યુદ્ધના મેદાનમાં, રાક્ષસ મહાપાર્શ્વના હાથમાં એક ભયંકર ગદા હતી, જે સોનાની પટ્ટીઓથી શોભિત હતી, માંસ, લોહી અને ફેનથી લથબથ હતી, અને તેના પર દુશ્મનોના લોહીથી ગળબળ ભરાઈ ગઈ હતી. આ ગદા ખૂબ જ ભારે અને તેજસ્વી હતી, તેની ટોચ ઉર્જાથી પ્રજ્વલિત હતી અને લાલ માળાઓથી સુશોભિત હતી. તેનું ભયાનક રૂપ જોઈને હાથીઓના સ્વામી, મહા કમળો અને બધા રાજાઓ પણ ભયથી કંપી ઉઠ્યા હતા. આ ગદાને મજબૂતીથી પકડીને, રાવણના નાના ભાઈ ક્રોધ અને મદથી ભરપૂર થઈ વાનરો પર તૂટી પડ્યા, જાણે પ્રલયકાળની અગ્નિ જ ભડકી ઉઠી હોય. ત્યારે વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ અને બળવાન વાનર, પોતાના સમુદાયમાં વાઘ સમાન, ઝંપલાવીને મહાપાર્શ્વ સામે ઊભો રહ્યો. પર્વત જેવો તે મહાવાનર પોતાને સામે ઊભો જોઈ, મહાપાર્શ્વે ગુસ્સામાં આવી વીજળી સમાન ગદાથી તેના છાતી પર જોરદાર પ્રહાર કર્યો. આ ઘાતક પ્રહારમાં વાનરના છાતી ફાટી ગઈ, અને તે લોહિતધાર વહાવતો કંપી ઉઠ્યો. લાંબા સમય પછી વાનરપ્રભુને જ્ઞાન આવ્યું. તે ક્રોધથી કંપતા હોઠે મહાપાર્શ્વને જોઈ રહ્યો. પવન જેવી ઝડપથી એ વાનરવીર મહાપાર્શ્વ પાસે પહોંચ્યો અને પોતાનો મુઠ્ઠી ભેગી કરીને, પર્વત શિખર જેવાં શરીર ધરાવતા રાક્ષસના બાહુઓ વચ્ચે જોરદાર ઘુંસો માર્યો. મૂળમાંથી કપાયેલા વૃક્ષની જેમ, મહાપાર્શ્વ જમીન પર પડી ગયો, તેનું શરીર લોહીથી લથબથ થઈ ગયું. પછી તેણે પોતાની ભયંકર ગદા, યમરાજના દંડ સમાન, ઝપટીને ઉંચકીને ગર્જના કરી. થોડા ક્ષણો માટે તે નિર્વિવેક પડ્યો રહ્યો; પછી અચાનક સંયમ પામીને, દેવદ્વેષી રાક્ષસ twilightના મેઘ જેવો કાળો થઈ, પાણીના દેવના પુત્રને ઘાત કર્યો. આ પ્રહારમાં તે વાનર પૃથ્વી પર બેભાન પડી ગયો, પણ થોડા સમય પછી ફરી ઉઠીને, પર્વત જેવી ભારે ગદા પકડી અને યુદ્ધમાં પ્રહાર કર્યો. તે ભયંકર ગદા, દેવો અને ઋષિઓના દુશ્મનના શરીર પાસે જઈ, તેની છાતી ફાડી નાખી અને બહુ લોહી વહાયું, જાણે પર્વતમાંથી ઝરણું વહે છે. પછી તે ઝડપથી મહાપાર્શ્વની ગદા તરફ દોડી ગયો, ભયંકર ગદાને પકડીને વારંવાર હલાવતો રહ્યો. મહાન આત્માવાળા વાનરે યુદ્ધભૂમિમાં મદમસ્ત અનિકાને ગદાથી ઘાત કર્યો; પોતાની જ ગદા વડે તેની દસ આંખો નષ્ટ થઈ ગઈ. પછી, જાણે વીજળીથી આઘાત પામેલો પર્વત, તેમ અનિકા જમીન પર પડી ગયો, તેની આંખો નષ્ટ થઈ, જીવ અને ચેતના છોડીને. આ રાક્ષસના પતનથી રાક્ષસોની સેના ભયભીત થઈ ભાગી ગઈ. જ્યારે રાવણના આ ભાઈનો વધ થયો, ત્યારે રાત્રિમાં સંચરતા રાક્ષસોની વિશાળ સેના, સમુદ્ર જેવી, પોતાના શસ્ત્રો ફેંકીને, જીવ બચાવવા માટે ભાગી પડી, જાણે તૂટી પડેલો દરિયો. આવી ભયંકર સ્થિતિ જોઈ, જ્યારે પોતાની જ સેના વિક્ષુબ્ધ અને ભયાનક અવસ્થામાં હતી, અને ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી પોતાના ભાઈઓ યુદ્ધમાં મરણ પામ્યા હતા, તેમજ પોતાના મામાઓ અને યુદ્ધમદમાં મદમસ્ત બે ભાઈઓ પણ પડ્યા હતા, ત્યારે મહાબલી