પ્રાઙ્મુખં વિધિવન્મન્ત્રૈઃ સ્થાપયિત્વા વરાસને। નદીનદેભ્યઃ સંહૃત્ય તીર્થેભ્યશ્ચ સમન્તતઃ
પછી, વિધિ પ્રમાણે મંત્રોચ્ચાર સાથે તેને પૂર્વ દિશા તરફ મુખ કરીને શ્રેષ્ઠ આસન પર બેસાડ્યો અને આસપાસની નદીઓ તથા સરોવરોમાંથી પાણી એકત્ર કર્યું,
આહૃત્ય ચ સમુદ્રેભ્યઃ સર્વેભ્યો વાનરર્ષભાઃ। અપઃ કનકકુમ્ભેષુ નિધાય વિમલં જલમ્
અને પછી, બધા સમુદ્રોમાંથી પણ પાણી લાવી, વાનરોએ શુદ્ધ પાણી સુવર્ણના કળશોમાં ભરીને મૂક્યું,
શુભૈર્ઋષભશૃઙ્ગૈશ્ચ કલશૈશ્ચૈવ કાઞ્ચનૈઃ। શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના મહર્ષિવિહિતેન ચ
પવિત્ર ઋષભશૃંગવાળા અને સુવર્ણના કળશોમાં, શાસ્ત્રોક્ત તથા મહર્ષિઓ દ્વારા નિર્ધારિત વિધિ પ્રમાણે,
ગજો ગવાક્ષો ગવયઃ શરભો ગન્ધમાદનઃ। મૈન્દશ્ચ દ્વિવિદશ્ચૈવ હનૂમાઞ્જામ્બવાંસ્તથા
ગજ, ગવાક્ષ, ગવય, શરભ, ગંધમાદન, મેઇંદ, દ્વિવિદ, હનુમાન અને જાંબવાન,
અભ્યષિઞ્ચત સુગ્રીવં પ્રસન્નેન સુગન્ધિના। સલિલેન સહસ્રાક્ષં વસવો વાસવં યથા
આ બધા સુગ્રીવને આનંદપૂર્વક સુગંધિત પાણીથી અભિષેક કરવા લાગ્યા, જેમ વસુઓએ સહસ્ત્રનેત્ર ઇન્દ્રને અભિષેક કર્યો હતો.
અભિષિક્તે તુ સુગ્રીવે સર્વે વાનરપુઙ્ગવાઃ। પ્રચુક્રુશુર્મહાત્માનો હૃષ્ટાઃ શતસહસ્રશઃ
સુગ્રીવના અભિષેક પછી, બધા વાનરમુખ્યો, મહાત્માઓ, આનંદથી ભરાઈને લાખો સંખ્યામાં જયઘોષ કરવા લાગ્યા.
રામસ્ય તુ વચઃ કુર્વન્ સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ। અઙ્ગદં સમ્પરિષ્વજ્ય યૌવરાજ્યેઽભ્યષેચયત્
પછી વાનરરાજ સુગ્રીવએ રામના આદેશ અનુસાર અંગદને હૃદયથી લગાવી, તેને યુવરાજપદે અભિષેક કર્યો.
અઙ્ગદે ચાભિષિક્તે તુ સાનુક્રોશાઃ પ્લવંગમાઃ। સાધુ સાધ્વિતિ સુગ્રીવં મહાત્માનો હ્યપૂજયન્
અંગદના અભિષેક પછી, દયાળુ અને મહાન વાનરો સુગ્રીવની પ્રશંસા કરતા 'શાબાશ, શાબાશ' કહીને તેની પૂજા કરવા લાગ્યા.
રામં ચૈવ મહાત્માનં લક્ષ્મણં ચ પુનઃ પુનઃ। પ્રીતાશ્ચ તુષ્ટુવુઃ સર્વે તાદૃશે તત્ર વર્તિનિ
અને ત્યાં ઉપસ્થિત બધા લોકોએ વારંવાર મહાત્મા રામ અને લક્ષ્મણની આનંદપૂર્વક સ્તુતિ કરી.
હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણા પતાકાધ્વજશોભિતા। બભૂવ નગરી રમ્યા કિષ્કિન્ધા ગિરિગહ્વરે
પર્વતની ગુફામાં આવેલી સુંદર કિષ્કિંધા નગરી, ખુશહાલ અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરાઈ ગઈ, ધ્વજ અને પટાકાઓથી શોભાયમાન બની.
