શ્રી રામચંદ્રજી, ભાઈ ભરતના કલ્યાણ માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો પુછે છે, જે રાજધર્મ અને નૈતિકતા દર્શાવે છે. તેઓ સૌપ્રથમ પૂછે છે: “શું તમારો કુટુંબપુજારી શિસ્તબદ્ધ, વિદ્વાન, દ્વેષરહિત અને નિષ્પક્ષ છે? શું તે તમારી પાસે માન્ય છે?” પછી તેઓ જાણે છે કે, “શું તમે યજ્ઞાગ્નિ પ્રત્યે સજાગ છો? શું વિધિવિધિ જાણો છો અને યોગ્ય સમયે હોમ અને હવન કરાવશો છો?” પછી રામ પુછે છે: “પુત્ર, શું તમે દેવતાઓ, પિતા-માતા, ગુરુજનો, વડીલો, વૈદ્યો અને બ્રાહ્મણોને યોગ્ય માન આપો છો? અને શું તમે શસ્ત્રવિદ્યા, રાજનીતિ તથા અર્થશાસ્ત્રમાં નિષ્ણાતને માર્ગદર્શક તરીકે માન્ય રાખો છો?” તેઓ પૂછે છે કે, “શું તમે પોતાને સમાન શૂરવીર, વિદ્વાન, આત્મનિગ્રહી, ઉત્તમ કુળજ અને વિવેકી લોકોને મંત્રી તરીકે રાખ્યા છે?” રામ કહે છે, “રાજા માટે યોગ્ય સલાહકારો વિજયનું મૂળ છે. શું તમે સુપાત્ર અને વિદ્વાન મંત્રીઓની સલાહથી ગુપ્ત વાતો રાખો છો? શું તમે ઊંઘના વશમાં થાતા નથી અને યોગ્ય સમયે ઉઠો છો? શું રાત્રિના અંતમાં પણ રાજકાર્યની કટિનતાઓ પર વિચાર કરો છો?” તેઓ પૂછે છે, “શું તમે એકલા કે બહુજ લોકો સાથે ગૂપ્ત ચર્ચા કરતા નથી? અને શું તમારી યોજના જાહેર થતી નથી?” રામ આગળ પૂછે છે: “રાઘવ, શું તમે ઓછા પ્રયત્ને વધુ ફળ આપતી બાબતો તરત જ અમલમાં લો છો? શું તમારી પ્રજાજનોને તમારી દરેક ક્રિયા અને નિર્ણયની જાણ છે? કારણ કે રાજાને અજ્ઞાત કાર્ય કરવું યોગ્ય નથી. શું તમે તમારી તથા મંત્રીઓની અજ્ઞાત સલાહ શોધી શકો છો?” ત્યારે રામ સમજાવે છે: “શું તમે હજાર મૂર્ખોની જગ્યાએ એક વિદ્વાનને પસંદ કરો છો? કારણ કે મુશ્કેલીમાં એક જ બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિ મોટી ઉપકાર કરી શકે છે. હજારો મૂર્ખો રાજાને સાચી સહાય આપી શકે નહીં. એક જ બુદ્ધિશાળી, શૂરવીર અને નિષ્ણાત મંત્રી રાજ્યને સુખી કરી શકે છે.” પછી તેઓ પૂછે છે: “મુખ્ય સેવકોને મુખ્ય કામ, મધ્યમોને મધ્યમ અને નીચા ક્ષમતા ધરાવનારને નાના કાર્ય આપ્યા છે? શું તમે નિષ્કલંક, શુદ્ધ અને પિતૃ-પિતામહના વંશજ શ્રેષ્ઠોને સર્વોચ્ચ કાર્ય માટે પસંદ કરો છો?” રામ પુછે છે: “કૈકેયીપુત્ર, શું મંત્રીઓ તમારા