લંકાના રહેવાસીઓમાં ભયનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો. હજારો-લાખો લોકો પોતાના બાળકોને લઈને, ભયથી દરેક દિશામાં દોડતા, લંકાની ગલીઓમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. એ સમયે અગ્નિદેવે વારંવાર લંકાના મહેલોમાં આગ લગાડી; એ મહેલોમાં અમૂલ્ય રત્નો અને વિશિષ્ટ ગુણો ભરેલા હતા. સોનાની તથા ચાંદીની અર્ધચંદ્રાકૃતિઓથી શોભિત, ઊંચા મંડપવાળા મહેલોમાં સુંદર જાલરાવાળી બારીઓ અને વિશિષ્ટ મંચો હતાં. રત્નો અને મોતી તથા મોંઘા મોરપિચ્છથી સજાયેલા એ મહેલો, જાણે સૂર્યને સ્પર્શતા હોય એમ લાગતા. અંદર ક્રૌંચ અને મયૂર વાદ્યો તથા આભૂષણોની ધ્વનિ ગૂંજી રહી હતી. અગ્નિએ એ મહેલો દહાળી નાખ્યા, જે અડગ પર્વતો જેવી ગૂંજી ઉઠ્યા. અગ્નિની જ્વાળાઓથી ઘેરાયેલા દ્વારો તેજસ્વી બની ઊજળી ઊઠ્યા. જાણે ઉનાળાની વાદળો વીજળીથી ઝગમગી ઊઠે, એમ એ ઘરો અગ્નિથી ઘેરાઈને પ્રકાશિત થઈ ગયા. વિશાળ પર્વતોના શિખરો પર જંગલની આગ લાગ્યા જેવી જ્વાળા મહેલો પર ફાટી નીકળી; એ મહેલોમાં સુતેલી સુઘડ સ્ત્રીઓ પણ દહાઈ રહી હતી. આભૂષણથી વિહોણી થયેલી એ સ્ત્રીઓ ઉંચે અવાજે 'હાય! હાય!' કહી રડવા લાગી; એ જ સમયે અગ્નિથી ઘેરાયેલા ઘરો ધરાશાયી થઈ પડ્યા. જાણે ઇન્દ્રના વજ્રથી વિખુટા પર્વતોના શિખરો દૂરથી ઝગમગી ઊઠે, એમ એ દહાતા મહેલોના અવશેષો પણ તેજસ્વી લાગતા. હિમાલયના શિખરો આખા અગ્નિથી ભસ્મ થઈ જાય, એમ છાંદલાં પણ જ્વાળાઓમાં દહાઈ રહ્યા હતા. રાત્રિના સમયે આખી લંકા જાણે કિન્સુકના ફૂલોની શોભાથી શણગારાઈ હોય, એમ દેખાય રહી હતી. મહાવાનરો દ્વારા મુક્ત કરાયેલા હાથીઓ અને ઘોડાઓ પણ છૂટા દોડતા, આખી લંકા જાણે વિશ્વના અંતે ઉદ્ભ્રાંત સમુદ્ર બની ગઈ—જ્યાં ઉગ્ર જલચર હલચલ મચાવે છે. ક્યારેક મુક્ત ઘોડા જોઈને હાથીઓ ડરીને પાછળ હટી જતાં, તો ક્યારેક ભયભીત હાથી જોઈને ઘોડાઓ પણ ડરીને પાછા વળી જતાં. લંકા દહાઈ રહી ત્યારે મહાસમુદ્ર પણ રક્તવર્ણી સમાન દેખાવા લાગ્યો—પાણીમાં પડછાયાઓ ભળીને, જાણે રક્તમય સાગર બની ગયો હોય. માત્ર એક ક્ષણમાં વાનરોએ આખી નગરીમાં આગ ફેલાવી દીધી, જાણે કલ્યાણકાળે પૃથ્વી જ જ્વાળાઓથી દહાઈ રહી હોય. ઘાટી કાળી ધૂમાડામાં ઘેરાયેલી સ્ત્રીઓના રડવાના અવાજો, અગ્નિની ગર્જના સાથે, સો યોજન દૂર સુધી સંભળાતા. યુદ્ધ માટે આતુર વાનરો અચાનક બહાર નીકળતા રાક્ષસો પર તૂટી પડ્યા, જેમના શરીર અગ્નિથી સળગી ગયા હતા. વાનરો અને રાક્ષસોના ગર્જના અને હાહાકાર દસ દિશા, સમુદ્ર અને પૃથ્વી સુધી ગૂંજી ઉઠ્યા. રામ અને લક્ષ્મણ, એ મહાન આત્માઓ, અખંડિત અને અવિચલિત રહીને પોતાના ઉત્તમ ધનુષ્ય ઉપાડ્યા. ત્યારબાદ રામે પોતાના મહાધનુષ્યને ખેંચ્યું અને ભયજનક ધ્વનિ ઉઠી, જે રાક્ષસોને ડરાવી નાખે તેવી હતી. એ સમયે રામ ધનુષ્ય ખેંચતા, જાણે ક્રોધિત મહાદેવ પોતાના વેદમય ધનુષ્ય સાથે તેજસ્વી દેખાતા. વાનરો-રાક્ષસોના હાહાકાર અને રામના ધનુષ્યની ટંकार એકસાથે સંભળાતા. વાનરોના ગર્જન, રાક્ષસોના ચીખ અને રામના ધનુષ્યની ટંકારથી આખી દશ દિશા ગૂંજી ઉઠી. રામના ધનુષ્યમાંથી નીકળેલી બાણોથી લંકાનુ દ્વારમંડપ, જે કૈલાસ પર્વતના શિખર જેવું હતું, ધરતી પર તૂટી પડ્યું. ત્યારબાદ જ્યારે રાક્ષસોએ મહેલો અને ઘરોમાં રામના બાણો જોયા, ત્યારે રાક્ષસાધિપતિઓમાં યુદ્ધની તૈયારીઓ માટે હાહાકાર મચી ગયો. તે સમયે રાક્ષસાધિપતિઓ શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, સિંહની જેમ દહાડતા, અને રાત્રિ જાણે વિનાશકાળી દેવી જેવી ભયાનક બની ગઈ. પછી સુગ્રીવના આદેશથી વાનર નેતાઓ દ્વાર પાસે પહોંચી યુદ્ધ માટે તૈયાર થયા. અને સુગ્રીવએ કહ્યું કે, 'તમેમાંથી જે કોઈ રાજઆદેશનું ઉલ્લંઘન કરશે—even if he is present here—તે રાજદ્રોહીને પકડીને દંડ આપો, મારો આ આદેશ છે.' પછી અગ્નિ જેવી જ્વાળાવાળી મશાલો લઈને વાનરો મુખ્ય દ્વાર પર પહેરા આપી ઊભા રહ્યા; એ દૃશ્ય જોઈ રાવણના મનમાં ક્રોધ પ્રવેશી ગયો. રાવણના યawning અને ઉગ્ર હલનચલનથી દશ દિશા એકબીજામાં ભળી ગઈ હોય એવું લાગતું; તેના અંગોમાં જાણે રૂદ્રનો ક્રોધ સાકાર થયો હોય એમ દેખાતું. પછી ક્રોધિત રાવણે કુંભકર્ણના પુત્ર કુંભ અને નિકુંભ તથા અનેક રાક્ષસોને મોકલ્યા. યુપાક્ષ, શોણિતાક્ષ, પ્રજંઘ અને કમ્પન પણ કુંભકર્ણના પુત્રો સાથે રાવણના આદેશે બહાર નીકળ્યા. રાવણે તમામ શક્તિશાળી રાક્ષસોને આદેશ આપ્યો: 'આજે રાક્ષસો સિંહની જેમ દહાડતા બહાર જાઓ!' રાવણના આદેશથી રાક્ષસો શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, વારંવાર ગર્જના કરતા લંકાથી બહાર નીકળ્યા. રાક્ષસોના આભૂષણો અને તેમનો પોતાનો તેજ, વાનરોની જ્વાળાઓ સાથે, આખા આકાશને તેજસ્વી બનાવી દઈ રહ્યા હતા. ત્યાં ચંદ્રપ્રભા, તારાઓનો તેજ અને આભૂષણોની ઝગમગ, આકાશને પ્રકાશિત કરી રહી હતી. ચંદ્રપ્રભા, આભૂષણોની ઝગમગ, અને ગ્રહોના તેજથી વાનરો અને રાક્ષસોની સેના સર્વત્ર પ્રકાશિત થવા લાગી. ત્યાં, મિશ્રિત પાણી અને હલનચલ કરતી તરંગો સાથે મહાસાગર, અર્ધપ્રકાશિત ઘરોના પ્રકાશથી વધુ તેજસ્વી લાગતો. ધ્વજાઓ અને ધનુષ્ય-કટારીઓથી શોભિત, ઉત્તમ તલવાર અને કટારીઓથી સજ્જ, ભયાનક ઘોડા, રથ અને હાથીઓથી ભરેલી, વિવિધ સૈનિક દળોથી ઘેરાયેલી રાક્ષસોની વિશાળ સેના દેખાઈ. એ રાક્ષસ સેનામાં અગ્નિ સમાન ભાલા, તેજસ્વી ગદા, તલવાર, શુલ, ભિંડા અને ધનુષ્ય સાથે, ભયાનક શક્તિ અને પરાક્રમથી ભરપૂર યોદ્ધાઓ ઊભા હતા. તેઓ અગ્નિ સમાન ભાલા, સોનેરી જાળીથી શોભિત હાથો, કમરે કટારી અને સો સો ઘંટડીયોથી ગૂંજી ઊઠતા, યુદ્ધ માટે તૈયાર હતા.