કુંભકર્ણે ધમકીભર્યા શબ્દોમાં કહ્યુ: “આજ અહીં રામ મારાઈ જાય, તો પછી જે કોઈ યુદ્ધમાં બચશે, હું મારા ભયંકર બળથી તેમને પણ પરાજિત કરી દઈશ.” આવું કહીને એ રાક્ષસે થોડા પ્રશંસાભર્યા શબ્દો પણ બોલ્યા, અને સામુત્રી, એટલે લક્ષ્મણ, હસતા-હસતા વધુ ઉગ્ર યુદ્ધપ્રિય શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો. લક્ષ્મણે કહ્યું: “તુ, જે ઈન્દ્ર અને અન્ય દેવતાઓ માટે પણ અપરાજેય છે, ખરેખર વીરતા પ્રાપ્ત કરી છે; આ સત્ય છે, હે યોદ્ધા, કારણ કે આજે તારી પરાક્રમ દેખાઈ ગઈ છે.” લક્ષ્મણે આગળ કહ્યું: “અહીં રામ, દશરથપુત્ર, પર્વત જેવો અડગ ઊભો છે.” એ સાંભળી, રાત્રિમાં ફરતો કુંભકર્ણ લક્ષ્મણને અવગણીને સીધો રામ તરફ વેગથી દોડી ગયો; તેની ચાલથી ધરતી પણ ધ્રૂજવા લાગી. દશરથપુત્ર રામે ત્યારે એક ભયંકર શસ્ત્ર સંભાળીને તીક્ષ્ણ બાણો કુંભકર્ણના હૃદયમાં છોડ્યા. રામના બાણોથી ઘાયલ થઈ, કુંભકર્ણના મોઢેથી ગુસ્સામાં આગ અને ચિંગારી ઉડવા લાગી. રાક્ષસોના ભયંકર નેતા કુંભકર્ણ, રામના શસ્ત્રથી ઘાયલ થઈ, ભયાનક દહાડતો અને ગુસ્સામાં વાનરો વચ્ચે દોડી ગયો, યુદ્ધમાં તેમને વિખેરતો. મયૂરપંખથી શોભિત બાણો તેના છાતીમાં ઘૂસી ગયા, અને તેની ગદા હાથમાંથી છૂટી જમીન પર પડી ગઈ. તેના બધા શસ્ત્રો જમીન પર છૂટી ગયા, અને શક્તિશાળી કુંભકર્ણ સમજ્યો કે હવે તે નિશસ્ત્ર છે. પછી કુંભકર્ણે પોતાના મુંઠ અને હાથથી ભયંકર સંહાર કર્યો; તેના શરીર પર બાણો ઘૂસી ગયા હતા, લોહીથી ભીંજાઈ ગયો હતો, અને એ પર્વત પરથી વહેતી ધારાઓ જેવું લાલ લોહી વહાવતો હતો. ઉગ્ર ગુસ્સામાં, લોહીથી નબળાઈ અનુભવતો, એ વાનરો, રાક્ષસો અને રીંછોને ખાઈ રહ્યો હતો. પછી, એ ભયંકર પરાક્રમવાળા યોદ્ધાએ એક ભયાનક પર્વત શિખર ઉપાડી, મૃત્યુ જેવો બળ લઈને, એ રામ તરફ ફેંક્યું. રામે, ધનુષ પર તાર ચડાવી, એ પર્વત શિખરને સીધા જતા બાણોથી સાત ભાગમાં કાપી નાખ્યું. પછી, ધર્મનિષ્ઠ અને ભરતભાઈઓમાં શ્રેષ્ઠ રામે, સોનાથી શોભિત બાણોથી એ મહા પર્વત શિખરને ભાંગી નાખ્યું. એ શિખર, મેરુ પર્વતની ટોચ જેવું, તેજમાં ચમકતું, નીચે પડતાં બે સો વાનરો પર આવી ગયું. એ સમયે, ધર્મમય લક્ષ્મણે રામને કહ્યું, કુંભકર્ણના સંહાર માટે અનેક યુક્તિઓ વિચારી: “હે રાજા, એ વાનરો અને રાક્ષસોને ઓળખતો નથી; લોહીની સુગંધથી પાગલ થઈ, એ પોતાના અને દુશ્મન બંનેને ખાઈ રહ્યો છે. શ્રેષ્ઠ વાનરો સર્વત્ર ચઢી જાય, અને મુખ્ય નેતાઓ એની આસપાસ ઊભા રહે. આજે, આ દુષ્ટમનુષ્ય રાક્ષસ, પોતાના ભારથી દબાઈ, ધરતી પર ફરતાં વધુ વાનરોનો સંહાર ન કરે.” લક્ષ્મણના વિવેકપૂર્ણ શબ્દો સાંભળી, શક્તિશાળી વાનરો આનંદપૂર્વક