સુમિત્રાના પુત્ર લક્ષ્મણ, પંપાના પર્વતોની દક્ષિણ ઢાળે કર્નિકારના ફૂલોની અદભૂત અને સુંદર ડાળીઓ ખીલી રહી છે. આ પર્વત, ખનિજોથી સમૃદ્ધ, પવનના ઝટકાથી ઉડતાં ધૂળથી ચમકતો છે. પર્વતની ઢાળે, લક્ષ્મણ, કિમ્શુકના પાંદ્રા, પાંદ્રા વગરના અને સુંદર વૃક્ષો બધે ફૂલોની જ્યોત પાથરી રહ્યા છે. પંપા તટે, વૃક્ષો પર મધમધાતી સુગંધ છવાઈ છે—જાસમિન, મલ્લિકા, કમળ અને કરવી—all blooming together. કેતકી અને સિંદુવર, વસંતમાં ખીલતાં, મધાવી લતા અને જાસમિનના ઝાડ પણ સર્વત્ર ખીલી રહ્યા છે. અહીં ચિરિબિલ્વ, મધુક, વંજુલ, બકુલ, ચંપક, તિલક અને નાગવૃક્ષ—all in bloom—પંપાના પર્વતો પર દેખાય છે. પદમકના વૃક્ષો પણ તેજથી ખીલી રહ્યા છે, અને નીલ ફૂલોવાળા અશોકના વૃક્ષો ખીલી રહ્યા છે; લોધ્રના વૃક્ષો, સિંહના જટાની જેમ પીળા, પર્વતની ઢાળે ઊભા છે. અંકોલા, કુરંટા, ચૂર્ણક, પારિભદ્ર, કેરી, પાટલ અને કોવિદાર—all flowering—અહીં જોવા મળે છે. મુચુકુંદ અને અર્જુનના વૃક્ષો પર્વતની શિખરે, સાથે કેતકી, ઉદાલા, શિરીષ, શિંશપા અને ધવના વૃક્ષો પણ છે. શાલમલી અને કિમ્શુક, લાલ કુરાબક, તિનિશ, નક્તમાલ, ચંદન અને સ્યંદન—all blooming—પંપાના પર્વત પર દેખાય છે. હિન્તાલ, તિલક અને નાગવૃક્ષ પણ ખીલી રહ્યા છે, flowering creepers entwined, their tips covered in blooms. લક્ષ્મણ, પંપાના અનેક સુંદર વૃક્ષો, પવનમાં ડાળીઓ હલાવી, એકબીજાની નજીક ઊભા છે. લતા, intoxicated noble women જેવી, વૃક્ષથી વૃક્ષ, પર્વતથી પર્વત, જંગલથી જંગલ ફરતી જાય છે. પવન, અનેક સુગંધથી આનંદિત, ફૂલોની મધમધાતી સુગંધથી મસ્ત થઈ જાય છે. કેટલાક વૃક્ષો ફૂલોથી ભરેલા છે, deren scent like honey. કેટલાક કળીઓથી ઢંકાયેલા છે, their color dark—fresh, sweet, fully blossomed, one might say. મધુમક्खી, passionate, ફૂલોમાં ડૂબી જાય છે, છુપાય છે, અને પછી અચાનક બીજા વૃક્ષ પર ચાલે છે—પંપાના તટે honey-seeking bee moves among the trees. જમીન, fallen flower clustersથી ઢંકાયેલી છે, delightful beds of stone જેવી લાગે છે. સુમિત્રાના પુત્ર, પર્વતની ઢાળે, પથ્થરો અનેક ફૂલોની ચમકથી પહોળા અને સુવર્ણ-લાલ દેખાય છે. લક્ષ્મણ, શીતકાળમાં, flowering monthમાં, વૃક્ષો એકબીજાના સંપર્કથી ખીલી રહ્યા છે. વૃક્ષો, મધુમકખીઓના hummingથી ભરેલા, seem to call to one another; branches adorned with flowers, greatly shining, લક્ષ્મણ. અહીં કારંડવ પક્ષી, pure waterમાં dive કરે છે, mate સાથે આનંદ માણે છે, as if kindling desire. મંદાકિનીનું charming appearance, truly fitting, virtues renowned and delightful. જો એ પવિત્ર સ્ત્રી અહીં મળે, અને અમે અહીં રહેવા શકીએ, રઘુકુલના શ્રેષ્ઠ, તો મને ઈન્દ્રના રાજ્ય કે અયોધ્યા માટે longing ન રહે. એ સુંદર મેદાનમાં, તેણી સાથે આનંદ માણતા, કોઈ ચિંતા ન થાય, અને બીજું કંઈ ઈચ્છા પણ ન થાય. પણ, આ જંગલમાં, વિવિધ ફૂલો અને foliageથી સજેલા વૃક્ષો, મારી પ્રિય વિના, દુઃખના વિચારો જ જગાવે છે. લક્ષ્મણ, જુઓ, આ ઠંડા પાણી, કમળથી ભરેલા, ચક્રવાક અને કારંડવ પક્ષીઓથી ભરેલા છે. પંપા વધુ તેજથી ચમકે છે, પલવ અને ક્રૌંચ પક્ષીઓથી, મોટા પ્રાણીઓથી, અને અનેક પક્ષીઓના callsથી ગુંજતું. આ આનંદિત અનેક પક્ષીઓ, મારી longingને વધુ ઉકેરે છે, as I remember my dark, lotus-eyed beloved, her face like the moon. આ સુંદર ઢાળે, હરણો તેમના મીત્રો સાથે છે; હું, વૈદેહીથી વિભાજિત, her eyes like young deer, wandering here and there, my heart pained. આ delightful hill, intoxicated bird flocksથી crowded, જો મારી beloved દેખાય, તો બધું સારું થઈ જાય. લક્ષ્મણ, slender-waisted વૈદેહી મારી સાથે પંપાના પવિત્ર, auspicious breeze માણી શકે, તો હું જીવી શકું. પંપાના વનપવન, કમળ અને નીલ કમળની સુગંધથી ભરેલું, auspicious, sorrow-dispelling, blessed are those who enjoy it, લક્ષ્મણ. મારી beloved, dark and lotus-eyed, separated from me—જાનકાની દીકરી, helpless, કેવી રીતે જીવન નિર્વાહ કરે છે? મારી શું કહું righteous king, truth-speaking Janakaને, જો તે assemblyમાં સીતા વિશે પૂછે? તેણી, forestમાં મારા પાછળ આવી, righteousnessમાં steadfast—મારી પ્રિય સીતા હવે ક્યાં છે? તે વિના, લક્ષ્મણ, હું કેવી રીતે જીવી શકું—she who followed me, fallen from the kingdom, distressed mind? હું તેનો ચહેરો નથી જોઈ શકતો, blooming lotuses જેવી eyes, fragrant, lovely, unblemished—my mind sinks. લક્ષ્મણ, ક્યારે હું વૈદેહીના unmatched words, virtuous, sweet, beneficial, gentle smiles and laughterથી adorned, સાંભળવા પામું? જ્યારે she, dark-complexioned, forestમાં મને love and sufferingથી પીડાયેલી જોઈ, virtuous lady, sorrowથી મુક્ત થઈ, joyfully બોલી. અયોધ્યામાં, લક્ષ્મણ, કૌસલ્યાને શું કહું—wise and noble queen—જ્યારે તે પૂછે, 'મારી વહુ ક્યાં છે?