રાવણના રાક્ષસો રાજાએ જ્યારે પોતાના સહયોગીઓના શબ્દો સાંભળ્યા, ત્યારે તેની શક્તિશાળી મનમાં ચિંતાનું અને દુઃખનું ઝાપટું આવી ગયું; તેના ચહેરા પરની રંગત ઓછી થઈ ગઈ. યુદ્ધમાં ઇન્દ્રજિતે જે ભયાનક બાણો છોડ્યા હતા — જે બાણો દેવો દ્વારા પ્રસાદરૂપે મળેલા, ઝેરવાળાં સાપ જેવા, અચૂક અને સૂર્યની જેમ તેજસ્વી — તે બાણોથી રાક્ષસો બંધાઈ ગયા હતા. રાવણ વિચારે છે: "જો મારા શત્રુઓ એ બાણોના બંધન પછી પણ મુક્ત થઈ ગયા છે, તો હવે મારી આખી સેના અનિશ્ચિતતામાં ઊભી છે." એ બાણો, યુદ્ધની આગમાં ઝલમલાતા, જેણે મારા શત્રુઓના પ્રાણ લીધા હતા, હવે નિષ્ફળ સાબિત થયા છે. આ રીતે બોલી, રાવણ ગુસ્સામાં અને સાપની જેમ શ્વાસ લેતા, રાક્ષસોની વચ્ચે ધૂમ્રાક્ષ નામના દાનવને સંબોધન કરે છે: "રાક્ષસોમાં તું અત્યંત શક્તિશાળી અને ભયાનક પરાક્રમી છે; તારે ઝડપથી જઈને રામ અને વાનરોને મારવા જવું જોઈએ." રાવણના આ આજ્ઞા સાંભળીને, ધૂમ્રાક્ષે તેની પરિભ્રમણા કરી અને રાજમહેલમાંથી ઝડપથી નીકળી ગયો. દરવાજા પર આવી, તેણે સેના-પતિને કહ્યું: "સેનાને ઝડપથી તૈયાર કરો; યુદ્ધ માટે ઉત્સુક હોઈને વિલંબ કેમ કરો?" ધૂમ્રાક્ષની આજ્ઞા સાંભળીને, સેના-પતિએ રાવણના આદેશ અનુસાર સેનાને જોરશોરથી ગોઠવી. રાત્રીમાં ચાલતાં, ભયાનક આકૃતિવાળા શક્તિશાળી રાક્ષસો, ઘંટડીઓ બાંધેલી, આનંદથી ગર્જન કરતા, ધૂમ્રાક્ષને ઘેરી લીધા. તેઓ હાથમાં વિવિધ હથિયારો — ભાલાં, ગદાઓ, મુદગલ, લોખંડના દંડ અને મસલ — લઈને આગળ વધ્યા. લોખંડના પાટા, ગુલેલ, તીરો, ફાંસીઓ, કટારીઓ સાથે, એ રાક્ષસો વીજવાવાની જેમ ગર્જન કરતા યુદ્ધ માટે નીકળી પડ્યા. કેટલાંક રાક્ષસો કવચ પહેરીને, ધ્વજાવાળાં, સોનાની જાળીઓથી સજેલા રથમાં, અને વિવિધ મુખવાળા ખચેરો પર સવાર હતા. ઝડપથી દોડતાં ઘોડા અને રાગમાં ભરેલા હાથીઓ સાથે, રાત્રીમાં ચાલતાં એ વાઘ જેવા રાક્ષસો, ભયાનક અને અપરિચિત, આગળ વધ્યા. ધૂમ્રાક્ષે, ખચેરોની ગર્જન સાથે, પોતાના દિવ્ય રથ પર ચઢ્યો — જે ખચેરો સોનાથી શણગારેલા અને વરુ અને સિંહના મુખવાળા હતા. એ શક્તિશાળી ધૂમ્રાક્ષ, રાક્ષસોની વચ્ચે, પશ્ચિમ દરવાજેથી હસતા હસતા નીકળી પડ્યો, જ્યાં હનુમાન stationed હતો. પહેલા રથ પર ચઢી, ખચેરોની ગર્જન સાથે, એ ભયાનક અને ભયાનક રૂપવાળા રાક્ષસ આગળ વધ્યો. ત્યારે, આકાશમાં ઉડતાં ક્રૂર પક્ષીઓએ તેનો માર્ગ અટકાવ્યો, અને એક મોટું, ડરાવનુ ગૃધ્ધ તેના રથના મસ્તક પર પડી ગયું. તેના ધ્વજના ટોચ પર, ગાંઠાયેલા માંસ અને પથ્થરો પડ્યા; એક મોટું, સફેદ, માથું વગરનું ધડ, લોહીથી ભીંજાયેલું, જમીન પર