રામના આશ્રમના દ્વાર પાસે, એક રાક્ષસે અદભૂત અને આશ્ચર્યજનક રૂપ ધારણ કર્યું—તે મૃગના રૂપમાં ફરવા લાગ્યો. તેની સિંહ અને ડાઘ finest જ્વેલ્સથી ઝળહળતી હતી, ચહેરો સફેદ અને કાળાં રંગથી મિશ્રિત, અને મુખ લાલ કમળ જેવો હતો. તેના કાન વાદળી કમળ જેવા, ગળા થોડો ઊંચો, પેટ નીલમ જેવો, અને બાજુઓ મધરંગી ફૂલો તથા કમળના કેશર જેવા હતા. તેના ખૂર બેરિલ જેવા ઝળહળતા, પગ સદ્રૂપ અને પાતળા, અને પૂંછ ઈન્દ્રધનુષના રંગ જેવી તેજસ્વી હતી. તે મૃગ વિવિધ રત્નોથી સજ્જ, ચમકદાર રંગોથી મોહક, અને એક ક્ષણે જ સર્વોચ્ચ સુંદરતા ધરાવતો બની ગયો. તે રાક્ષસે આ સુંદર જંગલ અને રામના આશ્રમને પ્રકાશિત કરી દીધું, પોતે નજરે ખૂબ જ મોહક અને આકર્ષક દેખાતો. વૈદેહી, એટલે કે સીતાને લલચાવવા માટે, તે વિવિધ ખનિજોથી સજ્જ થઈ, લીલાં મેદાનમાં સર્વત્ર સુંદર રીતે ફરતો રહ્યો. સિતામય, ચાંદીના હજારો ડાઘ ધરાવતો, તે મૃગ વૃક્ષોના નરમ પાંદડાં ખાય ને ફરતો રહ્યો. ક્યારેક તે કેલા વાડમાં ગયો, તો ક્યારેક કાર્ણિકારના વૃક્ષો પાસે, ધીમે પગલાં વડે એ ત્યા linger કરીને સીતાની નજરની રાહ જોઈ. તેની પીઠ કમળના ડાઘ જેવી, અને તે રામના આશ્રમ પાસે નિરંતર ફરતો રહ્યો. ક્યારેક દૂર જઈ, ફરી પાછો આવી, એ ઉત્તમ મૃગ ઝડપથી જતો અને પાછો આવતો. ક્યારેક જમીન પર રમતો, તો ક્યારેક બેસી જતો; આશ્રમના દ્વાર પાસે, અન્ય મૃગોના ઝુંડમાં ફરતો. અન્ય મૃગોની ઝુંડ તેની પાછળ ચાલતી, અને એ ફરી પાછો વળતો—સીતાની નજર મેળવવા માટે તરસતો, એ રાક્ષસ મૃગના રૂપમાં. તે ચમકદાર ડાઘો દોરતો ફરતો, અને જંગલના બધા મૃગો આશ્ચર્યથી તેને જુએ. તેઓ નજીક આવી, તેને સુંઘે, અને પછી દશ દિશામાં વિખરાઈ જાય; છતાં, એ રાક્ષસ, શિકારનો આનંદ લેતો, જંગલના મૃગોમાં મિશ્રિત થઈ જાય. પોતાનો સાચો સ્વરૂપ છુપાવવા માટે, એ ખાય નહીં, હળવા સ્પર્શ કરે છે; અને એ સમયે, સુંદર આંખોવાળી વૈદેહી—સિતા—ફૂલ ચીંટતી, કાર્ણિકાર, અશોક, અને કેરીના વૃક્ષોમાં ફરતી હતી. સિતા, તેજસ્વી ચહેરાવાળી, ફૂલ ચીંટતી, જંગલ જીવન માટે યોગ્ય નહોતી, અને તેણે એ રત્ન જેવા મૃગને જોયો. એ મૃગના અંગો મોતી અને રત્નોથી સજ્જ, તેજસ્વી દાંત અને હોઠ, અને ચાંદી જેવા વાળ હતા. સિતાના આંખો આશ્ચર્યથી ફાટી ગઈ, અને પ્રેમથી તે મૃગને નિહાળતી; એ જાદુઈ મૃગ પણ રામની પ્રિય સીતાને જોઈ રહ્યો હતો. તે મૃગ એ જંગલને જાણે પ્રકાશિત કરતો ફરતો; ક્યારેય ન જોયેલો, અનેક