નિવેદ્ય રામાય તદા મહાત્મને મહાભિષેકં કપિવાહિનીપતિઃ। રુમાં ચ ભાર્યામુપલભ્ય વીર્યવા- નવાપ રાજ્યં ત્રિદશાધિપો યથા
પછી, વાનરસેનાના નેતાએ મહાન અભિષેકની વાત મહાત્મા રામને કહી, પોતાની પત્ની રૂમાને ફરી પ્રાપ્ત કરી, દેવોના રાજા જેવો રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.
thumb|સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રેષ્ઠ વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડમાં સત્તાવીસમો સર્ગ સાંભળો.
અભિષિક્તે તુ સુગ્રીવે પ્રવિષ્ટે વાનરે ગુહામ્। આજગામ સહ ભ્રાત્રા રામઃ પ્રસ્રવણં ગિરિમ્
સુગ્રીવના અભિષેક પછી અને વાનરો ગુફામાં પ્રવેશ્યા ત્યારે, રામ પોતાના ભાઈ સાથે પ્રસ્રવણ પર્વત તરફ ગયા.
શાર્દૂલમૃગસંઘુષ્ટં સિંહૈર્ભીમરવૈર્વૃતમ્। નાનાગુલ્મલતાગૂઢં બહુપાદપસંકુલમ્
તે પર્વત વાઘ અને હરણોની ધ્વનિથી ગુંજી રહ્યો હતો, ભયાનક ગર્જનાવાળા સિંહોથી ઘેરાયેલો હતો, વિવિધ ઝાડીઓ અને વેલીઓથી છુપાયેલો અને અનેક વૃક્ષોથી ભરેલો હતો.
ઋક્ષવાનરગોપુચ્છૈર્માર્જારૈશ્ચ નિષેવિતમ્। મેઘરાશિનિભં શૈલં નિત્યં શુચિકરં શિવમ્
એ પહાડ પર ભાલૂ, લાંબી પૂંછવાળા વાનર અને બિલાડીઓ વારંવાર આવતાં. એ પહાડ ઘનઘોર વાદળ જેવો દેખાતો, હંમેશાં પવિત્ર અને શુભ હતો.
તસ્ય શૈલસ્ય શિખરે મહતીમાયતાં ગુહામ્। પ્રત્યગૃહ્ણીત વાસાર્થં રામઃ સૌમિત્રિણા સહ
એ પહાડની ટોચ પર મોટી અને પહોળી ગુફામાં રામ અને લક્ષ્મણે રહેવાનું નક્કી કર્યું.
કૃત્વા ચ સમયં રામઃ સુગ્રીવેણ સહાનઘઃ। કાલયુક્તં મહદ્વાક્યમુવાચ રઘુનન્દનઃ
રામે સુગ્રીવ સાથે વચન આપીને, યોગ્ય સમયે મહત્વપૂર્ણ વાત કહી.
વિનીતં ભ્રાતરં ભ્રાતા લક્ષ્મણં લક્ષ્મિવર્ધનમ્। ઇયં ગિરિગુહા રમ્યા વિશાલા યુક્તમારુતા
ભાઈ લક્ષ્મણ, ધન વધારનાર, આ પહાડની ગુફા ખુબ જ સુખદ, વિશાળ અને ઠંડકવાળી છે.
અસ્યાં વત્સ્યામ સૌમિત્રે વર્ષરાત્રમરિંદમ। ગિરિશૃઙ્ગમિદં રમ્યમુત્તમં પાર્થિવાત્મજ
હે સૌમિત્ર, દુશ્મનને હરાવનાર, આપણે આ ગુફામાં ચોમાસું વિતાવશું; આ પહાડની ટોચ ખુબ જ સુંદર અને શ્રેષ્ઠ છે, હે રાજકુમાર.
શ્વેતાભિઃ કૃષ્ણતામ્રાભિઃ શિલાભિરુપશોભિતમ્। નાનાધાતુસમાકીર્ણં નદીદર્દુરસંયુતમ્
સફેદ, કાળી અને તાંબાની રંગની શિલાઓથી શોભિત, વિવિધ ખનિજોથી ભરપૂર, નદીઓ અને દેડકાંઓ સાથે સુશોભિત છે.
