, પરાક્રમી વાનરો અને એક કરોડ વીર વાનરોની સાથે ઝડપથી આવી પહોંચ્યો.
તતઃ કોટિસહસ્રાણાં સહસ્રેણ શતેન ચ। પૃષ્ઠતોઽનુગતઃ પ્રાપ્તો હરિભિર્ગન્ધમાદનઃ
પછી ગંધમાદન, પાછળથી લાખો કરોડ અને હજારો કરોડ વાનરોની સાથે અહીં આવ્યો.
તતઃ પદ્મસહસ્રેણ વૃતઃ શઙ્કુશતેન ચ। યુવરાજોઽઙ્ગદઃ પ્રાપ્તઃ પિતુસ્તુલ્યપરાક્રમઃ
પછી પિતાને બરાબર પરાક્રમ ધરાવતો યુવરાજ અંગદ, હજાર પદ્મો અને સો શસ્ત્રધારીઓની સાથે આવ્યો.
તતસ્તારાદ્યુતિસ્તારો હરિભિર્ભીમવિક્રમૈઃ। પઞ્ચભિર્હરિકોટીભિર્દૂરતઃ પર્યદૃશ્યત
પછી તારાની જેમ તેજસ્વી તાર, ભયાનક પરાક્રમ ધરાવતા પાંચ કરોડ વાનરો સાથે દૂરથી દેખાયો.
ઇન્દ્રજાનુઃ કવિર્વીરો યૂથપઃ પ્રત્યદૃશ્યત। એકાદશાનાં કોટીનામીશ્વરસ્તૈશ્ચ સંવૃતઃ
વિદ્વાન અને વીર યુથપતિ ઇન્દ્રજાનુ, અગિયાર કરોડ વાનરોની સાથે, તેમનો સ્વામી બનીને દેખાયો.
તતો રમ્ભસ્ત્વનુપ્રાપ્તસ્તરુણાદિત્યસંનિભઃ। અયુતેન વૃતશ્ચૈવ સહસ્રેણ શતેન ચ
પછી ઉગતા સૂર્ય જેવો તેજસ્વી રંભ, દસ હજાર, હજાર અને સો વાનરોની સાથે આવ્યો.
તતો યૂથપતિર્વીરો દુર્મુખો નામ વાનરઃ। પ્રત્યદૃશ્યત કોટીભ્યાં દ્વાભ્યાં પરિવૃતો બલી
પછી દુર્મુખ નામનો વીર યુથપતિ, બે કરોડ વાનરોની સાથે શક્તિશાળી દેખાયો.
કૈલાસશિખરાકારૈર્વાનરૈર્ભીમવિક્રમૈઃ। વૃતઃ કોટિસહસ્રેણ હનુમાન્ પ્રત્યદૃશ્યત
હનુમાન્ આસપાસ કૈલાસ શિખર જેવી આકૃતિ ધરાવતા, ભયાનક પરાક્રમી, કરોડો વાનરોની ભીડથી ઘેરાયેલા દેખાયા.
નલશ્ચાપિ મહાવીર્યઃ સંવૃતો દ્રુમવાસિભિઃ। કોટીશતેન સમ્પ્રાપ્તઃ સહસ્રેણ શતેન ચ
મહાન બળવાન નલ પણ વૃક્ષોમાં રહેતા વાનરો સાથે, કરોડો અને હજારોની સંખ્યામાં ત્યાં પહોંચ્યો.
તતો દધિમુખઃ શ્રીમાન્ કોટિભિર્દશભિર્વૃતઃ। સમ્પ્રાપ્તોઽભિનદંસ્તસ્ય સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ
પછી તેજસ્વી દધિમુખ દસ કરોડ વાનરો સાથે આવી, મહાત્મા સુગ્રીવ સામે ગર્જના કરતાં પહોંચ્યો.
શરભઃ કુમુદો વહ્નિર્વાનરો રંહ એવ ચ। એતે ચાન્યે ચ બહવો વાનરાઃ કામરૂપિણઃ
શરભ, કુમુદ, અગ્નિ અને ઝડપી રંહ પણ, અને અનેક અન્ય રૂપ બદલી શકતા વાનરો પણ ત્યાં હાજર હતા.
આગતાશ્ચ નિવિષ્ટાશ્ચ પૃથિવ્યાં સર્વવાનરાઃ। આપ્લવન્તઃ પ્લવન્તશ્ચ ગર્જન્તશ્ચ પ્લવંગમાઃ। અભ્યવર્તન્ત સુગ્રીવં સૂર્યમભ્રગણા ઇવ
બધા વાનરો પૃથ્વી પર આવીને, ઉછળી-કૂદી અને ગર્જના કરતાં, સુગ્રીવને આસપાસ વાદળો જેમ સૂર્યને ઘેરી લે છે તેમ ઘેરી લીધા.