રત્નોથી સજ્જ એ મૃગ જોઈ, જનકની પુત્રી સિતા અતિશય આશ્ચર્યમાં પડી ગઈ. આ સમયે, વાલ્મીકી રામાયણના અરણ્યકાંડના ત્રેંચાલીશમા સર્ગને સાંભળો. સુંદર કમરોવાળી સિતા, ફૂલ ચીંટતી, એ મૃગને જોઈ—તેના બાજુઓ સોનાં અને ચાંદીના રંગથી ઝળહળતા હતા. તે મૃગ, આનંદિત અને નિર્વિકાર, ચમકદાર સોનાની જેમ, સીતાએ રામ અને લક્ષ્મણને બોલાવ્યા: "આવો, આવો, તરત આવો, હે ન્યાયી, તમારા નાના ભાઈ સાથે!" સિતા વારંવાર બોલાવતી રહી, અને એ મૃગને ધ્યાનથી જોઈ રહી—"આવો, આવો, હે મહાન, તમારા ભાઈ સાથે!" વૈદેહીના આ અવાજથી, પુરુષસિંહ રામ અને લક્ષ્મણ એ સ્થળે આવ્યા અને એ મૃગને જોયો. લક્ષ્મણે, શંકાસ્પદ, કહ્યું: "મને લાગે છે કે આ મૃગ મારિચા રાક્ષસ સિવાય બીજું નથી." "જંગલમાં ફરતો, શિકારનો આનંદ લેતો, રાજાઓને મારનાર આ રૂપ બદલનાર રાક્ષસ છે, હે રામ." "આ માયાજાળ છે; આ મૃગનું રૂપ એણે જ બનાવ્યું છે, હે પુરુષસિંહ, જાણે ગંધર્વ શહેર જેવું ચમકતું." "હે રાઘવ, એમ રત્નોથી સજ્જ મૃગ ક્યારેય જોવા મળતો નથી; હે પૃથ્વીના સ્વામી, આ ચોક્કસ માયા છે, એમાં કોઈ શંકા નથી." લક્ષ્મણની વાત વચ્ચે, શુદ્ધ સ્મિતવાળી સિતા, મનમાં આનંદિત અને મોહિત થઈ, જવાબ આપી: "હે મહારાજ, આ મોહક મૃગ મારા હૃદયને આકર્ષે છે; આને અમારી માટે લાવી દો, હે બળવાન, એ અમારા રમણ માટે રહેશે." "અપણા આશ્રમમાં અનેક શુભ-દેખાતા મૃગો છે—ચામરા, શ્રમરા, અને બીજા પણ." "ભાલૂ, હરણોના ઝુંડ, વાંદરા, અને કિન્નર પણ, હે બળવાન, અહીં ફરતા, સુંદર અને શક્તિશાળી." "આવા મૃગ મેં ક્યારેય જોયા નથી, હે રાજા—ન તેજમાં, ન ધૈર્યમાં, ન પ્રકાશમાં, જેમ આ શ્રેષ્ઠ મૃગ છે." "તેના રંગબેરંગી, અદભૂત શરીર, જાણે રત્ન સામે, જંગલને પ્રકાશિત કરે છે, ચાંદની જેમ ઝળહળે છે." "આહ, તેનું રૂપ! આહ, તેની સુંદરતા! તેનો અવાજ અને તેજ અદભૂત છે; આ અદભૂત, રંગબેરંગી મૃગ જાણે મારા હૃદયને ચોરી લે છે." "જો તમે આ મૃગને જીવતો પકડો, તો એ અદભૂત હશે અને આશ્ચર્ય પેદા કરશે." "જ્યારે આપણું જંગલવાસ પૂરું થઈ, અને આપણે રાજ્યમાં પાછા જઈયે, ત્યારે આ મૃગ મહેલમાં શણગાર તરીકે રહેશે." "ભરત માટે, હે મહારાજ, મારા સાસુઓ માટે, અને મારા માટે, હે સ્વામી, આ દૈવી મૃગનું રૂપ અતિશય આશ્ચર્ય પેદા કરશે." આ રીતે, રાક્ષસે મૃગનું અદભૂત રૂપ ધારણ કરી, સીતાના હૃદયમાં મોહ અને આશ્ચર્ય પેદા કર્યું; અને સીતાએ રામ અને લક્ષ્મણને એ મૃગ લાવવા માટે વિનંતી કરી.