જનકનંદિની વૈદેહી, રાવણના બળથી પકડી લેવાઈ, મહાન વૃક્ષોને લપેટી લતાની જેમ તેમને ચિંપટાઈ રહી—વારંવાર રડતી, “મને છોડો, મને છોડો!” એમ બુમો પાડતી રહી. પણ રાક્ષસાધિપતિ રાવણે તેને મજબૂતીથી ઝાપટીને પકડી લીધી. રામ વિનાની વનમાં, વૈદેહી “રામા! રામા!” એમ પોકારી ઉઠી; તેનું જીવન જાણે અંતિમ ઘડીમાં આવી ગયું હોય, એ રીતે રાવણે તેના વાળ પકડીને તેને ખેંચી. જ્યારે વૈદેહીનું અપહરણ થયું, ત્યારે આખું જગત—ચલનારા અને અચલ પ્રાણીઓ—ધર્મવિહિન થઈ ગયું; ઘોર અંધકાર વ્યાપી ગયો. ત્યાં પવન અટકી ગયો અને સૂર્યે પોતાનો તેજ ગુમાવી દીધો, કારણ કે દેવતાઓએ પોતાના દિવ્ય દ્રષ્ટિથી સીતા પર આવી પડેલી આ વિપત્તિ જોઈ. ત્યારે મહાપ્રભુ બ્રહ્માએ ઘોષણા કરી, “કાર્ય પૂર્ણ થયું,” અને બધા મહર્ષિગણ આનંદ અને દુઃખ સાથે એકસાથે અનુભવી ઉઠ્યા. ડંડકવનના નિવાસીઓએ, સીતા પર આવી પડેલી આ દુર્ઘટના જોઈ, સમજી લીધું કે હવે રાવણનું વિનાશ નિશ્ચિત છે. છતાં, રાવણ, રાક્ષસોના સ્વામી, વૈદેહીને—જે “રામા! લક્ષ્મણા!” કહીને રડતી હતી—આકાશમાં લઈ ઉડી ગયો. પીતવર્ણના વસ્ત્રમાં, તેજસ્વી અંગવાળી રાજકુમારી વાદળોમાં વીજળીની જેમ ઝળહળી ઉઠી. જ્યારે તેનું પીળું વસ્ત્ર પવનમાં લહેરાતું હતું, ત્યારે તે રાવણને વધુ તેજસ્વી બનાવી દેતું હતું—જાણે અગ્નિથી પ્રજ્વલિત પર્વત હોય એમ. એ સર્વશ્રેષ્ઠા સ્ત્રીના વાળમાંથી સુગંધિત લાલ કમળની પાંખડીઓ રાવણ પર પડતી હતી. આકાશમાં લહેરાતું તેનું પીળું વસ્ત્ર સૂર્યપ્રભા સાથે લાલ વાદળ જેવી દીપતું હતું. રાવણના ખોળામાં તેનો નિર્મળ ચહેરો, રામ વિનાનો, જાણે ડાળ વિના કમળની જેમ, કાંઈક અધૂરો લાગતો હતો. તેનું સુંદર મસ્તક, લલાટ અને વાળની રેખા, નિર્મળ ચાંદની જેવી, વાદળી વાદળમાંથી નીકળતા ચંદ્ર જેવી ઝળહળી રહી હતી. મુક્તા દંત અને મૃગનયની આંખોથી શોભિત તેનું ચહેરું, રાવણના ખોળામાં, આકાશમાં તેજસ્વી જણાતું હતું. આંસુ પુંછાયેલી, સુંદર નાક અને લાલ હોઠવાળી માયથિલીનું ચહેરું, ચાંદની જેવું, આકાશમાં સુવર્ણ પ્રકાશથી ઝળહળતું હતું. પણ રાવણ દ્વારા હલાવાયેલી એ સુંદર મુખવાળી, રામ વિના, જાણે દિવસના ચાંદ્ર જેવી, ઝાંખી લાગી. સુવર્ણવર્ણી માયથિલી, કૃષ્ણવર્ણ રાવણને લપેટી, જાણે વાઘની પીળી પટ્ટી વાઘના શરીરે હોય તેમ, ઝળહળી. કમળ જેવી તેજસ્વી જનકકન્યા વીજળીની જેમ વાદળમાં પ્રવેશી રહી હતી, તેજસ્વી આભૂષણોથી અલંકૃત. વૈદેહીના આભૂષણોની અવાજથી રાવણ ઘનઘોર મેઘ જેવો ઝળહળી રહ્યો હતો. તેના માથેથી પડેલા ફૂલોની વરસાદ જમીન પર Everywhere છટકાઈ રહી હતી, અને રાવણની