રાઘવ જ્યારે આ અજોડ હીરા જેવા હરિણને જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે લક્ષ્મણને કહ્યુ: "હે ધરાધિપતિ, આવા રત્નોથી શોભિત હરિણ ક્યાંય નથી જોવા મળતો; નિશ્ચિત રીતે, આ તો માયા છે, તેમાં શંકા નથી." રાઘવ如此 બોલી રહ્યાં હતાં ત્યારે, પવિત્ર સ્મિતવાળી, આનંદથી અને મોહમાં પડેલી સીતાએ તેમને રોકી અને કહ્યું: "હે મહારાજકુમાર, આ સુંદર હરિણ મારા મનને મોહી રહ્યો છે. હે મહાબાહુ, તેને અમારા માટે લાવો, તે અમારે રમવા માટે રહેશે." "અહીં અમારા આશ્રમ પાસે અનેક શુભ લાક્ષણિકતા ધરાવતા ચમરા, શ્રમરા અને બીજા હરિણો ઝૂંડે ઝૂંડે ફરે છે. ભાલુ, હરણોના જૂથો, વાંદરો અને કિન્નર પણ અહીં સુંદર રૂપ અને મહાન બળ સાથે ફરતા હોય છે. પણ, હે રાજન, આવો હરિણ મેં ક્યારેય જોયો નથી—ના તેજમાં, ના ધીરજમાં, ના કાંતિમાં—આ તો હરિણોમાં શ્રેષ્ઠ જણાય છે." "આ હરિણનો રંગ-બિરંગી, અદ્ભુત દેહ, મારા આગળ હીરા જેવો ચમકે છે અને અશાંતિ ન હોય તેવા વનમાં પણ પ્રકાશ ફેલાવે છે—ચાંદની જેવો તેજ ધરાવે છે. અરે, તેનું રૂપ! અરે, તેની સુંદરતા! તેનો અવાજ અને તેજ પણ મોહક છે. આ અદ્ભુત, રંગબેરંગી હરિણને જોઈને મારું મન મોહાઈ ગયું છે." "જો તમે આ હરિણને જીવતું પકડો તો તે આશ્ચર્યજનક થશે અને અદ્ભુત લાગશે. જ્યારે અમારો વનવાસ પૂરો થઈ રાજ્ય પરત જઈશું, ત્યારે આ હરિણ મહેલમાં શોભા વધારશે. હે મહારાજકુમાર, ભરત માટે, મારા સાસુઓ માટે અને મારા માટે પણ આ દિવ્ય હરિણનું રૂપ અદ્ભુત લાગશે." "જો તમે આ શ્રેષ્ઠ હરિણને જીવતું પકડો, હે પુરુષશારદૂલ, તો તેનું સુંદર ચામડું તમારું થશે. જો આ પ્રાણી મારાયું, તો હું તેની સુવર્ણ ચામડીને ઘાસની ચટાઈ પર પાથરી પૂજા કરવા માંગું છું. આ ઈચ્છા સ્ત્રીઓ માટે યોગ્ય નથી એવું મને લાગે છે, છતાં આ પ્રાણીનું રૂપ મને ચકિત કરી નાખે છે." "તેના સુવર્ણ વાળ, રત્નમય શૃંગ, યુવાન સૂર્ય જેવી કાંતિ અને તારાઓથી ભરેલી આકાશગંગા જેવી તેજસ્વિતા—આ બધું જોઈને રાઘવ પણ આશ્ચર્યમાં પડી ગયા. સીતાના શબ્દો સાંભળી અને આ અદ્ભુત હરિણને જોઈને રાઘવ પણ મોહાઈ ગયા." "તેના રૂપથી મોહિત થઈ અને સીતાના આગ્રહથી પ્રેરાઈ, રાઘવ આનંદિત થઈ લક્ષ્મણને બોલ્યા: 'લક્ષ્મણ, વૈદેહીની આ તીવ્ર ઈચ્છા જુઓ; તેના સર્વોત્તમ સૌંદર્ય માટે, આ હરિણ આજે તો રહી જ નહીં શકે.'" "વનમાં, નંદનના ઉપવનોમાં કે ચૈત્રરથના આશ્રમોમાં—ક્યાંય, હે સૌમિત્રિ, આવો હરિણ નથી. તેની સુંદર વાળની પંક્તિઓ, બંને દિશામાં ચમકે છે, અને તે વિવિધ સુવર્ણ ચિતરાવટોથી શોભાયમાન છે." "તે જ્યારે જંભાઈ લે છે, ત્યારે તેની જીભ અગ્નિ જેવી તેજસ્વી લાગી બહાર આવે