વૈભવી વાલ્મીકી રામાયણના કિશ્કિંધા કાંડના પ્રથમ સર્ગમાં, શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ પંપા સરોવર પાસે પહોંચે છે. ત્યાં, રામજીની ઈન્દ્રિયોમાં આનંદની લહેર ઉઠે છે અને તેઓ લક્ષ્મણને કહે છે: "સૌમિત્રિ, જુઓ પંપા! પાણી બેરિલ જેવું સ્વચ્છ છે, ખિલેલા કમળ અને નિલોત્પલથી શોભિત છે, વિવિધ વૃક્ષોથી સજ્જ છે." "સૌમિત્રિ, પંપાના વનને જુઓ, જોવામાં delight છે, જેમાં પર્વતો ઝળહળે છે અને વૃક્ષો પર્વત શિખરો જેવી ઊભી છે. છતાં, મને દુ:ખ બહુ સતાવે છે—ભરતની ચિંતાથી અને વૈદેહીનું અપહરણ થયું છે તે દુ:ખથી હું વ્યથિત છું." "મારા મનમાં દુ:ખ હોવા છતાં, પંપા, ચિત્રકૂટના વનથી શોભિત છે, અનેક પ્રકારના ફૂલો છવાયેલા છે, ઠંડા પાણીથી ભરપૂર છે, અને શુભ છે. કમળોથી આવરાયેલા, જોવામાં અત્યંત આનંદદાયક છે; સાપ અને જંગલી પ્રાણીઓ અહીં આવે છે, અને હરણ તથા પક્ષીઓથી ભરેલું છે." "આ નીલ અને પીળા ઘાસવાળો પ્રદેશ વિશેષ તેજસ્વી લાગે છે, વૃક્ષોના વિવિધ ફૂલોના ગુચ્છોથી શોભિત છે. પર્વતના શિખરો, ભારે ફૂલોની ભરમારથી, દરેક જગ્યાએ ફૂલોવાળી વેલાઓથી લિપ્ત છે." "સૌમિત્રિ, આ મૃદુ પવન આનંદદાયક છે; ઋતુમાં કામની લહેર છે, સુગંધિત અને મીઠો, વૃક્ષો પર તાજા ફૂલો અને ફળ છે. જુઓ, સૌમિત્રિ, ફૂલોવાળા વનોના રૂપ, જેમ કે વાદળ વરસાદ વરસાવે, તેમ ફૂલો વરસાવે છે." "આ સુંદર પટ પર, વિવિધ વનવૃક્ષો પવનના દોરથી ફૂલો જમીન પર છાંટે છે. જુઓ, સૌમિત્રિ, પવન ફૂલો સાથે રમે છે—જે જમીન પર પડ્યા છે, પડતા જાય છે, કે વૃક્ષો પર છે. અનેક ફૂલોવાળી ડાળીઓ હલાવીને, પવન સાથે મધમાખીઓ humming કરે છે." "મદિરા કોકિલોની ઘોષ સાથે પવન વૃક્ષોને નૃત્ય કરાવે છે, પર્વતની ગુફાઓમાંથી સંગીત જેવી રીતે બહાર આવે છે. પવનથી ડાળીઓ બધી બાજુથી હલાય છે, તે વૃક્ષો, ડાળીઓ વીણાયેલી, એકબીજામાં woven થયેલી લાગે છે." "આzelfde પવન, ચંદન જેવો ઠંડો અને સ્પર્શમાં સુખદ, પાવન સુગંધ લાવે છે અને થાક દૂર કરે છે. પવનથી હલેલા વૃક્ષો, મધમાખીઓ harmonyમાં humming કરે છે, મધવાસવાળા વનમાં વૃક્ષો જાણે રડતા હોય તેવું લાગે છે." "સુંદર પર્વતના ઢોળા delightful blossomsથી શોભિત છે, શિખરો મોટા વૃક્ષો સાથે entwined થઈને ઝળહળે છે. ફૂલોવાળી ડાળીઓ પવનમાં હલાય છે, મધમાખીઓથી શોભિત છે, જાણે ગીત ગવાય છે." "સૌમિત્રિ, સર્વત્ર ફૂલોથી ભરેલા કર્ણિકાર વૃક્ષો જુઓ, પીળા વસ્ત્રધારી પુરુષો જેવું તેજસ્વી, સોનાથી આવરાયેલું લાગે છે." "આ વસંત, સૌમિત્રિ, અનેક પક્ષીઓની ઘોષથી ગુંજી ઉઠે છે, પણ મને વધુ દુ:ખ આપે છે, કારણ કે હું સીતાથી વિહોણો છું." "કામની તીવ્રતા મને સતાવે છે, દુ:ખથી