આ રાજમહેલ વરસાદી ઋતુમાં પર્વતશિખર જેવો સુગંધિત અને આનંદદાયક સુવાસથી મહેકતો હતો; ત્યાં ક્રેન અને મોરના મધુર અવાજ ગુંજતા, મનને મોહી લેતા હતા. મહેલની આસપાસ ભક્તિપૂર્વક સુંદર રીતે કોતરાયેલ હરણો વિહરતા, તેમની તેજસ્વી ઝાંખીથી બધાની આંખો અને મનને આકર્ષિત કરતા. એ મહેલ ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવી પ્રભા ધરાવતો, કુબેરના ભવન અને ઇન્દ્રના મહેલની સમાન, વિવિધ પંખીઓથી ભરપૂર હતો. રામના રથચાલક સુમંત્રે એ મહેલને જોઈને, તે મેરુ પર્વતની શિખર જેવી ઊંચી, લોકોના ટોળા સાથે, જેઓ હાથ જોડીને ઉભા હતા, એ દૃશ્ય નિહાળ્યું. ગામનાં લોકો રામના અભિષેકની અપેક્ષા સાથે, ચહેરા પર તેજ અને આનંદ લઈને, ત્યાં એકત્ર થયા હતા. એ મહેલ મહા વાદળ જેવો ભવ્ય અને ઊંચો, વિવિધ રત્નોથી ભરેલો અને નાના બટુકો પણ આસપાસ હતા. સુમંત્રે ઘોડા-રથમાં બેસી રાજમહેલમાં પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં રથના અવાજથી મહેલમાં ચકાસણાં અને ચહલપહલ થઈ; રાજમહેલમાં પહોંચતાં, તેની સાથે આવેલા ભવ્ય ટોળા સાથે, શહેરના લોકોના હૃદયમાં આનંદ છવાઈ ગયો. એ વૈભવશાળી મહેલમાં પહોંચતાં, સુમંત્રને આનંદથી રોમાંચ થયો; એ મહેલ મોર અને હરણોથી ભવ્ય, ઈન્દ્રની રાણીના મહેલ જેવા તેજસ્વી અને સુંદર. પછી, તે કૈલાસ જેવાં શણગારેલા કક્ષમાં પ્રવેશ કર્યો, જે દેવોના નિવાસ સમાન હતા; રામના પ્રિય અને શ્રેષ્ઠ સેવકોને પસાર કરીને, શુદ્ધ અંતઃપુરમાં પહોંચ્યો. ત્યાં, રામના અભિષેક માટે એકત્ર થયેલા લોકોની આનંદમય અવાજો સંભળાઈ, તેઓ રાજપુત્ર માટે શુભેચ્છાઓ વ્યક્ત કરતા, જે સમગ્ર જગત માટે આનંદથી ભરપૂર હતા. સુમંત્રે રામના ભવ્ય મહેલને જોયું, જે ઇન્દ્રના ભવન સમાન, આનંદદાયક, હરણ અને પંખીઓથી ભરપૂર, મેરુ પર્વતની શિખર જેવી ઊંચી અને પોતે જ તેજસ્વી. મહેલના પ્રવેશદ્વાર પર ગામના લોકો ભેટ લઈને, શ્રદ્ધાપૂર્વક વંદન કરતી, અનેક વાહનો ઉભા હતા, જે દ્વારને ગૂંજતું અને ચહલપહલથી ભરપૂર બનાવતા. પછી, તેણે મહાન ગજ, શત્રુંજય નામનો, વાદળથી ઢંકાયેલા પર્વત જેવો, ભયાનક અને અંકુશથી પણ કાબૂમાં ન આવતો, રામ માટે યોગ્ય, ભવ્ય અને દૃઢ કાયાવાળો, એ ગજને જોયો. તેણે મુખ્ય મંત્રીઓ, સુંદર રીતે શણગારેલા, ઘોડા, રથ અને હાથીઓ સાથે, જે રામના પ્રિય હતા, તેમને પણ જોયા; સુમંત્રે સર્વેને પસાર કરીને, સમૃદ્ધ અંતઃમહેલમાં પ્રવેશ કર્યો. પછી, અટકાવા અશક્ય એવા રથચાલકે, પર્વતશિખર અને વિશાળ મહેલ જેવાં ભવનમાં પ્રવેશ કર્યો, જે ખજાનાથી ભરપૂર, જાણે મકર જલમાં પ્રવેશ કરે. હવે, ચોપડીના સોળમા અધ્યાયના વર્ણન સાંભળો. સુમંત્રે મહેલના પ્રવેશદ્વાર, જે લોકોથી ભરેલો હતો, પસાર કરીને, એકાંત કક્ષમાં પહોંચ્યો, જ્યાં પ્રાચીન રીત-રિવાજોનું જ્ઞાન હતું. ત્યાં, યુવાન પુરુષો, તલવાર અને ધનુષધારી, ચમકતાં