રામચંદ્રજીના રાજ્યાભિષેકની તૈયારીઓના આ પવિત્ર પ્રસંગમાં, રામજી ઝડપથી રથની નજીક આવેલા વિદ્વાન પૂજારી પાસે પહોંચ્યા અને તેમને હાથથી પકડીને સૌમાન્યતાપૂર્વક રથમાંથી નીચે ઉતારવામાં સહાય કરી. રામજીની આવી વિનમ્રતા જોઈને પૂજારીયે પ્રેમપૂર્વક અને યોગ્ય શબ્દોમાં રામને આશીર્વાદ આપ્યા, જેને સાંભળી રામજી આનંદિત થયા. પૂજારીયે રામને કહ્યું, “રામ, તારા પિતા તુજથી પ્રસન્ન છે. તું રાજ્ય પામશે. આજે તારે અને સીતા સાથે ઉપવાસ કરવો જોઈએ, કારણ કે આવતીકાલે તારા પિતા દશરથ તને પ્રેમથી, જેમ નહુષે યયાતિને રાજ્યાભિષેક કર્યો હતો તેમ, તારો રાજ્યાભિષેક કરશે.” આ રીતે સંયમી અને પવિત્ર ઋષિએ રામ અને વૈદેહી બંનેને વિધિ મુજબ ઉપવાસ કરાવ્યો. પછી, રામજી દ્વારા યથાયોગ્ય સન્માન પામી, રાજગુરુ વશિષ્ઠજી રામના નિવાસસ્થાનમાંથી વિદાય લઈને નીકળી પડ્યા. ત્યારબાદ રામજી પોતાના પ્રિય મિત્રો સાથે બેઠા, જેઓ મીઠા અને આનંદદાયક વચનો બોલતા હતા. રામજી એ બધાને સન્માન આપીને વિદાય લીધી અને પોતાના ગૃહમાં પ્રવેશ્યા. આ સમયે રામજીનું ઘર આનંદિત પુરુષો અને સ્ત્રીઓથી ભરેલું હતું; તે કમળોથી ખીલી ઉઠેલા સરોવર જેવું સુંદર દેખાતું હતું, જેમાં આનંદમાં માથું ગુમાવેલા પક્ષીઓ ભેગા થયા હોય એમ લાગતું હતું. એ રામજીના મહેલ સમાન ઘરેથી વશિષ્ઠજી બહાર નીકળ્યા અને રસ્તા પર લોકોની ભીડ જોઈ. આયોધ્યાની રાજમાર્ગો દરેક બાજુથી ઉત્સુક લોકોના જૂથોથીぎભરી ગઈ હતી. રાજમાર્ગ પર લોકોના આનંદથી ઊભરાતા અવાજો દરિયાની ગર્જના જેવાં લાગતાં હતાં. એ દિવસે, sprinkling અને સફાઈથી ચમકતી, વનમાલા અને ઊંચા ધ્વજોથી શોભાયમાન થયેલી આયોધ્યા અતિ સુંદર લાગતી હતી. આયોધ્યાના લોકો—સ્ત્રીઓ અને બાળકો સાથે—રામજીના રાજ્યાભિષેકની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા, જાણે પ્રભાતની રાહ જોઈ રહ્યા હોય. સૌ લોકો પ્રસન્નતા અને શોભામાં સજ્જ થઈને, આ મહોત્સવ જોવા આતુર હતા. રાજપુરોહિત વશિષ્ઠજી એ ભીડભરેલા રાજમાર્ગમાંથી ધીમે-ધીમે મહેલ તરફ ગયા, જાણે લોકોના સમૂહને વિભાજિત કરતાં હોય. પછી તેઓ વાદળના શિખર જેવા મહેલમાં પ્રવેશ્યા અને રાજા દશરથ પાસે પહોંચ્યા, જેમ બ્રહસ્પતિ ઇન્દ્ર પાસે પહોંચે. વશિષ્ઠજીને આવતાં જોઈ, રાજા સિંહાસન પરથી ઊભા થયા અને તેમની સલાહ પૂછીને જણાવ્યું કે બધું કાર્ય પૂર્ણ થઈ ગયું છે. ત્યારબાદ, સભામાં બેઠેલા સભ્યો પણ ઊભા થઈને મુખ્ય પૂજારીનું સન્માન કર્યું. પછી, ગુરુની પરવાનગીથી, રાજા દશરથ સભાસદો વચ્ચેથી નીકળી આંતરમહેલમાં પ્રવેશ્યા, જેમ સિંહ પર્વતની