જ્યારે સીતા એ અજાયબીભર્યા નેત્રોથી પ્રેમપૂર્વક તે જાદુઈ હરણને જોયું, ત્યારે તે હરણ પણ રામપ્રિયાને નિહાળતું રહ્યું. તે હરણ જ્યારે અરણ્યમાં ફરતું હતું, ત્યારે જાણે આખો જંગલ પ્રકાશિત થતો હોય એમ લાગતું હતું. અનેક મણિથી શોભિત એ હરણને જોઈને જનકનંદિની સીતા અતિઆશ્ચર્યથી ભરાઈ ગઈ. તે સમયે, જ્યારે સીતા સુંદર કમરવાળી હતી અને ફૂલ ચુંટી રહી હતી, ત્યારે તેણે એ હરણને જોયું, જેના શરીર પર સોનાં અને ચાંદીની ઝાંખીઓ ચમકી રહી હતી. એ હરણનો રૂપ નિર્દોષ અને તેજસ્વી હતું, જાણે તાજા પોળી સોનાની જેમ ઝગમગતું હતું. આનંદિત થઈ, સીતાએ પોતાના પતિ રામ અને શસ્ત્રધારી લક્ષ્મણને બોલાવ્યાં: “આવો, આવો, હે આર્ય, તમારા નાના ભાઈ સાથે ઝડપથી આવો!” સીતા વારંવાર બોલાવતી રહી અને એ હરણને તાકતી રહી. વૈદેહીની આ બુલાવા સાંભળી, પુરુષસિંહ રામ અને લક્ષ્મણે એ જગ્યા પર નજર કરી અને એ અદભૂત હરણને જોયું. લક્ષ્મણને શંકા ઊભી થઈ અને તેણે કહ્યું: "મને લાગે છે કે આ હરણ બીજું કંઈ નહીં પણ રાક્ષસ મારિચ છે. જંગલમાં શિકાર માટે ફરતાં રાજાઓને આ રૂપ બદલી શકનારો રાક્ષસ મારિચે મારી નાખ્યા છે. આ તો મહામાયાવીએ રચેલી માયા છે, પુરુષસિંહ, જાણે કોઈ ગંધર્વનગરી ચમકે એમ. હે રાઘવ, એવું મણિથી શોભિત હરણ ક્યાંય નથી હોતું. ધરાધિપતિ, આ તો ચોક્કસ માયા છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી." લક્ષ્મણ આવી વાતો કરી રહ્યો હતો ત્યારે, હસતી મુખવાળી પવિત્ર સીતા, મનથી મોહિત થઈ અને આનંદિત થઈ, બોલી: "આ મનોહર હરણ મારા હૃદયને મોહી લે છે, હે મહાબાહુ, આ હરણ અમારે રમવા માટે લાવો. આપણા આશ્રમ પાસે અનેક શુભચિહ્નવાળા હરણો—ચમરા, શ્રમરા અને બીજા—ફરે છે. ભાલુ, હરણોના ટોળા, વાંદરો અને કિન્નર પણ અહીં ફરતા હોય છે, પણ એવા રૂપ, ધીરજ અને તેજવાળા હરણ મેં ક્યાંય જોયું નથી. આ તો રંગબેરંગી, અદભુત શરીરવાળું હરણ છે, જાણે મણિ સમાન મારા સામે છે અને જંગલને પ્રકાશિત કરે છે, જાણે ચાંદની ઝલકે છે. આહ! તેનું રૂપ, તેની સુંદરતા, તેનો અવાજ અને તેજ – બધું જ મનમોહક છે; આ અદભુત, વિવિધ રંગોવાળું હરણ જાણે મારા હૃદયને ચોરી જાય છે. જો તમે આ હરણને જીવતું પકડી લાવો તો એ અતિ આશ્ચર્યજનક અને અદ્ભુત હશે. જ્યારે આપણો વનવાસ પૂરું થશે અને આપણે રાજ્યમાં પાછા જશું, ત્યારે આ હરણ મહેલમાં શોભા આપશે. હે