કુંભકર્ણ પર ચડી ગયા. કુંભકર્ણ, ગુસ્સામાં અને વાનરોથી ઘેરાયેલો, જંગલી હાથી મહાવતને જેમ ફેંકી દે, એમ તેમને ઊતારી નાખ્યો. એ જોઈને, રાક્ષસ પર કુપિત રામ ઝડપથી આગળ વધ્યો અને પોતાનું શ્રેષ્ઠ ધનુષ પકડી લીધું. રામ, ગુસ્સાથી આંખો લાલ, મનથી દૃઢ, તેની દૃષ્ટિથી જ ઉગ્ર, કુંભકર્ણ પર ભયંકર રીતે દોડી ગયો, અને વાનર નેતાઓને પ્રેરણા આપી, જેઓ કુંભકર્ણના બળથી દબાઈ ગયા હતા. રામે, સર્પ જેવું, મજબૂત તાર અને સોનાથી શોભિત ધનુષ ઉઠાવ્યું, કૂવરમાં શ્રેષ્ઠ બાણો ભરી, વાનરોને આશ્વાસન આપ્યું અને આગળ ઝંપલાવ્યો. શક્તિશાળી રામ, વાનરોના સમૂહથી ઘેરાયેલો, લક્ષ્મણ સાથે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો. તેણે મહાપુરૂષ, મુક્તા, શત્રુનો નાશકર્તા, મહાબલી કુંભકર્ણને જોયો, એની આંખો લોહીથી લાલ, શરીર લોહીથી ભીંજાયેલું. એ બધાને દોડી રહ્યો હતો, દિશાઓનો ઉગ્ર હાથી જેવો, વાનરોને શોધતો, ગુસ્સામાં અને રાક્ષસોથી ઘેરાયેલો. કુંભકર્ણ, વિંધ્ય કે મંદર પર્વત જેવો, સોનાની કંકણોથી શોભિત, મોઢેથી લોહી વહાવતો, નવી ઊગેલી વાદળ જેવો લાગતો હતો. એ લોહીથી મલિન હોઠને જીભથી ચાટતો, વાનરોની પાંખો દબાવતો, સમયના અંતે આવતાં મૃત્યુ જેવો લાગતો હતો. એ ભયંકર અગ્નિ જેવો તેજસ્વી કુંભકર્ણને જોઈ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ રામે પોતાનું ધનુષ ખેંચ્યું. ધનુષના તાણથી ગુસ્સામાં, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ કુંભકર્ણ એ અવાજ સહન ન કરી શક્યો અને રાઘવ તરફ દોડી ગયો. પછી, સર્પના પાંખ જેવો, પવનથી ચાલતી વાદળ જેવો, પર્વત જેવો, એ advancing કુંભકર્ણને રામે યુદ્ધમાં સંબોધન કર્યો: “આવો, રાક્ષસોના સ્વામી, નિરાશ ન થો! હું અહીં, ધનુષ હાથે ઊભો છું. મને રાક્ષસ વર્ગના નાશકર્તા જાણી લો—તમે જલ્દી જ અચેત થઈ જશો.” ‘આ રામ છે’ એમ ઓળખીને, કુંભકર્ણે ભયાનક અવાજ સાથે હસ્યો અને ગુસ્સામાં વાનરો વચ્ચે દોડી ગયો, યુદ્ધમાં તેમને વિખેરતો. એ ભયાનક રીતે હસતો, વાદળની ગર્જના જેવો, વનવાસીઓના હૃદય ચીરતો લાગતો હતો. કુંભકર્ણ, ઉર્જામાં મહાન, રાઘવને કહ્યું: “હું વિરાધ નથી, કે કબંધ, કે ખરા; હું વાલી નથી, કે મારિચા; હું કુંભકર્ણ છું, અહીં આવ્યો છું.” એણે કહ્યું: “મારી ભયાનક ગદા જુઓ, કાળાં લોખંડથી બનેલી, વિશાળ; એથી મેં ક્યારેક દેવ અને દાનવોને પરાજિત કર્યા છે.” “મને કાન અને નાક વગરના તરીકે હલકું ન માનશો; મારા કાન અને નાક ગુમાવવાનું મને જરા પણ દુઃખ નથી.” “મારેક્ષ્વાકુઓમાં વાઘ, તું તારી શક્તિ મારા શરીર પર બતાવ, હે નિર્દોષ! પછી, તારી વીરતા જોઈને, હું તને ભક્ષી લઈશ.