સર્વથા હિ મમ ભ્રાતા સનાથો વાનરેશ્વર। ત્વયા નાથેન સુગ્રીવ પ્રશ્રિતેન વિશેષતઃ
હવે તો મારા ભાઈને સાચો રક્ષક મળ્યો છે, ખાસ કરીને તું, સુગ્રીવ, વાનરરાજ તરીકે તેની સાચી સંભાળ રાખે છે.
યસ્તે પ્રભાવઃ સુગ્રીવ યચ્ચ તે શૌચમીદૃશમ્। અર્હસ્ત્વં કપિરાજ્યસ્ય શ્રિયં ભોક્તુમનુત્તમામ્
સુગ્રીવ, તારો પરાક્રમ અને તારી પવિત્રતા જોઈને તું ખરેખર વાનરરાજ્યના સર્વોત્તમ સૌભાગ્યનો ભોગ લેવા યોગ્ય છે.
સહાયેન ચ સુગ્રીવ ત્વયા રામઃ પ્રતાપવાન્। વધિષ્યતિ રણે શત્રૂનચરાન્નાત્ર સંશયઃ
હે પરાક્રમી સુગ્રીવ, તારી સહાયથી રામ યુદ્ધમાં પોતાના શત્રુઓને જરૂર હરાવશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
ધર્મજ્ઞસ્ય કૃતજ્ઞસ્ય સંગ્રામેષ્વનિવર્તિનઃ। ઉપપન્નં ચ યુક્તં ચ સુગ્રીવ તવ ભાષિતમ્
ધર્મને જાણનાર, ઉપકાર માનનાર અને યુદ્ધમાં ન ડગમગનાર માટે જેમ યોગ્ય હોય, એ રીતે જ તું વાત કરી છે, સુગ્રીવ.
દોષજ્ઞઃ સતિ સામર્થ્યે કોઽન્યો ભાષિતુમર્હતિ। વર્જયિત્વા મમ જ્યેષ્ઠં ત્વાં ચ વાનરસત્તમ
દોષને ઓળખી શકનાર અને શક્તિ ધરાવનાર એ રીતે બોલવા માટે મારા મોટાભાઈ કે તું—વાનરશ્રેષ્ઠ—વગેરે બીજું કોઈ યોગ્ય નથી.
સદૃશશ્ચાસિ રામેણ વિક્રમેણ બલેન ચ। સહાયો દૈવતૈર્દત્તશ્ચિરાય હરિપુંગવ
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, તું પરાક્રમ અને બળમાં રામના સમાન છે અને દેવતાઓએ તને લાંબા સમય સુધી તેની સહાય તરીકે આપ્યો છે.
કિં તુ શીઘ્રમિતો વીર નિષ્ક્રમ ત્વં મયા સહ। સાન્ત્વયસ્વ વયસ્યં ચ ભાર્યાહરણદુઃખિતમ્
પણ હવે, વીર, તું જલદી મારી સાથે બહાર આવ અને જે મિત્ર પોતાની પત્નીનું અપહરણ થવાથી દુઃખી છે, તેને સમજાવ.
યચ્ચ શોકાભિભૂતસ્ય શ્રુત્વા રામસ્ય ભાષિતમ્। મયા ત્વં પરુષાણ્યુક્તસ્તત્ ક્ષમસ્વ સખે મમ
અને જો દુઃખથી વ્યાકુળ થયેલા રામના શબ્દો સાંભળીને મેં તને કઠોર શબ્દો કહ્યા હોય, તો મારા મિત્ર, મને માફ કરી દે.
thumb|સપ્તત્રિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે સપ્તત્રિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
હવે શ્રીમદ્વાલ્મીકિ રામાયણના કિશ્કિંધા કાંડનો સત્તત્રીસમો અધ્યાય સાંભળો.
એવમુક્તસ્તુ સુગ્રીવો લક્ષ્મણેન મહાત્મના। હનૂમન્તં સ્થિતં પાર્શ્વે વચનં ચેદમબ્રવીત્
મહાન આત્માવાળા લક્ષ્મણે આમ કહ્યું ત્યારે સુગ્રીવે પોતાના બાજુએ ઊભેલા હનુમાનને આ રીતે કહ્યું.