વિવિધૈર્વૃક્ષષણ્ડૈશ્ચ ચારુચિત્રલતાયુતમ્। નાનાવિહગસંઘુષ્ટં મયૂરવરનાદિતમ્
વિવિધ વૃક્ષોના જૂથો, સુંદર રંગબેરંગી વેલો, અનેક પક્ષીઓના ટોળા અને મયૂરના કલરવથી ગૂંજતું છે.
માલતીકુન્દગુલ્મૈશ્ચ સિન્દુવારૈઃ શિરીષકૈઃ। કદમ્બાર્જુનસર્જૈશ્ચ પુષ્પિતૈરુપશોભિતમ્
માલતી, કુન્દ, સિન્દૂવાર, શિરીષ, કદંબ, અર્જુન અને સર્જના ફૂલેલા વૃક્ષોથી શોભાયમાન છે.
ઇયં ચ નલિની રમ્યા ફુલ્લપઙ્કજમણ્ડિતા। નાતિદૂરે ગુહાયા નૌ ભવિષ્યતિ નૃપાત્મજ
આ સુંદર કમળની વાવ, ફૂલેલા કમળોથી શોભાયમાન, અમારી ગુફાથી બહુ દૂર નથી, હે રાજકુમાર.
પ્રાગુદક્પ્રવણે દેશે ગુહા સાધુ ભવિષ્યતિ। પશ્ચાચ્ચૈવોન્નતા સૌમ્ય નિવાતેયં ભવિષ્યતિ
પૂર્વ તરફ પાણી તરફ ઢળતી જમીન પર ગુફા રહેવા યોગ્ય છે; પશ્ચિમ તરફ, હે સૌમ્ય, ઊંચી અને પવનથી બચેલી છે.
ગુહાદ્વારે ચ સૌમિત્રે શિલા સમતલા શિવા। કૃષ્ણા ચૈવાયતા ચૈવ ભિન્નાઞ્જનચયોપમા
ગુફાના દ્વારે, હે સૌમિત્ર, એક સમતલ અને શુભ કાળી લાંબી શિલા છે, જે તૂટેલા કાજળના ઢગલા જેવી લાગે છે.
ગિરિશૃઙ્ગમિદં તાત પશ્ય ચોત્તરતઃ શુભમ્। ભિન્નાઞ્જનચયાકારમમ્ભોધરમિવોદિતમ્
હે પિતા, ઉત્તર તરફ આ પહાડની સુંદર ટોચ જો, તૂટેલા કાજળના ઢગલા જેવી કાળી અને વાદળ જેવી ઊભી છે.
દક્ષિણસ્યામપિ દિશિ સ્થિતં શ્વેતમિવામ્બરમ્। કૈલાસશિખરપ્રખ્યં નાનાધાતુવિરાજિતમ્
દક્ષિણ તરફ પણ એક સફેદ, આકાશ જેવું, કૈલાસની ટોચ જેવું અને વિવિધ ખનિજોથી ચમકતું પહાડ છે.
પ્રાચીનવાહિનીં ચૈવ નદીં ભૃશમકર્દમામ્। ગુહાયાઃ પરતઃ પશ્ય ત્રિકૂટે જાહ્નવીમિવ
ગુફાથી આગળ ત્રિકૂટ પર, જૂની અને કાદવથી ભરેલી નદી જોઈ, જે જાણે ગંગા જેવી લાગે છે.
ચન્દનૈસ્તિલકૈઃ સાલૈસ્તમાલૈરતિમુક્તકૈઃ। પદ્મકૈઃ સરલૈશ્ચૈવ અશોકૈશ્ચૈવ શોભિતામ્
ચંદન, તિલક, સાલ, તમાલ, અતિમુક્તક, કમળ, સરળ અને અશોકના વૃક્ષોથી શોભાયમાન છે.
વાનીરૈસ્તિમિદૈશ્ચૈવ બકુલૈઃ કેતકૈરપિ। હિન્તાલૈસ્તિનિશૈર્નીપૈર્વેતસૈઃ કૃતમાલકૈઃ
વાણીર, તિમિદ, બકુલ, કેતકી, હિંતાળ, તિનિશ, નીપ અને વેતસના વૃક્ષોથી માળા જેવી બનેલી છે.