શાસનથી સંતોષ છે, કે પ્રજા દંડથી દુઃખી છે? શું પુજારીઓ અથવા સ્ત્રીઓ તમને તિરસ્કારતા નથી? અને શું દુષ્ટ, દંભી, લોભી, દુરાશયી અને દ્રોહી વ્યક્તિને કડક દંડ આપો છો?” પછી તેઓ પૂછે છે: “શું સેનાપતિ તરીકે શૂરવીર, બુદ્ધિશાળી, ધીર, શુદ્ધ, ઉત્તમ કુળજ અને વિશ્વાસૂપાત્ર વ્યક્તિને નિયુક્ત કર્યો છે? શું મુખ્ય યોદ્ધાઓ શક્તિશાળી, યુદ્ધવિદ્યા ધરાવતા અને પુરસ્કૃત છે? શું સૈનિકોને યોગ્ય સમયે ભોજન અને વેતન આપો છો? કારણ કે વિલંબથી તેઓ દુઃખી અને ભ્રષ્ટ થાય છે.” રામ પૂછે છે: “મુખ્ય કુળના યુવાનો તમારી સેવા માટે સમર્પિત છે? શું તેઓ જીવન અર્પણ કરવા તૈયાર છે? શું દૂત તરીકે વિદ્વાન, કુશળ, બુદ્ધિશાળી અને વાક્પટુ ગામ્ય વ્યક્તિને પસંદ કર્યો છે?” ત્યાંથી રામ પૂછે છે: “શું તમે十八 સ્થાન (દશપક્ષ, પાંચ શત્રુપક્ષ, ત્રણ ગુપ્તચર) જાણો છો? શું દુશ્મન કે દુરાશયી લોકોથી દૂર રહો છો? શું તમે ભૌતિકતાવાદી બ્રાહ્મણો સાથે સંબંધ રાખતા નથી, કારણ કે તેઓ નિષ્ફળ ચર્ચામાં નિષ્ણાત છે?” પછી તેઓ પૂછે છે: “પિતા, શું આપણા પૂર્વજો વસતા તે ‘સત્ય’ નામની અયોધ્યા શહેર હજી સમૃદ્ધ છે? શું ત્યાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય પોતાના કર્મમાં તત્પર અને આત્મનિગ્રહી છે? શું શહેર ભવ્ય ભવનોથી, કુશળ વૈદ્યો, પ્રસન્નતા અને સુરક્ષા સાથે યથાવત છે?” તેમાંથી રામ પૂછે છે: “શું શહેર મંદિરો, વિશ્રામગૃહો, તળાવો, આનંદિત નર-નારી, ઉત્સવો, સુખાકારી, ગૌવંશ અને અહિંસા સાથે ઝળહળે છે? શું તે અધર્મી અને દુષ્ટ પ્રાણીઓથી મુક્ત, નિર્ભય અને ખાણોથી શોભાયમાન છે?” પછી તેઓ પૂછે છે: “શું તે પ્રદેશ, જે પૂર્વજો દ્વારા રક્ષિત છે, દુષ્ટવિહિન અને સુખી છે? શું ખેતી અને પશુપાલનથી જીવન નિર્વાહ કરતા લોકો સુખી છે? શું તેમની યથાસ્થિતિ અને કલ્યાણની યોગ્ય વ્યવસ્થા છે?” રામ પૂછે છે: “સ્ત્રીઓનું સન્માન અને રક્ષણ થાય છે? શું તમે તેમના ગુપ્ત વાતોનો પ્રસંગે ઉલ્લેખ કરતા નથી? શું હાથીઓના અરણ્યની રક્ષા થાય છે અને ગૌવંશ પૂરતું છે? શું રાજાશ્વ અને હાથીઓથી સંતોષ છે?” આ રીતે રામ, ભરતને રાજ્યની સર્વાંગીણ સુખાકારી, ધર્મ, નૈતિકતા અને પ્રજાજનના કલ્યાણ માટે અનેક ગુણો અને જવાબદારીઓની યાદ અપાવે છે.