આર્યપુત્ર, ભરત માટે, મારી સાસુઓ માટે અને મારા માટે પણ આ દૈવી હરણ અદ્ભુત લાગશે. જો તમે આ શ્રેષ્ઠ હરણને જીવતું પકડી લાવશો, તો તેનું સુંદર ચામડું તમારું હશે. જો એ મારવામાં આવે, તો હું એની સોનાની ચામડી ઘાસના આસન પર પાથરી પૂજા કરવા માંગું છું. આ ઇચ્છા સ્ત્રીઓ માટે યોગ્ય નથી, તેમ છતાં આ પ્રાણીના રૂપે મને અતિ આશ્ચર્ય થયું છે. તેનું સોનાની જેમ ચમકતું વાળ, રત્નમય સિંગ, યુવાન અને સૂર્ય જેવા રંગવાળું શરીર અને તારાઓ જેવી ઝગમગાટ—આ બધું અદ્ભુત છે." સીતા ની વાતો અને એ અદભુત હરણ જોઈને રાઘવનું મન પણ આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયું. એ હરણના રૂપથી મોહિત થઈ અને સીતાના આગ્રહથી પ્રેરિત થઈ, રાઘવ આનંદિત થઈને લક્ષ્મણને કહ્યું: "લક્ષ્મણ, વૈદેહીની આ તીવ્ર ઈચ્છા જો, તેના માટે આજે આ હરણ અહીંથી દૂર નહીં જાય. જંગલમાં, નંદનવનમાં કે ચૈત્રરથમાં પણ, હે સૌમિત્રિ, આવું કોઈ હરણ ધરતી પર ક્યાંય હશે? જો, કેવી સુંદર વાળની પંક્તિઓ, વિપરીત અને અનુકૂળ દિશામાં, આ હરણના શરીરે ઝગમગે છે, અને વિવિધ સોનાની ઝાંખીઓથી શોભીત છે. જો, જ્યારે એ હરણ ઊંઘાડે છે, ત્યારે એની જીભ અગ્નિ જેવી તેજસ્વી છે અને જાણે શતરશ્મિ વાદળ માથી નીકળી આવે છે. એની આંખો નીલમ અને સોનાની જેમ છે, પેટ શંખ અને મુક્તા જેવું છે—આવું વર્ણનાતીત હરણ જોઈને કોણ ઇચ્છિત ન થાય? કોણ છે જે જંબુનદીના સોનાની જેમ ચમકતું, દૈવી અને વિવિધ રત્નોથી શોભિત આ હરણ જોઈને આશ્ચર્યચકિત ન થાય? જંગલમાં રાજાઓ શિકાર અને રમણ માટે હરણનો શિકાર કરે છે. આ મહાવનમાં પુરુષો પરિશ્રમથી વિવિધ ખનિજ, રત્ન અને સોનું શોધે છે. એ બધું જ મનુષ્યોમાં ધનનું સારરૂપ છે, સંપત્તિ વધારવાનો ઉપાય છે, અને મનમાં જે ઇચ્છનીય છે, એ બધું, હે લક્ષ્મણ, શુક્ર માટે જેવું છે એવુ જ છે. જે કોઈ લાભ માટે શોધે છે, તેને નિર્ભયતાથી પ્રાપ્ત કરવું એ જ ધન કહેવાય છે, હે મહાત્મા લક્ષ્મણ. આ મોંઘી સોનાની ચામડીવાળા હરણ પર, વૈદેહી અને હું સાથે બેસીશું. કેલા, પ્રિયક, પ્રવેણી કે આવિની જેવી કોઈ ચામડી પણ સ્પર્શમાં આ હરણ જેવી નહીં લાગે. આ અદ્ભુત હરણ અને આકાશમાં ફરતું દૈવી હરણ—બન્ને દૈવી છે: એક તારાઓ જેવું અને એક ધરતી પરનું હરણ છે." આ રીતે, રામ, લક્ષ્મણ અને સીતાના મનમાં એ અદ્ભુત હરણના દર્શનથી આશ્ચર્ય, મોહ અને ઇચ્છા લહેરાતાં રહ્યા.