પ્રણમ્ય મૂર્ધ્ના પતિતા વસુધાયં સમાહિતાઃ। સુગ્રીવઃ પ્રકૃતીઃ સર્વાઃ સમ્ભાષ્યોત્થાપ્ય વીર્યવાન્
શિર નમાવી, એકાગ્રતાથી ધરા પર પડ્યા. વીર્યવાન સુગ્રીવે બધા મુખ્ય વાનરોને સંબોધી ઊભા કર્યા.
ભ્રાતુરન્તઃપુરં સૌમ્યં પ્રવિવેશ મહાબલઃ। પ્રવિષ્ટં ભીમવિક્રાન્તં સુગ્રીવં વાનરર્ષભમ્
મહાબલી સુગ્રીવ ભાઈના સુખદ આંતરમહેલમાં પ્રવેશ્યા. ભયાનક પરાક્રમી અને વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ સુગ્રીવ અંદર ગયા.
અભ્યષિઞ્ચન્ત સુહૃદઃ સહસ્રાક્ષમિવામરાઃ। તસ્ય પાણ્ડુરમાજહ્રુશ્છત્રં હેમપરિષ્કૃતમ્
મિત્રોએ તેમને ઈન્દ્રના અભિષેક જેવી વિધિથી અભિષેક કર્યો. તેમના માટે સોનાથી શોભિત સફેદ છત્ર લાવાયું.
શુક્લે ચ વાલવ્યજને હેમદણ્ડે યશસ્કરે। તથા રત્નાનિ સર્વાણિ સર્વબીજૌષધાનિ ચ
સોનાના દંડવાળા, યશસ્વી સફેદ ચામર, દરેક પ્રકારના રત્નો અને ઔષધીના બીજ પણ લાવવામાં આવ્યા.
સક્ષીરાણાં ચ વૃક્ષાણાં પ્રરોહાન્ કુસુમાનિ ચ। શુક્લાનિ ચૈવ વસ્ત્રાણિ શ્વેતં ચૈવાનુલેપનમ્
દૂધવાળા વૃક્ષોના કૂંપળો અને ફૂલો, સફેદ વસ્ત્રો અને સફેદ સુગંધિત લપસણ પણ લાવવામાં આવ્યું.
અક્ષતં જાતરૂપં ચ પ્રિયઙ્ગું મધુસર્પિષી। દધિ ચર્મ ચ વૈયાઘ્રં પરાર્ઘ્યૌ ચાપ્યુપાનહૌ
અખંડિત અક્ષત, સોનુ, સુગંધિત પ્રિયંગુ, મધ અને ઘી, દહીં, વાઘની ખાલ અને બે કિંમતી પાદુકાઓ પણ અપાઈ.
સમાલમ્ભનમાદાય ગોરોચનમનઃશિલામ્। આજગ્મુસ્તત્ર મુદિતા વરાઃ કન્યાશ્ચ ષોડશ
વિધિ પ્રમાણે વણાયેલા દોરો, પીળા રંગ અને મન:શિલા લઈને, આનંદથી ભરેલી શ્રેષ્ઠ સોળ કન્યાઓ ત્યાં આવી.
તતસ્તે વાનરશ્રેષ્ઠમભિષેક્તું યથાવિધિ। રત્નૈર્વસ્ત્રૈશ્ચ ભક્ષ્યૈશ્ચ તોષયિત્વા દ્વિજર્ષભાન્
પછી, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ સુગ્રીવનું વિધિવત્ અભિષેક કરવા માટે, રત્નો, વસ્ત્રો અને ભોજનથી મહાન બ્રાહ્મણોને પ્રસન્ન કરીને,
તતઃ કુશપરિસ્તીર્ણં સમિદ્ધં જાતવેદસમ્। મન્ત્રપૂતેન હવિષા હુત્વા મન્ત્રવિદો જનાઃ
પછી, કુશથી વિછાયેલું સ્થાન અને પ્રજ્વલિત અગ્નિ પર, મંત્રજ્ઞ લોકોએ મંત્રથી શુદ્ધ કરેલી હોળી અર્પણ કરી,
તતો હેમપ્રતિષ્ઠાને વરાસ્તરણસંવૃતે। પ્રાસાદશિખરે રમ્યે ચિત્રમાલ્યોપશોભિતે
પછી, સુવર્ણના મંચ પર સુંદર ઓછાણા પાથરી, સુશોભિત મહેલની છત પર, રંગબેરંગી ફૂલોની વાણીઓથી શોભાયમાન,
