રાવણે મારીચાને કહ્યું, “હું તારી દुष્ટતાને લઈને શું કરી શકું? હવે હું જાઉં છું, હે રાત્રિચર, તું સુખી રહે.” રાવણના આ શબ્દો સાંભળીને મારીચા આનંદિત થયો અને રાવણને ભેળવીને કહ્યું, “હવે તું જે હિંમત બતાવી છે, તે મારી ઇચ્છા મુજબ છે; હવે તું મારીચા છે, પહેલાં જે રાક્ષસ હતો તે હવે નથી.” પછી રાવણે મારીચાને કહ્યું, “આરોહણ કર આ ઝડપી, પક્ષી જેવા રથ પર, જે રત્નોથી શોભીત છે; આ રથમાં હું પણ તારી સાથે છું અને ભયાનક ચહેરાવાળા ગધેડાઓ જોડાયેલા છે.” રાવણે આગળ કહ્યું, “જ્યારે તું વૈદેહીને મોહી લેશે, પછી તું તારી ઈચ્છા પ્રમાણે જઈ શકીશ; અને એ એકાંત સ્થળે, હું મિથિલાની રાજકુમારી સીતા ને બળજબરીથી લઈ જઈશ.” મારીચાએ સંમતિ આપી અને તાટકાના પુત્ર મારીચા રાવણને કહ્યું; ત્યારબાદ મારીચા અને રાવણ, будто ઉડતી મહેલમાં, તે રત્નમય રથ પર ચઢ્યા. બંને ઝડપથી આશ્રમોના વર્તુળમાંથી નીકળી ગયા અને રસ્તામાં શહેરો અને વનો જોયા. તેઓએ પર્વતો, નદીઓ, દેશો અને નગરોનું દર્શન કર્યું; પછી દંડકવન અને ત્યાંથી રાઘવના આશ્રમ પાસે આવ્યા. ત્યાં, મારીચાની સાથે, રાક્ષસાધિપતિ રાવણે તે આશ્રમ જોયો; પછી તે સુવર્ણશોભિત રથમાંથી નીચે ઉતર્યો. રાવણે મારીચાનો હાથ પકડીને કહ્યું, “આ છે રામનો આશ્રમ, જે કેળાના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો છે. મિત્ર, ઝડપથી તે કાર્ય કરી નાખ, જેના માટે આપણે અહીં આવ્યા છીએ.” રાવણના આ શબ્દો સાંભળીને, રાક્ષસ મારીચાએ તરત જ હરણનું રૂપ ધારણ કર્યું અને રામના આશ્રમના દ્વારે ફરવા લાગ્યો; તે અદ્ભુત અને આશ્ચર્યજનક સ્વરૂપ ધારણ કરી ઊભો રહ્યો. તેના શૃંગ શ્રેષ્ઠ રત્નોથી બનેલા હતા, ચહેરો ક્યારે સફેદ તો ક્યારે કાળો દેખાતો હતો; મુખ લાલ કમળ જેવું, કાન નિલી કમળ જેવા. તેનું ગળું થોડું ઊંચું, પેટ નીલમ જેવું, અને પાંસળીઓ મધુર રંગનાં ફૂલો જેવી તથા કમળના કેશર જેવી હતી. ખુર પખર જેવા તેજસ્વી, પગ સુંદર અને બારીક, પુછડી ઈન્દ્રધનુષ જેવી રંગીન અને પ્રકાશમાન હતી. એ હરણ મનોહર રંગોથી શોભિત, વિવિધ રત્નોથી અલંકૃત, એક ક્ષણમાં જ અદ્વિતીય સૌંદર્ય ધરાવતું હરણ બની ગયું. એ રાક્ષસે રામના આશ્રમ અને સુંદર વનને પ્રકાશથી ઝગમગાવી દીધું; પોતાને મનોહર અને દૃષ્ટિને આનંદ આપનારું બનાવી, વૈદેહીને મોહિત કરવા માટે, વિવિધ ખનિજોથી શોભિત થઈને, તે આસપાસના લીલા મેદાનોમાં ફરવા લાગ્યું. એ હરણ સુંદર ચાંદી જેવી અનેક ચિહ્નોથી શોભિત થઈ, ઝાડના કુમળા પાંદડા ખાઈને ફરતું હતું. કેળાના વન અને પછી કાર્નિકાર વૃક્ષો પાસે જઈ, એ ધીમા પગલાંએ ફરતું હતું, સીતા એના દર્શન માટે આતુર હતી. કમળ જેવી પીઠ ધરાવતું એ મહાહરણ તેજથી ઝગમગતું હતું; રામના આશ્રમ નજીક નિર્વિઘ્ન ફરતું