કુર્વાણા બહુશબ્દાંશ્ચ પ્રકૃષ્ટા બાહુશાલિનઃ। શિરોભિર્વાનરેન્દ્રાય સુગ્રીવાય ન્યવેદયન્
મજબૂત બાહુ ધરાવતા વાનર નેતાઓ ઊંચી અવાજે ધ્વનિ કરતા, સુગ્રીવ વાનરરાજાને માથું ઝુકાવી વંદન કરતા.
અપરે વાનરશ્રેષ્ઠાઃ સંગમ્ય ચ યથોચિતમ્। સુગ્રીવેણ સમાગમ્ય સ્થિતાઃ પ્રાઞ્જલયસ્તદા
અન્ય શ્રેષ્ઠ વાનરો પણ યોગ્ય રીતે ભેગા થઈ, સુગ્રીવ સામે હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
સુગ્રીવસ્ત્વરિતો રામે સર્વાંસ્તાન્ વાનરર્ષભાન્। નિવેદયિત્વા ધર્મજ્ઞઃ સ્થિતઃ પ્રાઞ્જલિરબ્રવીત્
પછી સુગ્રીવ ઝડપથી બધા શ્રેષ્ઠ વાનરોનું રામને વર્ણન કરી, ધર્મ જાણનાર બની, હાથ જોડીને બોલ્યા.
યથાસુખં પર્વતનિર્ઝરેષુ વનેષુ સર્વેષુ ચ વાનરેન્દ્રાઃ। નિવેશયિત્વા વિધિવદ્ બલાનિ બલં બલજ્ઞઃ પ્રતિપત્તુમીષ્ટે
પર્વતના ઝરણા અને બધા જંગલોમાં સુવિધા પ્રમાણે સેના ગોઠવીને, બળ જાણનારો વાનરરાજા સેના નિરીક્ષણ કરવા ઇચ્છ્યા.
thumb|ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે ચત્વારિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રીમદ્ વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધા કાંડનો ચાળીસમો સર્ગ સાંભળો.
અથ રાજા સમૃદ્ધાર્થઃ સુગ્રીવઃ પ્લવગેશ્વરઃ। ઉવાચ નરશાર્દૂલં રામં પરબલાર્દનમ્
પછી સમૃદ્ધ અને સિદ્ધિ પ્રાપ્ત સુગ્રીવ વાનરરાજાએ, પુરુષશાર્દૂલ અને શત્રુવિનાશક રામને કહ્યું.
આગતા વિનિવિષ્ટાશ્ચ બલિનઃ કામરૂપિણઃ। વાનરેન્દ્રા મહેન્દ્રાભા યે મદ્વિષયવાસિનઃ
મહાન બળવાન અને રૂપ બદલી શકતા, ઇન્દ્ર સમાન તેજ ધરાવતા, મારા રાજ્યમાં રહેતા વાનરપ્રભુઓ આવીને સ્થિર થયા છે.
ત ઇમે બહુવિક્રાન્તૈર્બલિભિર્ભીમવિક્રમૈઃ। આગતા વાનરા ઘોરા દૈત્યદાનવસંનિભાઃ
આ ભયાનક વાનરો, દૈત્ય-દાનવો સમાન, અનેક પરાક્રમ અને બળ ધરાવતા, ભયાનક શક્તિવાળા અહીં આવ્યા છે.
ખ્યાતકર્માપદાનાશ્ચ બલવન્તો જિતક્લમાઃ। પરાક્રમેષુ વિખ્યાતા વ્યવસાયેષુ ચોત્તમાઃ
યશસ્વી કાર્યો અને વિક્રમથી પ્રસિદ્ધ, બળવાન અને થાક ન માનતા, પરાક્રમમાં પ્રસિદ્ધ અને નિશ્ચયમાં શ્રેષ્ઠ છે.
પૃથિવ્યમ્બુચરા રામ નાનાનગનિવાસિનઃ। કોટ્યોઘાશ્ચ ઇમે પ્રાપ્તા વાનરાસ્તવ કિંકરાઃ
હે રામ, પૃથ્વી, જળ અને આકાશમાં રહેતા, અનેક પર્વતોમાંથી આવેલા, કરોડો વાનર તારો સેવક બનીને અહીં આવ્યા છે.
નિદેશવર્તિનઃ સર્વે સર્વે ગુરુહિતે સ્થિતાઃ। અભિપ્રેતમનુષ્ઠાતું તવ શક્ષ્યન્ત્યરિંદમ
બધા આજ્ઞાપાલક છે, નેતા માટે હિતમાં સ્થિર છે, હે શત્રુવિનાશક, તારી ઇચ્છા પ્રમાણે બધું કરવા સક્ષમ છે.