છે—શતરશ્મી વાદળ જેવી. તેનો ચહેરો નીલમ અને સોનામાં મઢાયેલો છે, પેટ શંખ અને મુક્તા જેવું છે—એવું વર્ણનાતીત હરિણ જોઈને કોણ મોહિત ન થાય?" "કોણ આવું રૂપ જોઈને—જંબુનદીના સોનાની જેમ તેજસ્વી, દિવ્ય અને વિવિધ રત્નોથી શોભીત—આશ્ચર્યચકિત ન થાય?" "માસ માટે કે રમણ માટે રાજાઓ પણ, હે લક્ષ્મણ, ધનુષ્ય લઈને મહાવનમાં હરિણનો શિકાર કરે છે. મહાવનમાં મહેનતથી ખજાના શોધાય છે—વિભિન્ન ધાતુઓ, મણિ અને સોનુ. જે મનુષ્યોમાં ધનની સારમૂર્તિ માનવામાં આવે છે, ધનવૃદ્ધિનું સાધન, અને મનમાં ઇચ્છિત વસ્તુઓ, તે બધું શુક્ર માટે જેવું છે." "જે કોઈ પણ લાભ માટે ઇચ્છે છે, નિર્વિવાદપણે, તેને ધન કહેવાય છે—આ અર્થશાસ્ત્ર જાણનારા એમ કહે છે, હે લક્ષ્મણ. આ અણમોલ સુવર્ણ ચામડીવાળા રત્ન સમાન હરિણ પર વૈદેહી, નાજુક કટિવાળી, મારી સાથે બેઠી રહેશે." "કદાચ કેલા, પ્રિયક, પ્રવેણી કે આવિકી—કોઈ પણ સ્પર્શમાં આ હરિણ જેવી ન લાગે. આ અદ્ભુત હરિણ અને આકાશમાં ફરતું દેવહરણ—બન્ને દિવ્ય છે: તારાહરણ અને ધરાહરણ." "જો, જેમ તું કહે છે, હે લક્ષ્મણ, આ ખરેખર રાક્ષસની માયા છે, તો મને આ હરિણને મારવું જ પડશે. કારણ કે આ ક્રૂર મારિચે, જે અધર્મમાં પ્રવૃત્ત છે, વનમાં સંચરતા શ્રેષ્ઠ ઋષિઓને અગાઉ દુઃખ આપ્યું છે." "ઘણા રાજાઓ, નિપુણ ધનુર્ધરોએ શિકાર માટે ઉઠીને તેને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો અને તે મારાયા; તેથી આ હરિણને મારવો જરૂરી છે." "અહીં, અગાઉ, વાતાપીએ ઋષિઓને મોહમાં પાડી, બ્રાહ્મણોને તેમના પેટમાંથી મારી નાખ્યા હતા, જેમ ઘોડાનું બચ્ચું માતાના પેટમાં હોય તેમ. એક વખત, લોભથી, તે તેજસ્વી મહર્ષિ અગસ્ત્ય પાસે ગયો અને તેમનું ભોજન બની ગયો." "વાતાપીએ, તું શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને અવગણ્યા અને તારી શક્તિથી દબાવ્યા; તેથી તું જીવતા જીવતા વૃદ્ધ થયો છે." "આવો પ્રાણી સાચો રાક્ષસ નથી, હે લક્ષ્મણ, જે મને—ધર્મનિષ્ઠ અને આત્મસંયમી—અવગણે, જેમ વાતાપીએ કર્યું હતું. તે પણ એ જ અંતે પહોંચશે, જેમ અગસ્ત્યે વાતાપીને નાશ કર્યો હતો. તું અહીં જ રહેજે, શસ્ત્રધારી અને સાવચેત રહીને, વૈદેહીનું રક્ષણ કરજે." "અહીં અમારું કર્તવ્ય, હે રઘુકુલના આનંદ, સીતાના રક્ષણ પર આધાર રાખે છે; હું આ પ્રાણીને મારું કે હરિણને પકડી લાવું. જ્યારે હું ઝડપથી હરિણ લેવા જઈશ, તું વૈદેહીની આ સુંદર ચામડી માટેની તીવ્ર ઈચ્છા નિહાળી લે." આ રીતે, રાઘવ, સીતાની ઈચ્છાથી પ્રેરાઈ, અદભુત હરિણ તરફ આગળ વધ્યા; લક્ષ્મણને સાવચેત રહેવા કહ્યું અને સીતાના મનની મોહકતા જોઈને હરિણને પકડવા અથવા મારવા પ્રયાણ કર્યો.