ગુફામાં જાય. એ મહેલ, સુંદર વસ્ત્રોથી સજ્જ સ્ત્રીઓથી ભરેલું અને ઇન્દ્રના મહેલ સમાન તેજથી ચમકતું હતું, જેમાં રાજા દશરથ ચંદ્ર જેવો પ્રવેશ્યા. પછી, જ્યારે રાજપુરોહિત વિદાય લઈને ગયા, ત્યારે રામજી સ્નાન કરીને, મનને સંયમમાં રાખીને, પોતાની વિશાળ નેત્રવાળી પત્ની સીતાજી સાથે નારાયણજીની ઉપાસના માટે ગયા. વિધિ મુજબ ઘીથી અગ્નિમાં હોમ કરીને, તેમણે મહાદેવતાને અર્પણ કર્યું. પછી, અર્પણનું અવશેષ ગ્રહણ કરીને, પોતાના કલ્યાણની ઈચ્છાથી, કૂશના આસન પર બેસી, ભગવાન નારાયણનું ધ્યાન કર્યું. જ્યારે રાત્રિના અંતિમ પ્રહર બાકી રહ્યો, ત્યારે રામજી જાગ્યા અને વિધિ પ્રમાણે સમગ્ર ગૃહને સુંદર રીતે શોભાવ્યું. ત્યાં, જ્યારે ભાટો, ચરિત્રકારો અને સ્તુતિગાયકોએ મીઠા શબ્દોમાં ગીત ગાયા, ત્યારે રામજી પૂજા માટે બેઠા અને એકાગ્રચિત્તે પ્રાર્થનાઓ પઠન કરી. તેમણે મધુસૂદન ભગવાનની સ્તુતિ કરી, મસ્તક નમાવ્યું અને શુદ્ધ વસ્ત્ર ધારણ કરીને બ્રાહ્મણો દ્વારા વેદપાઠ કરાવ્યો. ત્યારે તેમના ગાન સાથે સંગીતના સાધનોના સુમધુર, ઊંડા અને શુભ અવાજે આખી આયોધ્યા ગૂંજી ઉઠી. જ્યારે લોકો એ સાંભળ્યું કે રાઘવ અને વૈદેહી ઉપવાસ પૂર્ણ કરી ચૂક્યા છે, ત્યારે સમગ્ર આયોધ્યામાં આનંદ છવાઈ ગયો. પછી, શહેરના લોકોને જ્યારે ખબર પડી કે રામજીનો રાજ્યાભિષેક થવાનો છે અને રાત્રિ પૂરી થઈ ગઈ છે, ત્યારે સૌએ શહેરને શોભાવવા આરંભ કર્યું. વાદળના શિખર જેવા દેમદાર મંદિરો, ચોરાહા, માર્ગો, દેવસ્થાન અને છજ્જા પર શણગાર કરવામાં આવ્યો. વેપારીઓની દુકાનો, વિવિધ વસ્તુઓથી ભરેલી, તથા ગૃહસ્થોના સમૃદ્ધ અને તેજસ્વી ઘરો પણ શોભિત થયા. દરેક સભા મંડપ અને વૃક્ષો પર ધ્વજ અને બેનરો લહેરાવા લાગ્યાં. પછી, નટો, નૃત્યકારો અને ગાયકોએ મનોરંજક પ્રદર્શનો આપ્યા, જેના મીઠા શબ્દો લોકોના મન અને કાનને આનંદ આપતા હતા. શહેરના ચોરાહા અને ઘરોમાં લોકો રામજીના રાજ્યાભિષેકની જ ચર્ચા કરતા હતા, કારણ કે એ શુભ ક્ષણ નજીક આવી રહી હતી. ઘરદ્વાર પર રમતા બાળકો પણ પોતાની રમતમાં માત્ર રામજીના રાજ્યાભિષેકની જ વાતો કરતા હતા. રાજમાર્ગો પર પુષ્પોથી શોભાવેલા, સુગંધિત ધુપથી મહેકતા અને રામજીના અભિષેક માટે તૈયાર કરાયેલા માર્ગો ઉજળી ઉઠ્યા. અને રાત્રે અંધકાર ન રહે એ માટે, દરેક માર્ગ પર દીવો ધરાવતાં વૃક્ષો ગોઠવવામાં આવ્યા. આ રીતે આખી આયોધ્યા શહેરને શોભાવી, લોકો રામજીના રાજ્યાભિષેકની આતુરતાથી રાહ જોતા બેઠા. તેઓ સૌ જૂથોમાં ભેગા થઈ, ચોરાહા અને સભા મંડપોમાં ભગવાન સમાન રામચંદ્રજીની પ્રશંસા કરતા વાતો કરતા હતા.