રામચંદ્રજી યુદ્ધભૂમિમાં ઊભા હતા, સામે રાક્ષસોની વિશાળ સેના હતી. તેઓએ સોનાના સાદળાં વાળા ઘોડાઓને, જે રથોમાં જોડાયેલા હતા, તેમનાં રથચાલકો સાથે, તેમજ હાથીઓ અને તેમના ચાલકોને, અને ઘોડસવારોને એક પછી એક તીક્ષ્ણ બાણોથી સંહાર્યા. રામના ધનુષ્ય પરથી છૂટેલા બાણોએ દુશ્મનના રથો અને હથિયારો તોડી નાખ્યા; અને રામે યુદ્ધમાં પદાતિ સૈનિકોને યમલોકનો માર્ગ બતાવ્યો. રામના વિવિધ પ્રકારના બાણો રાક્ષસ સેનાને જીવલેણ રીતે ભેદી રહ્યાં હતાં; તેઓને રામ પાસેથી એવી જ રાહત નહોતિ મળે જેવી સૂકા જંગલને અગ્નિથી મળે. કેટલાક શક્તિશાળી અને પરાક્રમી રાક્ષસોએ ગુસ્સામાં ભરીને રામ પર ભાલા, ગદા, કુહાડી ફેંકી. પરંતુ મહાબાહુ, પરાક્રમી રામે પોતાના બાણોથી એ બધાં હથિયારો રોકી લીધા અને યુદ્ધમાં તેમને સંહાર્યા, તેમનાં મસ્તક અને ગળા અલગ કરી નાખ્યા. જે રાક્ષસોના મસ્તક કપાઈ ગયા, ઢાલો તૂટી ગઈ, ધનુષ્ય ભાંગી ગયા, તેઓ પવનથી વિખેરાયેલા વૃક્ષોની જેમ ધરા પર પડી ગયા. જે થોડા બચ્યા, તેઓ રામના બાણોથી ઘાયલ થઈ, મનથી હારી ગયા અને ખરા પાસે આશ્રય લેવા ભાગી ગયા. ત્યારે દુષણાએ પોતાનું ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું, આખા રાક્ષસ દળને ઉત્સાહ આપ્યો અને ભયંકર ક્રોધથી આગળ વધ્યો, જાણે ક્રોધિત યમરાજ સ્વયં આવી રહ્યો હોય. દુષણાની હિંમતથી પ્રેરિત થઈ, બધા રાક્ષસો નિર્ભય થઈ ફરી પાછા વળ્યા અને રામ સામે સાલ અને તાલના વૃક્ષો અને પથ્થરો હથિયાર તરીકે લઈને દોડી આવ્યા. તેઓએ ભાલા, ગદા અને દોરડા સાથે, તથા અનેક પ્રકારના હથિયારો અને બાણોથી યુદ્ધમાં રામ પર વરસાદ કર્યો. રાક્ષસોએ વૃક્ષો અને પથ્થરોનો વરસાદ કર્યો; એ યુદ્ધ અદ્ભુત, ભયંકર અને રોમાંચક બની ગયું. ફરી એકવાર રાક્ષસોએ ચારેય બાજુથી રામ પર અત્યંત જોરદાર હુમલો કર્યો અને રામ અને રાક્ષસો વચ્ચેનું યુદ્ધ અત્યંત ભયાનક બની ગયું. રામે જોયું કે બધાં દિશાઓ અને પ્રદેશો રાક્ષસોથી ઘેરાયેલા છે, ચારેય બાજુથી બાણોના વરસાદથી ઢંકાઈ ગયા છે. ત્યારે મહાબલી રામે ભયંકર અવાજ કર્યો અને તેજસ્વી ગાન્ધર્વ અસ્ત્ર પ્રયોગ કર્યું. ધનુષ્યની વાંકડેમાંથી હજારોથી વધુ બાણો નીકળ્યાં અને દશ દિશાઓમાં વ્યાપી ગયા. રાક્ષસોએ જોયું કે રામ સતત ભયંકર અને ઉત્તમ બાણો છોડે છે. બાણોની ઘોર અંધકારથી આકાશ પણ ઢંકાઈ ગયું—even જ્યારે સૂર્ય હાજર હતો; રામ એમ લાગતા હતા કે જાણે એ બાણોની ઝડી વરસાવે છે. એક સાથે અનેક રાક્ષસો પડી ગયાં, અનેક મર્યા, અનેક જમીન પર ઢળી પડ્યા— ધરા સર્વત્ર લાશોથી ઢંકાઈ ગઈ. હજારો રાક્ષસો મ્રુત, ઢળી પડેલા, થાકી ગયેલા, ટુકડા થયેલા અને છિન્નભિન્ન દેખાતા. મસ્તક અને પાગટા, હાથમાં કાંકણ, કટેલા જાંઘ અને હાથ— અનેક આભૂષણોથી શોભિત— સર્વત્ર જોવા મળ્યા. ઘોડા, મહારથી હાથીઓ અને રથો અનેક રીતે તૂટી પડ્યા— સાથે ચામર, છત્ર અને વિવિધ પ્રકારની ધ્વજાઓ પણ. રામે તેમને બાણોથી ઘાયલ કર્યા; ભાલા અને ભાલથી કટેલા, તલવારો તૂટી ગયેલી, ભાલા અને કુહાડીઓ વિખેરાયેલી. પથ્થરો પીસાઈ ગયા, અદભુત બાણોથી ધરા ભયાનક અને વિશાળ બની ગઈ— કટેલા હથિયારો સર્વત્ર પડ્યા. આ બધું જોઈને, બચેલા રાક્ષસો અત્યંત ભયભીત થઈ ગયા; તેઓ રામ સામે આગળ વધવાનું પણ શક્યા નહીં— કારણ કે રામ દુશ્મન નગરીઓના વિજેતા હતા. આ પછી, દુષણાએ પોતાની સેના નાશ પામતી જોઈ, ત્યારે એ મહાબાહુએ ભયંકર અને શક્તિશાળી યુદ્ધવીરોને આદેશ આપ્યો. તેણે પાંચ હજાર એવા રાક્ષસોને આદેશ આપ્યો, જે ક્યારેય યુદ્ધમાં પાછળ ફરે નહીં; તેઓ ભાલા, ભાલ, તલવાર, પથ્થરો અને વૃક્ષો વડે રામ પર હુમલો કરવા દોડી આવ્યા. તેઓએ ચારેય બાજુથી સતત બાણોનો વરસાદ કર્યો; વૃક્ષો અને પથ્થરોની ઘાતક ઝડી પણ વરસી. ધર્મનિષ્ઠ રાઘવ એ ઝડીને તીક્ષ્ણ બાણોથી રોકી ઊભા રહ્યા— જાણે આંખો બંધ કરી ઊભેલા વાછરડા જેવું સ્થિરપણે. રામને તમામ રાક્ષસોના સંહારથી ભારે ક્રોધ આવ્યો; એ ક્રોધથી તેઓ તેજસ્વી બની જળ્યા. તેમણે દૂષણાને અને તેની આખી સેનાને ચારેય બાજુથી બાણોથી ઢંકી નાખ્યા. ત્યારબાદ દુષણાએ પણ વીજળી સમાન બાણોથી રાઘવને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. પછી રામે ભયંકર ઉગ્રતાથી, ધારદાર ધારવાળા બાણથી દુષણાનું વિશાળ ધનુષ્ય કપાઈ નાખ્યું અને ચાર બાણોથી તેના ચાર ઘોડાઓને સંહાર્યા. પછી તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘોડાઓને માર્યા, અર્ધચંદ્રાકાર બાણથી રથચાલકનું મસ્તક કપાઈ નાખ્યું અને ત્રણ બાણોથી દુષણાના ઉર પર ઘા કર્યા. ધનુષ્ય, રથ, ઘોડા અને રથચાલક વિહોણો થઈ, દુષણા ભયંકર લોખંડની ગદા લઈને રામ સામે દોડી આવ્યો— એ ગદા પહાડની ચોટી જેવી, સોનાની પટ્ટીઓથી સજ્જ, દેવસેનાનો સંહાર કરવા માટે રચાયેલી, તીક્ષ્ણ કીલીયોથી ભરેલી, લોહી અને ચરબીથી લપસેલી, સ્પર્શમાં વીજળી જેવી, દુશ્મનના કિલ્લા તોડનાર. એ ગદા ઉઠાવી, દુષણા— રાત્રિચર અને ક્રૂરકર્મા— રામ સામે દોડી આવ્યો. દુષણા આવતો જોઈ, રાઘવે બે તીક્ષ્ણ બાણથી તેના બંને હાથ, જે આભૂષણોથી શોભિત હતાં, કપાઈ નાખ્યા. હાથ વિહોણો થઈ, એ મહાકાય દુષણા યુદ્ધભૂમિમાં પડી ગયો— તેની ગદા સાથે હાથ કપાઈ પડ્યા, જાણે ઇન્દ્રનો ધ્વજ જમીન પર પડી ગયો હોય. દુષણા, બંને હાથ વિહોણો થઈ, ધરા પર ઢળી પડ્યો— જાણે મહાન ગજરાજ, જેનાં દાંત તૂટી ગયા હોય, એવી રીતે.