ઝડપથી એ ફૂલો ફરી પાછા દશમુખ પાસે આવીને પડતી. વૈશ્વરવણના ભાઈ રાવણ પર એ ફૂલોની વરસાદ જાણે પર્વત મેરુ પર તારામાળાની જેમ વરસી. વૈદેહીના પગમાંથી રત્નજડિત પાયલ પડી ગઈ, વીજળીના વર્તુળ જેવી તેજસ્વી, અને ધરા પર ખસી પડી. વૃક્ષોના કોમળ અંકુરોથી તેના અંગ લાલચટ્ટ થયા, અને એ રીતે તે કૃષ્ણવર્ણ રાવણની શોભા વધારી, જાણે હાથીના શરીરે સુવર્ણ પટ્ટી હોય તેમ. વૈશ્વરવણના ભાઈ રાવણ, આકાશમાં પ્રવેશી, પોતાની જ તેજસ્વિતાથી ઝળહળતી સીતાને પકડીને લઈ ગયો—જાણે આકાશમાં ધધકતો ધૂમકેતુ. તેના અગ્નિસમાન આભૂષણો ધરા પર પડતાં પડતાં, જાણે આકાશમાંથી મલિન થયેલા તારાઓ તૂટી પડી હોય તેમ, તૂટીને ખખડાટ સાથે પડી ગયા. તેણીનું હાર, ચંદ્રમંડળની જેમ તેજસ્વી, તેના વક્ષસ્થળ વચ્ચે સરકી પડી, અને નીચે પડતી વખતે, જાણે ગંગા આકાશમાંથી ધરા પર પડી રહી હોય તેમ, ઝળહળી ઉઠ્યું. દુષ્પ્રવાહ પવનથી ઝાંખા થયેલા વૃક્ષોના ટોચો, વિવિધ પક્ષીઓથી ભરેલા, જાણે “ડરશો નહીં!” એમ બોલતા હોય તેમ લાગ્યા. કમળો, જેમની પાંખડીઓ નષ્ટ થઈ ગઈ, અને જળચર માછલીઓ અને અન્ય પ્રાણીઓ ભયભીત થઈ ગયા, જાણે પોતાની આશા ગુમાવેલી મિત્ર માયથિલી માટે શોક વ્યક્ત કરતા હોય તેમ લાગ્યા. ત્યારબાદ, સિંહ, વાઘ, હરણ અને પક્ષીઓ ચારેય તરફથી એકત્ર થયા અને ગુસ્સામાં સીતાની છાયાનો પીછો કરવા લાગ્યા. પર્વતો, જેમના પ્રવાહો મોઢા અને શિખરો હાથ સમાન ઉંચા, જાણે રડતા હોય તેમ લાગ્યા, જ્યારે સીતાનું અપહરણ થઈ રહ્યું હતું. વૈદેહીને ઉઠાવી જવામાં આવતી જોઈને, સૂર્ય પણ દુઃખી થઈ, પોતાનું તેજ ગુમાવી, પીળા વર્તુળ સાથે દેખાયો. જ્યાં રાવણ, રામની વૈદેહીનું અપહરણ કરે છે, ત્યાં ધર્મ, સત્ય, શિસ્ત કે દયા કશું રહેતું નથી. આ રીતે બધા પ્રાણીઓ જૂથ-જૂથમાં શોક કરવા લાગ્યા; ડરથી તેમના મુખ ઝૂકી ગયા અને નાના પ્રાણીઓ રડવા લાગ્યા. વનદેવીગણ, તેમના શરીર ભયથી ધ્રુજતા, વારંવાર ચિંતિત અને ભમરાયેલા દ્રષ્ટિથી જોઈ રહ્યા હતા. જ્યારે સૌમ્ય અવાજે “રામા, લક્ષ્મણ!” કહીને સીતાએ રડતાં, દુઃખ સહન કરતાં, બધાએ તેનો આક્રંદ સાંભળ્યો. દશમુખ રાવણે, વારંવાર જમીન તરફ જોઈ, વાળ વિખરાયેલા અને આભૂષણ વિખરાયેલા વૈદેહીને પકડી લીધી—પણ એ તેના પોતાના વિનાશ માટે હતું. પછી એ સુંદર, નિર્મળ હસતી માયથિલી, પોતાના સ્વજનો વિના, રાઘવ અને લક્ષ્મણને શોધતી રહી; તેનો ચહેરો ભયથી પીળો પડી ગયો. હવે, મહાન વાલ્મીકિ રામાયણના આરણ્યકાંડના ત્રેપનમા અધ્યાયનું વર્ણન સાંભળો. આકાશમાં ઉડતા રાવણને જોઈને, જનકનંદિની માયથિલી અત્યંત વ્યાકુળ અને ભયથી કંપી ઉઠી.