આજે આપણે વાલ્મીકી રામાયણના બાલકાંડના અઢીજમું અધ્યાયનું શ્રવણ કરીએ છીએ. કકુતસ્થના વંશજ રામે વિશ્વામિત્ર સાથે ચાલતા-chalતા ખુશીભરી મુખમુહૂર્ત સાથે શસ્ત્રો પ્રાપ્ત કર્યા. તેમણે વિશ્વામિત્રને કહ્યું, “હે પૂજ્ય ગુરુ, હું આ શસ્ત્રો મેળવી લીધો છું અને હવે હું દેવો દ્વારા પણ અપરાજિત છું. પરંતુ, હું શસ્ત્રોને પાછા ખેંચવાની રીત શીખવા માંગુ છું.” વિશ્વામિત્ર, જે તપસ્વી, ધીરજવાળા અને શુદ્ધ હતા, રામને શસ્ત્રો પાછા ખેંચવાની રીત શીખવવા લાગ્યા. તેમણે સત્યવંત, સત્યકીર્તિ, ધૃષ્ટ, રભસ, પ્રતીહારતરા અને અન્ય અનેક નામો સાથે શસ્ત્રોની રીતો શીખવાડ્યા. તેમણે લક્ષ્ય, અલક્ષ્ય, દૃઢનાભ, સુનાભક, દશાક્ષ, શતવક્ર, દશશીર્ષ અને શતોદર જેવા શસ્ત્રોનું પણ ઉલ્લેખ કર્યો. “હે રામ, કૃશાશ્વના તેજસ્વી અને રૂપાંતરિત સંતાનોને સ્વીકારો; તમે આ માટે યોગ્ય છો, આ શુભ રહે,” એમ તેમણે કહ્યું. કકુતસ્થએ ખુશીથી કહ્યું, “ખરું છે,” અને તે સમયે દેવાકૃતિ, તેજસ્વી શસ્ત્રો પ્રગટ થયા, જે સૌને આનંદથી ભરપૂર કરી દીધા. કેટલાક શસ્ત્રો આગની જેમ ઝળહળતા હતા, કેટલાક ધુમ્રના સમાન હતા, કેટલાક ચંદ્ર અને સૂર્યની જેમ તેજસ્વી હતા, અને કેટલાક નમ્રતા સાથે હાથ જોડીને ઊભા હતા. એ શસ્ત્રો રામને કહ્યું, “હે પુરુષોનો બાઝ, અમે અહીં છીએ; તમારે શું કરવું છે, અમને આદેશ કરો.” રામે તેમને કહ્યું, “જાઓ, જેમ ઈચ્છો.” તેઓ રામને વંદન કરીને વિદાય લેતા, કકુતસ્થને જણાવ્યું, “યુગ્મ.” રઘુવંશી રામે તેમને ઓળખી લીધા અને વિશ્વામિત્રને નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું, “હે મહર્ષિ, આ વાદળ જેવા વૃક્ષોના સમૂહમાં શું છે, જે પર્વતની નજીક ઝળહળે છે? મારું આ વિશે જિજ્ઞાસા ખૂબ છે.” વિશ્વામિત્રે જવાબ આપ્યો, “હે રામ, આ સ્થળ સુંદર છે, જ્યાં આકર્ષક હરણો અને વિવિધ પક્ષીઓની મધુર અવાજ સાથે ભરપૂર છે. અમે આ જંગલમાંથી બહાર આવ્યા છીએ, જે અમને આનંદ આપે છે; આ પ્રદેશની સુખદાઈતા સમજાઈ છે.” રામે પુછ્યું, “હે પૂજ્ય મહર્ષિ, આ કઈ આશ્રમ છે, જ્યાં બ્રાહ્મણોને મારનાર પાપી લોકો તમને મળ્યા?” વિશ્વામિત્રે કહ્યું, “હે મહાત્મા, પાપી લોકો તમારા યજ્ઞને રોકવા માટે આવ્યા હતા.” વિશ્વામિત્રની વાત સાંભળી, રામે પુછ્યું, “હે મહર્ષિ, તમારા યજ્ઞો ક્યાં કરવામાં આવે છે?” વિશ્વામિત્રે જણાવ્યું કે અહીં ભગવાન વિષ્ણુએ અનેક વર્ષો સુધી તપસ્યા કરી હતી, જ્યારે કશ્યપ અને આદિતી પણ તેમના તપસ્યામાં હતા. ભવिष्यમાં, કશ્યપે ભગવાન હરી પાસે વિમલતાનો આશીર્વાદ મેળવવા માટે વિનંતી કરી, અને ભગવાન હરીએ તેમને આશીર્વાદ આપ્યો. અંતે, કકુતસ્થના બે પુત્રોએ વિશ્વામિત્રને પૂછ્યું, “હે પૂજ્ય મહર્ષિ, રાત્રિના રાક્ષસોનો સંરક્ષણ ક્યારે કરવું જોઈએ?” વિશ્વામિત્રે કહ્યું, “આજેથી છ રાતો સુધી તમારે રક્ષાવવાની જરૂર છે, કેમ કે હું વ્રત ધારણ કરી રહ્યો છું અને મૌન રહેવા જઈ રહ્યો છું.” તે પછી, આ મહાન યુદ્ધીઓએ છ દિવસ અને રાતો સુધી વિશ્વામિત્રને સુરક્ષિત રાખી, તેમના યજ્ઞને નિષ્ફળ થવા આપ્યું નહીં. આ રીતે, રામ અને લક્ષ્મણે મહર્ષિ વિશ્વામિત્રનું રક્ષણ કરવાનું વચન આપ્યું અને આ યાત્રા એક સુંદર અને શક્તિશાળી ગાથા બની ગઈ.