હતું. ક્યારેક દૂર જઈ, ફરી પાછું આવીને એ ઉત્તમ હરણ ફરી ફરી ફરતું; ક્ષણમાં ઝડપથી દૂર જઈ, પછી પાછું આવીને ફરી દેખાતું. ક્યારેક જમીન પર રમતું, તો ક્યારેક બેઠું રહેતું; આશ્રમના દ્વાર પાસે જઈ, હરણોના ઝુંડમાં મિશ્રિત થઈ જતું. બીજા હરણો એનું અનુસરણ કરતાં, એ પાછું વળી જતું, કારણ કે એ રાક્ષસ હરણ રૂપે સીતા ની નજર માટે આતુર હતો. એ ચકરાં કાપતો, ઝગમગતા આકારો દોરતો, અને જ્યારે એ હલતો, વનમાંના બધા હરણો તેને આશ્ચર્યથી જુએ. બીજા હરણો તેની પાસે આવીને તેને સૂંઘે, પછી દસ દિશામાં વિખેરાઈ જાય; છતાં એ રાક્ષસ, શિકારનો આનંદ માણતો, વનના હરણોમાં મિશ્રિત થઈ જાય છે. પણ પોતાનું સાચું સ્વરૂપ છુપાવવા માટે, એ તેમને સ્પર્શે છે પણ કંઈ ખાયતો નથી; એ સમયે જ સુંદર નેત્રોવાળી વૈદેહી – સીતા – ફૂલો એકત્રિત કરતી, કાર્નિકાર, અશોક અને કેરીના વૃક્ષોમાં ફરતી હતી, તેની આંખો મદભરી હતી. સીતા ફૂલો ભેગા કરતી ફરી રહી હતી; જે વનમાં રહેવા યોગ્ય નહોતી, એ જ્વલંત ચહેરાવાળી સીતાએ એ રત્નમય હરણને જોયું. એ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીએ એ હરણ જોયું, જેના અંગો મોતી અને રત્નોથી શોભિત હતા, દાંત અને હોઠ તેજસ્વી, અને ચાંદી જેવી, ધાતુ જેવી વાળ ધરાવતો હતો. સીતા એના પર પ્રેમભરી આંખે જોઈ રહી હતી, આશ્ચર્યથી આંખો ફાટીને રહી ગઈ; અને એ માયાવી હરણ પણ રામપ્રિય સીતાને જોઈ રહ્યો હતો. એ હરણ ત્યાં ફરતું હતું, જાણે આખા વનને પ્રકાશિત કરી રહ્યું હોય; એ અનેક રત્નોથી શોભિત, ક્યારેય ન જોયેલું એવું હરણ જોઈને જનકનંદિની સીતાના મનમાં મહાન આશ્ચર્ય છવાઈ ગયું. હવે, પુણ્યશ્લોક વાલ્મીકિ રામાયણના અરણ્યકાંડના ત્રેતાલીસમા સર્ગને સાંભળો. રમણીય કટિવાળી સીતા, જ્યારે ફૂલો ભેગા કરતી હતી, ત્યારે તેણે એ હરણને જોયું, જેના પાંસળીઓ સોના અને ચાંદીની ઝાંખી આપતી હતી. એ સુંદર, નિર્વિકાર અને તેજસ્વી હરણ, ઘસાયેલા સોનાની જેમ ઝગમગતું હતું; તે સમયે સીતાએ પોતાના પતિ રામ અને ધનુષધારી લક્ષ્મણને બોલાવ્યા. સીતા વારંવાર બોલાવી રહી હતી અને એ હરણને તાકીને જોઈ રહી હતી: “આવો, આવો વહેલી આવો, હે આર્ય, તમારો નાના ભાઈ લઈને!” વૈદેહીના આ બોલાવતાં જ, પુરુષસિંહ રામ અને લક્ષ્મણે એ સ્થળ પર નજર કરી, અને પછી એ હરણને જોયું. લક્ષ્મણે એ હરણને જોઈને શંકા વ્યક્ત કરી: “મને લાગે છે કે આ હરણ બીજું કંઈ નહીં પણ રાક્ષસ મારીચા જ છે.” લક્ષ્મણે આગળ કહ્યું: “આ વનમાં ભટકતો, શિકારનો આનંદ માણતો, રાજાઓને આ રૂપ બદલનાર રાક્ષસે માર્યા છે, હે રામ. આ તો મહામાયાવીની માયા છે; એ હરણનું રૂપ પણ એણે જ ધારણ કર્યું છે, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, અને એ તો ગંધર્વનગર જેવું તેજસ્વી લાગે છે.