overwhelmed છું, અને આનંદદાયક કોકિલો મને બોલાવે છે." "આ આનંદદાયક કોકિલો, લક્ષ્મણ, આ સુંદર વનમાં બોલશે, અને પ્રેમથી ઘેરાયેલા મને દુ:ખ આપશે." "એક વખત, જ્યારે કોકિલોનું બોલવું આશ્રમમાં સાંભળ્યું, મારી પ્રિયાએ આનંદથી મને બોલાવ્યું અને ખૂબ ખુશ થઈ હતી." "ચારે બાજુ, વૃક્ષો, ઝાડ અને વેલાઓમાં અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ છે, દરેક પોતાના ગીત ગાય છે." "પક્ષીઓ પોતાના સમૂહમાં જોડાય છે, આનંદ કરે છે, સૌમિત્રિ, અને મધમાખીઓના રાજા પણ આનંદિત છે, તેમની અવાજ મીઠી છે." "આ નદીના કિનારે, પક્ષીઓના સમૂહ આનંદ કરે છે, કોકિલોની ઊંચી ઘોષ અને નર કોકિલોની ગીતો ગુંજતી છે." "આ વૃક્ષો, જે મને પ્રેમની આગ પ્રગટાવે છે, resound કરે છે—અશોકના ગુચ્છો જાણે અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, અને મધમાખીઓ humming કરે છે." "વસંતની આગ, લાલ ટોચવાળી નવી પાંદડીથી, ચોક્કસપણે મને દહાળે છે, કારણ કે હું તેને નથી જોઈ શકતો—જેણે કોમળ પાંખ, સુંદર વાળ અને મૃદુ વાણી ધરાવે છે." "તેને જોયા વિના, સૌમિત્રિ, જીવનનો કોઈ અર્થ નથી; આ ઋતુ, એટલી સુંદર અને તેજસ્વી, તેના માટે હતી." "કોકિલોની ઘોષથી ભરેલું વન, મારી પ્રિયાને શોભાવે છે, નિષ્કલંક one; વસંતની ગુણવત્તા, પ્રેમની તરસથી, વધે છે." "આ દુ:ખની આગ જલ્દી જ મને consume કરી લેશે, હું આ સુંદર વૃક્ષો જોઈને પણ તે સ્ત્રીને નથી જોઈ શકતો." "આ દુ:ખ, મારા અંદરથી ઉગે છે, વધશે જ; વૈદેહીને નહિ જોઈને, મારું દુ:ખ અહીં વધે છે." "વસંત, જોવામાં તો છે, પણ પसीના અને longingથી તૂટી ગયેલું લાગે છે; તે મૃગનયન, ચિંતાથી અને દુ:ખથી, મને કષ્ટ આપે છે." "ચૈત્ર વનની ક્રૂર પવન મને કષ્ટ આપે છે, સૌમિત્રિ; જુઓ, મોર કેવી રીતે ઝળહળે છે, અહીં-ત્યાં નૃત્ય કરે છે." "પવનથી તેના પાંખ હલાય છે, જાણે સ્ફટિકની જાળીઓ, મોર મોરણીઓથી ઘેરાયેલો, કામથી overcome છે." "મારે, પ્રેમથી overwhelmed, આ દૃશ્યો longing વધારે છે; જુઓ, લક્ષ્મણ, મોર નૃત્ય કરે છે, મોરણી તેના સાથે નૃત્ય કરે છે." "મોરણી, પ્રેમથી વ્યથિત, પર્વતના ઢોળા પર પોતાના મોરને અનુસરે છે; તેમ જ, મોર પોતાના પ્રિયાને હૃદયથી અનુસરે છે." "મોર પોતાના સુંદર પાંખ ફેલાવે છે, જાણે તેની ઘોષથી mocking કરે છે; મોરની પ્રિયાને તો ચોક્કસ આ વનમાં કોઈ રાક્ષસે અપહરણ કર્યું નથી." આ રીતે, પંપા તટની સુંદરતા, વસંતની લહેર, અને પ્રકૃતિના સૌંદર્ય વચ્ચે—even amidst all this beauty—રામજીના હૃદયમાં સીતાના વિયોગનું દુ:ખ સતત વધતું જાય છે, અને દરેક દૃશ્ય, દરેક પવન, દરેક પક્ષી, તેમને પોતાની પ્રિયાની યાદમાં વધુ વ્યથિત કરે છે.