લંકાપતિ રાવણે પોતાની અતિશય સુરક્ષિત અને ધ્વજ-પતાકાઓથી શોભાયમાન લંકાનગરીને જોયી, જે ચારે બાજુ રાક્ષસ સૈનિકો અને અનેક દળો દ્વારા ઘેરાયેલી હતી. શહેરને આવરી લીધેલું જોઈ, રાક્ષસાધિપતિ રાવણે યુદ્ધકૌશલ્યમાં પારંગત પોતાના મહાસેનાપતિ પ્રહસ્તને, પોતાનાં હિત માટે યોગ્ય સમયે ઉપદેશ આપ્યો. રાવણે કહ્યું: "હવે શહેર અચાનક ઘેરાઈ ગયું છે, અને ભયાનક સંકટ છે. હે યુદ્ધવિદ્યા ماهિર, હવે યુદ્ધ સિવાય બીજું કોઈ માર્ગ દેખાતો નથી. આ ભારે જવાબદારી કાં તો હું, કુંભકર્ણ, તું પ્રહસ્ત, ઇન્દ્રજિત કે નિકુંભ, આપણામાંથી કોઈને ઉઠાવવી પડશે. તેથી તું તરત જ સૈન્યને એકત્ર કરી, વાનર સૈન્ય જ્યાં છે ત્યાં વિજય માટે કૂચ કર. જ્યારે તું બહાર નીકળશે, ત્યારે રાક્ષસાધિપતિઓના ગર્જનાથી વાનર સૈન્ય તરત જ વિખૂટી જશે. વાનરો ચંચળ અને અસ્થિર મનવાળા છે; તેઓ તમારા ગર્જનાને સહન કરી શકશે નહીં, જેમ કે હાથી સિંહના દહાડ સામે ટકી શકતો નથી. જ્યારે વાનર સૈન્ય ભાગી જશે, ત્યારે રામ અને લક્ષ્મણ એકલા, સહાય વિના, તમારી શક્તિ હેઠળ આવી જશે. સંકટના સમયે શું શ્રેષ્ઠ છે એ ચોક્કસ કહી શકાતું નથી. માટે, જે પણ અમારે માટે હિતાવહ હોય એ વાત તું નિર્ભયપણે કહેજે, ભલે એ વાત મનગમતી હોય કે ન ગમતી." રાવણના આ વચનો સાંભળી, પ્રહસ્તે પોતાના રાજાને એવી રીતે સંબોધન આપ્યો જેમ ઉશના (શુક્રાચાર્ય) એ અસુરાધિપતિને આપ્યો હતો: "હે રાજન, અમે પહેલેથી જ કુશળ મંત્રીઓ સાથે ચર્ચા કરી છે અને એકમેકના મત વિચાર્યા છે. મારા વિચારે શ્રેષ્ઠ માર્ગ એ છે કે, સીતાજીને પરત કરી દેવી, નહિ તો અમારે યુદ્ધ અવશ્ય કરવું પડશે. તમે મને હંમેશાં સન્માન, દાન અને યોગ્ય સમયે આશ્વાસન આપ્યા છે; તમારા હિત માટે હું શું નહીં કરું? મારું જીવન, સંતાન, પત્ની અને સંપત્તિ, કશું જ મારા માટે રક્ષવાનું નથી; જોયો, હું તમારી માટે યુદ્ધમાં પ્રાણ અર્પણ કરવા તૈયાર છું." આવી રીતે રાવણને સંબોધ્યા પછી, પ્રહસ્તે આગળ સૈન્યના અધિકારીઓને આદેશ આપ્યો: "મારે માટે તત્કાળ રાક્ષસોની મહાન સેનાનું સંકલન કરો—તેવી સેનાનું, જેમાં દમભેરા અને યુદ્ધમાં પડેલા રાક્ષસો બંને હોય." પ્રહસ્તના આ વચનો સાંભળી, સેનાપતિઓએ રાક્ષસ મહેલમાં જ સેનાનું ગોઠવણ કરી; ક્ષણમાં જ વિવિધ શસ્ત્રો ધારણ કરેલા ભયાનક યોદ્ધાઓથી આખું સ્થળ ભરાઈ ગયું. લંકા એ રાક્ષસ વીરોથી ગંજાઈ ગઈ, જે ગજસમાન દેખાતા હતા; તેઓએ અગ્નિમાં આહુતિ આપી અને બ્રાહ્મણોને વંદન કર્યુ. સુગંધિત પવન ઘીનું સુગંધ લઈને ધીરે ધીરે વહેતો હતો અને વિવિધ પ્રકારની, પણ મંત્ર વિના, માળાઓ ધારણ કરવામાં