પ્રાઙ્મુખં વિધિવન્મન્ત્રૈઃ સ્થાપયિત્વા વરાસને। નદીનદેભ્યઃ સંહૃત્ય તીર્થેભ્યશ્ચ સમન્તતઃ
પછી, વિધિ પ્રમાણે મંત્રોચ્ચાર સાથે તેને પૂર્વ દિશા તરફ મુખ કરીને શ્રેષ્ઠ આસન પર બેસાડ્યો અને આસપાસની નદીઓ તથા સરોવરોમાંથી પાણી એકત્ર કર્યું,
આહૃત્ય ચ સમુદ્રેભ્યઃ સર્વેભ્યો વાનરર્ષભાઃ। અપઃ કનકકુમ્ભેષુ નિધાય વિમલં જલમ્
અને પછી, બધા સમુદ્રોમાંથી પણ પાણી લાવી, વાનરોએ શુદ્ધ પાણી સુવર્ણના કળશોમાં ભરીને મૂક્યું,
શુભૈર્ઋષભશૃઙ્ગૈશ્ચ કલશૈશ્ચૈવ કાઞ્ચનૈઃ। શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના મહર્ષિવિહિતેન ચ
પવિત્ર ઋષભશૃંગવાળા અને સુવર્ણના કળશોમાં, શાસ્ત્રોક્ત તથા મહર્ષિઓ દ્વારા નિર્ધારિત વિધિ પ્રમાણે,
ગજો ગવાક્ષો ગવયઃ શરભો ગન્ધમાદનઃ। મૈન્દશ્ચ દ્વિવિદશ્ચૈવ હનૂમાઞ્જામ્બવાંસ્તથા
ગજ, ગવાક્ષ, ગવય, શરભ, ગંધમાદન, મેઇંદ, દ્વિવિદ, હનુમાન અને જાંબવાન,
અભ્યષિઞ્ચત સુગ્રીવં પ્રસન્નેન સુગન્ધિના। સલિલેન સહસ્રાક્ષં વસવો વાસવં યથા
આ બધા સુગ્રીવને આનંદપૂર્વક સુગંધિત પાણીથી અભિષેક કરવા લાગ્યા, જેમ વસુઓએ સહસ્ત્રનેત્ર ઇન્દ્રને અભિષેક કર્યો હતો.
અભિષિક્તે તુ સુગ્રીવે સર્વે વાનરપુઙ્ગવાઃ। પ્રચુક્રુશુર્મહાત્માનો હૃષ્ટાઃ શતસહસ્રશઃ
સુગ્રીવના અભિષેક પછી, બધા વાનરમુખ્યો, મહાત્માઓ, આનંદથી ભરાઈને લાખો સંખ્યામાં જયઘોષ કરવા લાગ્યા.
રામસ્ય તુ વચઃ કુર્વન્ સુગ્રીવો વાનરેશ્વરઃ। અઙ્ગદં સમ્પરિષ્વજ્ય યૌવરાજ્યેઽભ્યષેચયત્
પછી વાનરરાજ સુગ્રીવએ રામના આદેશ અનુસાર અંગદને હૃદયથી લગાવી, તેને યુવરાજપદે અભિષેક કર્યો.
અઙ્ગદે ચાભિષિક્તે તુ સાનુક્રોશાઃ પ્લવંગમાઃ। સાધુ સાધ્વિતિ સુગ્રીવં મહાત્માનો હ્યપૂજયન્
અંગદના અભિષેક પછી, દયાળુ અને મહાન વાનરો સુગ્રીવની પ્રશંસા કરતા 'શાબાશ, શાબાશ' કહીને તેની પૂજા કરવા લાગ્યા.
રામં ચૈવ મહાત્માનં લક્ષ્મણં ચ પુનઃ પુનઃ। પ્રીતાશ્ચ તુષ્ટુવુઃ સર્વે તાદૃશે તત્ર વર્તિનિ
અને ત્યાં ઉપસ્થિત બધા લોકોએ વારંવાર મહાત્મા રામ અને લક્ષ્મણની આનંદપૂર્વક સ્તુતિ કરી.
હૃષ્ટપુષ્ટજનાકીર્ણા પતાકાધ્વજશોભિતા। બભૂવ નગરી રમ્યા કિષ્કિન્ધા ગિરિગહ્વરે
પર્વતની ગુફામાં આવેલી સુંદર કિષ્કિંધા નગરી, ખુશહાલ અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરાઈ ગઈ, ધ્વજ અને પટાકાઓથી શોભાયમાન બની.
