ચિત્રકૂટ પર્વતના શિખરોમાં ક્યાંક ચાંદી જેવી ચમક છે, ક્યાંક તાજા લોહીની જેમ લાલ રંગ, ક્યાંક પીળા અને ગુલાબી રંગો, તો ક્યાંક કિંમતી રત્નોની તેજસ્વી ઝાંખી છે. પર્વતના કેટલાક પ્રદેશો ફૂલો, સૂર્યકિરણો અને કેતકાના ફૂલો જેવી ઝાંખી આપે છે, તો કેટલાક ભાગો અગ્નિની જેમ તેજસ્વી છે; આ પર્વતના બધા પ્રદેશો વિવિધ ખનિજોથી શોભાયમાન છે. આ પર્વત અનેક જાતના હરણ, જંગલી પ્રાણીઓ, વાઘ, રીંછ અને વૃક્ષોથી ભરપૂર છે; અહીં નિરપક પ્રાણીઓ વસે છે અને અનેક પક્ષીઓના ઝુંડથી પર્વત ઝાંખી આપે છે. ચિત્રકૂટ પર્વત પર કેરી, જાંબુ, આસન, લોધ્ર, પ્રિયાલ, ફણસ, ધવા, અંકોલા, ભવ્યતિનિશ, બિલ્વ, તિંડુક અને વાંસના વૃક્ષો છે. કાશ્મરી, અરિષ્ટ, વરુણ, મધૂક, તિલક, બદરિ, આમલક, નીપ, વેત્ર, ધન્વન અને બિજક જેવા વૃક્ષો પણ અહીં જોવા મળે છે. આવાં અનેક વૃક્ષો ફૂલો અને ફળોથી શોભાયમાન છે, તેમનું શીતળ છાંયું મનને આનંદ આપે છે; આ પર્વત સૌંદર્યમાં ખીલી ઊઠે છે. પર્વતના સુંદર ઢોળાણ પર, રામ સીતાને કહે છે—"હે સુમધુર, અહીં જોતાં, અદભુત અને આશ્ચર્યજનક કિનારાઓ, જ્ઞાની લોકો, જોડીમાં આનંદ કરતા જોવા મળે છે." વૃક્ષોની ડાળીઓ પર તલવાર અને સુંદર વસ્ત્રો લટકે છે; આ તો વિદ્યાધર સ્ત્રીઓના રમણસ્થાન છે. પર્વતના કાંઠે જ્યાં-ત્યાં ઝરણાં, પ્રવાહ અને નદી વહે છે, પર્વત મહાન ગજની જેમ, સુગંધિત મદથી ઝાંખી આપે છે. પર્વતની પવન અનેક ફૂલોની સુગંધ લઈને આવે છે, જે સુગંધ દરેકને આનંદિત કરે છે. રામ કહે છે—"હે નિર્દોષ, જો હું અહીં તને અને લક્ષ્મણ સાથે અનેક વર્ષો સુધી રહી શકું, તો દુઃખ મને કદી consume નહિ કરે." આ પર્વત વિવિધ શિખરો, ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર છે, અનેક પક્ષીઓથી શોભાયમાન છે; રામ કહે છે, "હે સુમધુર, મને અહીં આનંદ મળે છે." રામ પોતાના વનવાસ વિશે કહે છે—"મારે બે ફળ મળ્યાં: પિતાનું આજ્ઞાપાલન કર્યું અને ભરતને ખુશ રાખ્યું." "હે વૈદેહી, તું અહીં ચિત્રકૂટમાં, મન, વાણી અને શરીરથી સંયમ રાખી, અનેક જીવોની વિવિધતા જોઈને આનંદ અનુભવે છે કે નહીં?" રામ કહે છે, "પૂર્વજ રાજાશ્રીઓએ અમરત્વ માટે વનવાસ પસંદ કર્યો; મારા પૂર્વજોએ પણ મૃત્યુ પછીના આધ્યાત્મિક હેતુ માટે વનવાસ લીધો." પર્વતના વિશાળ પથ્થરો અનેક રંગો—નીલા, પીળા, સફેદ અને લાલ—થી ઝાંખી આપે છે. રાતે, પર્વત પર અનેક ઔષધિઓ પોતાનાં પ્રકાશથી અગ્નિના જ્વાળાની જેમ ઝાંખી આપે છે. પર્વતના કેટલાક ભાગો રહેણાક સ્થાન જેવી, તો કેટલાક બગીચા જેવી, અને કેટલાક એક જ પથ્થરથી બનેલા દેખાય છે. ચિત્રકૂટ પર્વત જાણે ધરતીને ફાડી, સર્વ દિશામાં શુભ શિખરો દેખાય છે. પ્રેમીઓના શયન પથારો કુષ્ટા, પુન્નાગ, અશોક અને ભૂર્જના પાંદડાંથી ઢંકાયેલા છે, કમળની પાંખડીઓથી શોભાયમાન છે. "હે સુમધુર, પ્રેમીઓ દ્વારા મસળાયેલ અને ફેંકાયેલ કમળમાલાઓ, અને વિવિધ ફળો અહીં-ત્યાં scattered જોવા મળે છે." ચિત્રકૂટ પર્વત, મૂળ, ફળ અને પાણીથી ભરપૂર છે, ઉત્તર કુરુના દેવલોકના કમળ-યુક્ત તળાવ કરતાં પણ વધુ ઉત્તમ છે. "હે સુમધુર, હું તારી અને લક્ષ્મણની સાથે, શ્રેષ્ઠ દમ અને સદાચાર સાથે, આનંદમાં સમય વિતાવીશ." આ રીતે, મહાન ઐતિહાસિક રામાયણના આયોધ્યા કાંડના ચોરાનવું સર્ગનો અંત થાય છે. પછી, રામ પર્વત પરથી ઉતરીને, સીતાને સુંદર મંડાકિની નદી બતાવે છે, જે શુદ્ધ જળથી ભરપૂર છે. કમળની આંખવાળા રામ, વિદેહના રાજાની પુત્રી સીતાને, જેનું ચહેરું ચાંદની જેમ સુંદર છે, કહે છે—"મંડાકિની નદીના વિવિધ રેતના કાંઠા, હંસ અને બગલા, અને કમળોથી શોભાયમાન છે." "હે સુમધુર, જોઈને કે કેવી રીતે અનેક ફૂલો અને ફળવાળા વૃક્ષો નદીના કાંઠે છે, તે રાજાઓના કમળ-તળાવ જેવી ઝાંખી આપે છે." "હરણોના ઝુંડથી કાંઠે કાંઠે પાણી માળી ગયું છે, અને તે મને આનંદ આપે છે." "યોગ્ય સમયે, જટાધારી, વનવાસી ઋષિઓ, વાળ અને વાંસના વસ્ત્રોમાં, મંડાકિની નદીમાં પ્રવેશ કરે છે." "હે વિશાળ આંખવાળી, આ મહાન ઋષિઓ, શ્રેષ્ઠ વ્રત પાળીને, હાથ ઉપાડી, સૂર્યની પૂજા કરે છે." "પર્વતના શિખરો પવનથી ધડકીને જાણે નૃત્ય કરે છે, અને વૃક્ષો તેમના ફૂલો અને પાંદડાં નદીમાં ઢાળી આપે છે." "મંડાકિની નદી ક્યાંક દાગીનાની હાર જેવી ઝાંખી આપે છે, ક્યાંક રેતના કાંઠે, તો ક્યાંક સિદ્ધ લોકોના ઝુંડથી ભરેલી છે." "પવનથી ફૂલોની ઢગલી અહીં-ત્યાં ફેલાઈ છે, અને વિવિધ પ્રાણી જળમાં તરતા જોવા મળે છે." "હે શુભ, 'રથાંગ-ઉચ્ચારક' નામના દ્વિજ ઋષિઓ, જેમના વચન ખૂબ મધુર છે, સુંદર સ્તુતિ ગાઈને કાંઠે આવે છે." "હે સુમધુર, ચિત્રકૂટ અને મંડાકિનીનું દર્શન, મને લાગે છે, શહેર કરતાં વધુ આનંદદાયક છે, કેમ કે હું તારી સાથે તેને જોઈ રહ્યો છું." "ચાલ, આપણે બંને, આ હંમેશા પ્રવાહી જળમાં પ્રવેશ કરીએ, જ્યાં નિર્મળ અને દમ-સંયમથી ભરેલા સિદ્ધ લોકો પૂજાથી શુદ્ધ કરે છે." "હે સીતે, મંડાકિની નદીમાં મિત્રની જેમ પ્રવેશ કર, કમળ અને જલકુમ્બી તારી સાથે ભીંજાઈ જાય." "હે સુમધુર, આ પર્વતને આયોધ્યા અને આ નદીને સરયૂ સમજી લે, જેમ શહેરના લોકો કરે છે." "ધર્મનિષ્ઠ લક્ષ્મણ પણ મારી આજ્ઞા પાળે છે, અને તું, વૈદેહી, મને સહયોગ આપે છે; તમે બંને મને આનંદ આપો છો.