અતિકાય, જે બ્રહ્માજી દ્વારા વરદાન પ્રાપ્ત અને દેવ-દૈત્યોના અભિમાનનો નાશક હતો, યુદ્ધમાં ક્રોધિત થયો. અતિકાય, હજાર સૂર્યના સમૂહ જેવો તેજસ્વી, પોતાના રથ પર આરૂઢ થયો અને ઇન્દ્રના દુશ્મન તરીકે વાનરો પર તૂટી પડ્યો. પછી તેણે પોતાનું નામ ઘોષિત કર્યું, મુકુટ અને ચમકતા કાનના કુંડળોથી શોભિત થઈ, ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને ભયંકર ગર્જના કરી. અતિકાયની સિંહ જેવી ગર્જના, પોતાનું નામ ઉચ્ચારવું અને ધનુષ્યની ડોરના ભયંકર અવાજથી વાનરોના હૃદયમાં ભય વ્યાપી ગયો. તેની દિવ્ય આકૃતિ જોઈ, જાણે ખુદ કુંભકર્ણ ઉઠી આવ્યો હોય, બધા વાનરો ભયથી એકબીજાને આશ્રય આપવા લાગ્યા. તેણે જેવો વિકરાળ રૂપ ધારણ કર્યું, જાણે વિષ્ણુએ ત્રણ પગલા લીધા હોય, વાનર યોદ્ધાઓ ભયથી ચારે બાજુ વિખેરાઈ ગયા. અતિકાયનો સામનો થતાં વાનરો ભયભ્રાંત થઈ, યુદ્ધભૂમિમાં લક્ષ્મણના મોટા ભાઈ શ્રીરામ પાસે આશ્રય માટે દોડી ગયા. કકુત્સ્થ વંશજ શ્રીરામે અતિકાયને પોતાના રથ પર ઊભેલા, પર્વત સમાન, ધનુષ્યધારી, દૂરથી ઘેરા મેઘ જેવી ગર્જના કરતા જોયા. તેનો મહાન સ્વરૂપ જોઈને રાઘવ આશ્ચર્યચકિત થયા; વાનરોને ધીરજ આપી, વિભીષણને પૂછ્યું: "આ પર્વત જેવો, ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, સિંહ જેવી આંખો ધરાવનાર, હજારો ઘોડાઓ જોડાયેલા વિશાળ રથ પર ઊભેલો કોણ છે?" "જે尖લા ભાલા, તીક્ષ્ણ શૂળ અને ભયંકર દાર્તો વડે ઘેરાયેલો છે, અને અગ્નિ સમાન તેજથી દીપતો છે—જેમ મહેશ્વર ભૂતો વડે ઘેરાયેલા હોય. જેના રથ પર ચમકતા ભાલા, સમયના જિહ્વા સમાન, વીજળીની ઝાંખી આપતા મેઘ જેવા દેખાય છે." "તેના બધા ધનુષ્યો સોનાની પીઠવાળા છે, જે તેના રથને શોભિત કરે છે, જાણે ઇન્દ્રધનુષ્ય આકાશમાં ઝગમગે છે. રાક્ષસોમાં વ્યાઘ્ર સમાન, યુદ્ધભૂમિને પ્રકાશિત કરતો, રથયોધ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ, સૂર્ય સમાન તેજવાળો છે." "તેના રથ પર રાહુ સમાન ધ્વજ ફરકતો છે, અને તે દસ દિશાઓ તીવ્ર તીક્ષ્ણ તીરો વડે પ્રકાશિત કરે છે, જે સૂર્યકિરણો જેવા તેજસ્વી છે. તેનું ત્રિવાળી ધનુષ્ય, મેઘ સમાન ગર્જના કરતું, સોનાથી શોભિત છે, જાણે ઇન્દ્રનું ધનુષ્ય." "ધ્વજ, પટાકા અને પાછળના મંચથી શોભિત, ચાર ઘોડાઓથી જોડાયેલું તેનું મહાન રથ મેઘની ગર્જના સમાન ધ્વનિ કરે છે. તેના રથ પર વીસ, દસ અને આઠ તૂણા મુકાયેલા છે, અને મોટા ધનુષ્યો તથા પીળા સુવર્ણ જેવી ધનુષ્યડોરો પણ છે." "તેના બંને બાજુએ બે પ્રજ્વલિત તલવાર છે, દરેકે ચાર હેન્ડલ અને સ્પષ્ટ દસ આંગળીવાળા હાથિયાર છે. લાલ ગળાવાળી ધનુષ્યડોર ધરાવતો, સ્થિર અને પર્વત જેવો વિશાળ, તે ખુદ કાળ સમાન છે, વિશાળ મોઢું ધરાવતો, મેઘમાં સૂર્ય સમાન છે." "સોનાની બાંયડીઓથી શોભિત તેના બાંય, હિમાલય પર્વતની જોડ પર્વતો સમાન તેજ આપે છે." આ રીતે અતિકાયનું દિવ્ય અને ભયંકર સ્વરૂપ જોઈ, યુદ્ધભૂમિમાં એક નવી ભયંકર લડાઈની તૈયારી સર્જાઈ.