નિવેદ્ય રામાય તદા મહાત્મને મહાભિષેકં કપિવાહિનીપતિઃ। રુમાં ચ ભાર્યામુપલભ્ય વીર્યવા- નવાપ રાજ્યં ત્રિદશાધિપો યથા
પછી, વાનરસેનાના નેતાએ મહાન અભિષેકની વાત મહાત્મા રામને કહી, પોતાની પત્ની રૂમાને ફરી પ્રાપ્ત કરી, દેવોના રાજા જેવો રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.
thumb|સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ શ્રૂયતામ્|center શ્રીમદ્વાલ્મીકિયરામાયણે કિષ્કિન્ધાકાણ્ડે સપ્તવિંશઃ સર્ગઃ ॥૪-
શ્રેષ્ઠ વાલ્મીકિ રામાયણના કિષ્કિંધાકાંડમાં સત્તાવીસમો સર્ગ સાંભળો.
અભિષિક્તે તુ સુગ્રીવે પ્રવિષ્ટે વાનરે ગુહામ્। આજગામ સહ ભ્રાત્રા રામઃ પ્રસ્રવણં ગિરિમ્
સુગ્રીવના અભિષેક પછી અને વાનરો ગુફામાં પ્રવેશ્યા ત્યારે, રામ પોતાના ભાઈ સાથે પ્રસ્રવણ પર્વત તરફ ગયા.
શાર્દૂલમૃગસંઘુષ્ટં સિંહૈર્ભીમરવૈર્વૃતમ્। નાનાગુલ્મલતાગૂઢં બહુપાદપસંકુલમ્
તે પર્વત વાઘ અને હરણોની ધ્વનિથી ગુંજી રહ્યો હતો, ભયાનક ગર્જનાવાળા સિંહોથી ઘેરાયેલો હતો, વિવિધ ઝાડીઓ અને વેલીઓથી છુપાયેલો અને અનેક વૃક્ષોથી ભરેલો હતો.
ઋક્ષવાનરગોપુચ્છૈર્માર્જારૈશ્ચ નિષેવિતમ્। મેઘરાશિનિભં શૈલં નિત્યં શુચિકરં શિવમ્
એ પહાડ પર ભાલૂ, લાંબી પૂંછવાળા વાનર અને બિલાડીઓ વારંવાર આવતાં. એ પહાડ ઘનઘોર વાદળ જેવો દેખાતો, હંમેશાં પવિત્ર અને શુભ હતો.
તસ્ય શૈલસ્ય શિખરે મહતીમાયતાં ગુહામ્। પ્રત્યગૃહ્ણીત વાસાર્થં રામઃ સૌમિત્રિણા સહ
એ પહાડની ટોચ પર મોટી અને પહોળી ગુફામાં રામ અને લક્ષ્મણે રહેવાનું નક્કી કર્યું.
કૃત્વા ચ સમયં રામઃ સુગ્રીવેણ સહાનઘઃ। કાલયુક્તં મહદ્વાક્યમુવાચ રઘુનન્દનઃ
રામે સુગ્રીવ સાથે વચન આપીને, યોગ્ય સમયે મહત્વપૂર્ણ વાત કહી.
વિનીતં ભ્રાતરં ભ્રાતા લક્ષ્મણં લક્ષ્મિવર્ધનમ્। ઇયં ગિરિગુહા રમ્યા વિશાલા યુક્તમારુતા
ભાઈ લક્ષ્મણ, ધન વધારનાર, આ પહાડની ગુફા ખુબ જ સુખદ, વિશાળ અને ઠંડકવાળી છે.
અસ્યાં વત્સ્યામ સૌમિત્રે વર્ષરાત્રમરિંદમ। ગિરિશૃઙ્ગમિદં રમ્યમુત્તમં પાર્થિવાત્મજ
હે સૌમિત્ર, દુશ્મનને હરાવનાર, આપણે આ ગુફામાં ચોમાસું વિતાવશું; આ પહાડની ટોચ ખુબ જ સુંદર અને શ્રેષ્ઠ છે, હે રાજકુમાર.
શ્વેતાભિઃ કૃષ્ણતામ્રાભિઃ શિલાભિરુપશોભિતમ્। નાનાધાતુસમાકીર્ણં નદીદર્દુરસંયુતમ્
સફેદ, કાળી અને તાંબાની રંગની શિલાઓથી શોભિત, વિવિધ ખનિજોથી ભરપૂર, નદીઓ અને દેડકાંઓ સાથે સુશોભિત છે.