કાનના કુંડળ પહેરેલા, ચેતન અને સજાગ, પોતાના સ્વામી પ્રત્યે વફાદાર, રક્ષણ માટે ઉભા હતા. ત્યાં, વરિષ્ઠ પુરુષો કેસરિયા વસ્ત્રમાં, દંડધારી અને શણગારેલા, દ્વાર પર સ્થિત હતા; સ્ત્રીઓના સંચાલક, સાવધ અને composed, પણ હાજર હતા. સુમંત્રને આવતાં જોઈ, રામને પ્રસન્ન કરવા ઈચ્છતાં સર્વે, તત્પરતાપૂર્વક, બેસેલા સ્થાનેથી ઊભા થઈ ગયા. પછી, રથચાલકના પુત્રે, વિનયપૂર્વક, તેમને ચક્કર લગાવીને કહ્યું: “ઝડપથી રામને કહો કે સુમંત્ર દ્વાર પર રાહ જોઈ રહ્યો છે.” તેઓ, રામને પ્રસન્ન કરવા ઈચ્છતાં, તરત જ રામ અને તેમની પત્નીને સુમંત્રના આગમનની માહિતી આપી. રિપોર્ટ સાંભળતાં, રાઘવ, pleasing ઇચ્છતા, રથચાલકને પિતાના અંતઃકક્ષમાં બોલાવ્યો. સુમંત્રે રામને જોયા, જે કુબેર સમાન, શણગારેલા, સુવર્ણ શય્યામાં, છત્રી હેઠળ બેઠા હતા. રામ, શત્રુઓના તપાવનાર, ચંદનના સુગંધિત અને શુદ્ધ લપેટથી અભિષિક્ત, વંશના રંગ જેવા, અતિમૂલ્ય, શોભા પામતા હતા. તેમની બાજુમાં સીતાએ, યક્શપુંછડીના પંખા પકડી, શણગારેલી અને તેજસ્વી, જાણે ચંદ્ર સાથે સુંદર તારાની જોડ, ઊભી હતી. વંદક, reverence અને humilityમાં પારંગત, રામને નમસ્કાર કર્યો—જે પોતે જ તેજસ્વી, blazing sun જેવો, અને વરદાન આપનાર હતા. સુમંત્ર, રાજા દ્વારા સન્માનિત, હાથ જોડીને, રામને સંબોધન કર્યું—રામનું ચહેરું તેજથી ઝળહળતું હતું, તે આરામથી બેઠા હતા. "હે રામ, કૌશલ્યાના પુત્ર, તમારું પિતા તમને મળવા ઈચ્છે છે. તરત જ રાણી કૈકેયી સાથે ત્યાં જાઓ." એમ કહી, પુરુષસિંહ રામ, તેજસ્વી અને આનંદિત, સીતાને સન્માન આપીને, એમ કહ્યું: "દેવી, રાજા અને રાણી, નિશ્ચયે, મારી ગેરહાજરીમાં, અભિષેક સંબંધિત વાતચીત કરી રહ્યા છે." "મારી માતા, કૈકેયાના રાજાની પુત્રી, મારા કલ્યાણમાં હંમેશા આનંદિત અને સમર્પિત છે, તે પણ મારી સમૃદ્ધિ ઈચ્છે છે." "સૌભાગ્યથી, મહાન રાજા, પોતાની પ્રિય રાણી સાથે, સુમંત્રને દૂત તરીકે મોકલ્યા છે, મારી ઈચ્છા પૂર્ણ કરવા ઉત્સુક છે." "જેવી સભા વિશિષ્ટ છે, એ રીતે દૂત પણ વિશિષ્ટ છે; નિશ્ચયે, આજે જ રાજા મને યુવારાજ તરીકે અભિષિક્ત કરશે." "હવે, હું તરત જ જઈને રાજાને મળું. તમે અહીં તમારી સહેલીઓ સાથે આનંદથી રહો અને આનંદ માણો." પતિ દ્વારા સન્માનિત, કાળી આંખવાળી સીતાએ, રામને દ્વાર સુધી અનુસરી, શુભ શબ્દો ઉચ્ચાર્યા. "રાજા, જે રાજયાભિષેક કરવા યોગ્ય છે, બ્રાહ્મણો દ્વારા ઘેરાયેલા, તમે જેમ સર્જનહારે ઇન્દ્રને સ્થાપિત કર્યા, તેમ તમને સ્થાપિત કરશે." "તમે, અભિષિક્ત, સંયમ પાળતા, શુદ્ધ, અતિશય હરણચર્મ અને સિંગ પાંધેલા, જોવામાં મને આનંદ થાય છે." "ઇન્દ્ર પૂર્વમાં, યમ દક્ષિણમાં, વરુણ પશ્ચિમમાં, અને કુબેર ઉત્તર તરફ, તમને રક્ષા કરે." પછી, સીતાએ શુભ વિધિઓ કર્યા બાદ, રામ સુમંત્ર સાથે નિવાસસ્થાનમાંથી નીકળી ગયા.