મહેન્દ્રહિમવદ્વિન્ધ્યકૈલાસશિખરેષુ ચ। મન્દરે પાણ્ડુશિખરે પઞ્ચશૈલેષુ યે સ્થિતાઃ
મહેન્દ્ર, હિમવંત, વિંધ્ય, કૈલાસ, મન્દર અને પાંડુશિખર તથા પાંચ પર્વતોની ટોચ પર જે વસે છે,
તરુણાદિત્યવર્ણેષુ ભ્રાજમાનેષુ નિત્યશઃ। પર્વતેષુ સમુદ્રાન્તે પશ્ચિમસ્યાં તુ યે દિશિ
જે હંમેશા ઉગતા સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવે છે, પશ્ચિમના દરિયાના કિનારે ચમકતા પર્વતો પર વસે છે,
આદિત્યભવને ચૈવ ગિરૌ સંધ્યાભ્રસંનિભે। પદ્માચલવનં ભીમાઃ સંશ્રિતા હરિપુંગવાઃ
અને જે સૂર્યના મકાનમાં, સાંજના વાદળ જેવા પર્વત પર અને પદ્માચલ વનમાં આશરો લીધેલા શક્તિશાળી વાનર છે,
અઞ્જનામ્બુદસંકાશાઃ કુઞ્જરેન્દ્રમહૌજસઃ। અઞ્જને પર્વતે ચૈવ યે વસન્તિ પ્લવંગમાઃ
જે અંજના વાદળ જેવા કાળી છાયાવાળા છે, હાથી જેવું બળ ધરાવે છે અને અંજના પર્વત પર રહેતા વાનર છે,
મહાશૈલગુહાવાસા વાનરાઃ કનકપ્રભાઃ। મેરુપાર્શ્વગતાશ્ચૈવ યે ચ ધૂમ્રગિરિં શ્રિતાઃ
મહાન પર્વતોની ગુફાઓમાં રહેતા, સોનાની જેમ ચમકતા વાનરો, મેરુ પર્વતની ઢાળ પર અને ધૂમ્રગિરિ પર આશરો લીધેલા વાનર,
તરુણાદિત્યવર્ણાશ્ચ પર્વતે યે મહારુણે। પિબન્તો મધુ મૈરેયં ભીમવેગાઃ પ્લવંગમાઃ
જે ઉગતા સૂર્ય જેવો રંગ ધરાવે છે, મહાન લાલ પર્વત પર રહે છે અને મધ તથા માયરિયું પીતા, ઝડપી ચાલવાળા વાનર છે,
વનેષુ ચ સુરમ્યેષુ સુગન્ધિષુ મહત્સુ ચ। તાપસાશ્રમરમ્યેષુ વનાન્તેષુ સમન્તતઃ
અને જે સુગંધિત અને વિશાળ સુંદર વનોમાં, તપસ્વીઓના આશ્રમોમાં અને વનના કિનારે સર્વત્ર વસે છે,
તાંસ્તાંસ્ત્વમાનય ક્ષિપ્રં પૃથિવ્યાં સર્વવાનરાન્। સામદાનાદિભિઃ કલ્પૈર્વાનરૈર્વેગવત્તરૈઃ
તુ તુરંત જ વિવિધ ઉપાયોથી, જેમ કે સમજાવટ, ભેટ વગેરે, પૃથ્વી પરના બધા વાનરોને અને ઝડપી વાનરોને અહીં લાવ.
પ્રેષિતાઃ પ્રથમં યે ચ મયાઽઽજ્ઞાતા મહાજવાઃ। ત્વરણાર્થં તુ ભૂયસ્ત્વં સમ્પ્રેષય હરીશ્વરાન્
અને જે મહા ઝડપી વાનરોને મેં પહેલેથી જ મોકલ્યા છે, તેમને ઝડપાવવા માટે તું વધુ વાનર નેતાઓને પણ હવે મોકલ.
યે પ્રસક્તાશ્ચ કામેષુ દીર્ઘસૂત્રાશ્ચ વાનરાઃ। ઇહાનયસ્વ તાન્ શીઘ્રં સર્વાનેવ કપીશ્વરાન્
જે વાનરો ભોગોમાં મગ્ન છે અથવા ધીમા છે, એવા બધા વાનર નેતાઓને પણ તું ઝડપથી અહીં લાવ.