આવી. ત્યારબાદ રાક્ષસો ધનુષ્ય ધારણ કરી, કવચ પહેરી, યુદ્ધ માટે હર્ષભેર તત્પર થઈ ઝડપથી આગળ વધ્યાં. તેમણે રાવણને ઘેરીને પ્રહસ્તને વળગી લીધા; પછી રાજાને સંબોધન કરી અને ભયાનક યુદ્ધડોળ વગાડ્યા. પ્રહસ્ત સંપૂર્ણ સજ્જ થઈ, ઝડપથી દોડતા, સુશિક્ષિત અને દ્રઢ નિયંત્રિત ઘોડાઓ જોડાયેલા રથ પર આરૂઢ થયો. એ રથ વીજળીના ગર્જનાની જેમ ધ્વનિ કરતો, સૂર્ય-ચંદ્ર સમાન તેજસ્વી, સાપના ધ્વજથી શોભાયમાન, સુવર્ણ કવચ અને પોતાનાં ધ્વજથી અલંકૃત હતો. સુવર્ણ જાળથી શોભિત, તેજથી હસતો જણાતો એ રથ પર પ્રહસ્ત, રાવણના આદેશથી, ઝડપથી લંકા છોડીને વિશાળ સેનાનો ઘેરાવમાં નીકળી પડ્યો. પછી ઢોળ-ઢમાકા અને વાદ્યયંત્રોની ગર્જના પૃથ્વી ધ્રુજી ઉઠી. સેનાપતિના પ્રસ્થાન સમયે શંખનાદ થયો; રાક્ષસોએ ભયાનક ગર્જના કરી અને આગળ વધ્યા. પ્રહસ્તના મુખ્ય યોદ્ધા—નરાંતક, કુંભહનુ, મહાનાદ અને સમુન્નત—આકરાળ અને વિશાળ રૂપ ધરાવતા, તેની આસપાસ ચાલ્યા. ભયાનક અને સુવ્યવસ્થિત ગોઠવણ સાથે, એ પૂર્વ દ્વારથી બહાર નીકળ્યો, અને તેની આસપાસ ગજસમાન મહાસેનાનું ઘેરાવ હતો. એ સેનાથી ઘેરાયેલો પ્રહસ્ત, પ્રલયકાળના યમદૂત જેવો ક્રોધિત થઈ, આગળ વધ્યો. તેની પ્રસ્થાનની ધ્વનિ અને રાક્ષસોના ગર્જનાથી, આખી લંકાના પ્રાણીઓ અજીબ અવાજે રડવા લાગ્યા. માંસ અને રક્ત પર જીવતા પક્ષીઓ, નિર્મળ આકાશમાં વિમુખ દિશામાં રથની પરિક્રમા કરતા શુકન આપતા હતા. ભયાનક શિયાળોએ અગ્નિ ઉગળી ગર્જના કરી; આકાશમાંથી ઉલ્કા પડી અને પવન સખત વેગે ફૂંકાયો. ગ્રહો પરસ્પર અસ્વસ્થ થઈ ઝગમગ્યા નહીં; વાદળો ભયાનક ગર્જનાથી રાક્ષસના રથ ઉપર છવાઈ ગયા. એ વાદળોએ લોહી વરસાવ્યું અને પ્રહસ્તના મુખ્ય યોદ્ધાઓને ભીંજવી નાખ્યા; દક્ષિણ તરફ જોઈને એક ગીધ રથના ધ્વજ પર બેઠો અને અચાનક અદૃશ્ય થઈ ગયો. એ બંને બાજુએ રડતો, પ્રહસ્તની આખી તેજસ્વિતા લઈ ગયો; અને રથચાલક, વારંવાર યુદ્ધમાં પ્રવેશતાં પણ, અશાંત થઈ ગયો. ઘોડા ચલાવનારના હાથમાંથી ચાબુક પડી ગઈ; અને એ વિલક્ષણ અને તેજસ્વી પ્રસ્થાનની મહિમા ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગઈ. ઘોડાઓ સરળ મેદાન પર પણ લથડી પડ્યા. ત્યારે પ્રહસ્ત, પોતાનાં પરાક્રમ અને ગુણો માટે પ્રસિદ્ધ, આગળ વધ્યો; અને વાનર સેનાએ અનેક શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, તેને યુદ્ધ માટે સામો કર્યો. પછી વાનર સૈન્યમાં પ્રચંડ ગુંજાર ઉભો થયો; તેઓ વૃક્ષો ઉખાડી અને વિશાળ પથ્થરો ઉપાડવા લાગ્યા. રાક્ષસોએ ગર્જના કરી અને વાનરોએ ધમાલ મચાવી; બંને સેનાઓ—રાક્ષસો અને વનવાસી વાનરો—હર્ષભેર યુદ્ધ માટે તત્પર થયા.