અહોભિર્દશભિર્યે ચ નાગચ્છન્તિ મમાજ્ઞયા। હન્તવ્યાસ્તે દુરાત્માનો રાજશાસનદૂષકાઃ
અને જે દુષ્ટ વાનરો મારી આજ્ઞા છતાં દસ દિવસમાં નહીં આવે, એવા રાજા ના આદેશનું ઉલ્લંઘન કરનારને મારી નાખો.
શતાન્યથ સહસ્રાણિ કોટ્યશ્ચ મમ શાસનાત્। પ્રયાન્તુ કપિસિંહાનાં નિદેશે મમ યે સ્થિતાઃ
મારા આદેશથી સૈકડો, હજાર અને કરોડો સિંહ સમાન વાનરો, જે મારી આજ્ઞા પાળે છે, તેઓ હવે રવાના થાય.
મેઘપર્વતસંકાશાશ્છાદયન્ત ઇવામ્બરમ્। ઘોરરૂપાઃ કપિશ્રેષ્ઠા યાન્તુ મચ્છાસનાદિતઃ
જે વાનર શ્રેષ્ઠો મેઘ અને પર્વત જેવા છે, આકાશને ઢાંકી દે એવા છે અને ભયાનક રૂપ ધરાવે છે, તેઓ અહીંથી મારા આદેશે નીકળી પડે.
તે ગતિજ્ઞા ગતિં ગત્વા પૃથિવ્યાં સર્વવાનરાઃ। આનયન્તુ હરીન્ સર્વાંસ્ત્વરિતાઃ શાસનાન્મમ
જેને માર્ગોનું જ્ઞાન છે, એવા વાનરો પૃથ્વી પર દરેક જગ્યાએ જઈને મારા આદેશથી બધા વાનરોને ઝડપથી અહીં લાવે.
તસ્ય વાનરરાજસ્ય શ્રુત્વા વાયુસુતો વચઃ। દિક્ષુ સર્વાસુ વિક્રાન્તાન્ પ્રેષયામાસ વાનરાન્
પવનદેવના પુત્રના વચન સાંભળીને વાનરરાજાએ બધી દિશાઓમાં શક્તિશાળી વાનરો મોકલ્યા.
તે પદં વિષ્ણુવિક્રાન્તં પતત્ત્રિજ્યોતિરધ્વગાઃ। પ્રયાતાઃ પ્રહિતા રાજ્ઞા હરયસ્તુ ક્ષણેન વૈ
રાજાએ મોકલેલા વાનરો પક્ષીઓ, પ્રકાશ અને વિષ્ણુના પગલાની ઝડપથી તરત જ નીકળી પડ્યા.
તે સમુદ્રેષુ ગિરિષુ વનેષુ ચ સરસ્સુ ચ। વાનરા વાનરાન્ સર્વાન્ રામહેતોરચોદયન્
આ વાનરોએ રામના કામ માટે દરિયા, પર્વતો, જંગલો અને સરોવરોમાં રહેલા બધા વાનરોને ઉશ્કેર્યા.
મૃત્યુકાલોપમસ્યાજ્ઞાં રાજરાજસ્ય વાનરાઃ। સુગ્રીવસ્યાયયુઃ શ્રુત્વા સુગ્રીવભયશઙ્કિતાઃ
મૃત્યુના આદેશ જેવી સુગ્રીવની આજ્ઞા સાંભળી વાનરો સુગ્રીવના ભયથી ડરીને ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તતસ્તેઽઞ્જનસંકાશા ગિરેસ્તસ્માન્મહાબલાઃ। તિસ્રઃ કોટ્યઃ પ્લવંગાનાં નિર્યયુર્યત્ર રાઘવઃ
પછી એ પર્વત પરથી કાજળ જેવી કાળી અને અત્યંત શક્તિશાળી ત્રણ કરોડ વાનરો, જ્યાં રાઘવ હતા ત્યાં જવા નીકળી પડ્યા.
અસ્તં ગચ્છતિ યત્રાર્કસ્તસ્મિન્ ગિરિવરે રતાઃ। સંતપ્તહેમવર્ણાભાસ્તસ્માત્ કોટ્યો દશ ચ્યુતાઃ
જ્યાં સૂર્ય અસ્ત જાય છે એવા ઉત્તમ પર્વત પરથી તપેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી દસ કરોડ વાનરો નીકળી ગયા.