પટકાયું. એ discordant cries કરતા, ધૂમ્રાક્ષ પર પડ્યું; આકાશમાંથી લોહી વરસ્યું અને ધરા ધ્રુજવા લાગી. પવન વિપરીત દિશામાં ગર્જન સાથે ફૂંકાયો; દિશાઓ ઘન અંધકારમાં છવાઈ ગઈ અને દેખાઈ નહિ. આ ડરાવનુ અને ભયાનક શકુન જોઈને, રાક્ષસોમાં ભયની આગાહી કરતાં, ધૂમ્રાક્ષ ઉચાટમાં આવી ગયો; તેની આગેવાનીમાં બધા રાક્ષસો ચકિત થઈ ગયા. પછી, એ અત્યંત ભયાનક અને શક્તિશાળી રાત્રીમાં ચાલતાં, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક, અનેક રાક્ષસો સાથે આગળ વધ્યો અને રાઘવના બાહુઓ દ્વારા રક્ષિત, વિશાળ વાનર સેનાને જોયું — જે મહા પૂર જેવી લાગતી હતી. અત્યંત મહિમાવાન વાલ્મીકી રામાયણના યુદ્ધકાંડમાં, પચાસ-બાવીસમા સર્ગ પણ સાંભળો. જ્યારે ધૂમ્રાક્ષ, ભયાનક પરાક્રમવાળો રાક્ષસ, આગળ વધતો દેખાયો, ત્યારે બધા વાનરો આનંદિત અને યુદ્ધ માટે ઉત્સુક થઈ, ઉગ્ર ગર્જન કરવા લાગ્યા. પછી, વાનરો અને રાક્ષસો વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું; તેઓ એકબીજાને ઝાડ, ભાલાં અને ગદાઓથી મારતા. ભયાનક રાક્ષસોએ四 બાજુથી વાનરોને કાપી નાખ્યા, જ્યારે વાનરોએ ઝાડો વડે રાક્ષસોને જમીન પર પટક્યા. ગુસ્સામાં ભરેલા રાક્ષસોએ વાનરોને, હરણના પાંખવાળા, સીધા ઉડતા, તીક્ષ્ણ અને ભયાનક તીરો વડે ભેદી નાખ્યા. ભયાનક ગદાઓ, તલવાર, મુદગલ, લોખંડના દંડ અને સુંદર ત્રિશૂળથી પણ હુમલો કર્યો. રાક્ષસો દ્વારા છિદ્રિત થતા છતાં, એ શક્તિશાળી વાનરો ગુસ્સાથી નિર્ભય થઈ, અવિરત પરાક્રમ બતાવ્યા. તેમના શરીર તીરો વડે છિદ્રિત, અંગો ભાલાંથી ફાટેલા, વાનરમુખ્યો ત્યાં ઝાડ અને પથ્થરો ઉઠાવી લડ્યા. વાનરો, વારંવાર ભયાનક ગર્જન સાથે, ઝડપથી ધૂમ્રાક્ષના શૂરવીર રાક્ષસોને કચડી નાખ્યા અને તેમના નામો પોકારીને લડ્યા. પછી, વાનરો અને રાક્ષસો વચ્ચે અદભૂત અને ભયાનક યુદ્ધ થયું — અનેક પથ્થરો અને અસંખ્ય શાખાવાળા ઝાડો સાથે. કેટલાંક રાક્ષસો, વિજયી વાનરો દ્વારા કચડી પડ્યા, લોહી ઉલટી નાખતા; અન્ય, લોહી પીને જીવતા, મોઢામાંથી લોહી બહાર ફેંકતા. કેટલાંક બાજુમાંથી ફાટેલા, કેટલાંક ઝાડોથી ઢંકાઈ ગયેલા, કેટલાંક પથ્થરો વડે કચડી પડેલા, અને કેટલાંક દાંતથી ફાટેલા હતા. કેટલાંક રાત્રીમાં ચાલતાં, તૂટી ગયેલા ધ્વજ, પડી ગયેલી તલવાર અને નષ્ટ થયેલા રથથી ઘાયલ થયા. પૃથ્વી પર મહા હાથીઓ, પર્વત જેવી આકૃતિવાળા, વનવાસીઓ દ્વારા ફેંકાયેલા પર્વત શિખરો અને કચડી પડેલા ઘોડા છવાઈ ગયા. ભયાનક પરાક્રમવાળા વાનરો, વારંવાર ઝડપથી ઉછળી, તીક્ષ્ણ નખોથી રાક્ષસોના મોઢામાં ફાટ પાડતા. મોઢું ઝૂકાવેલું, વાળ વિખરેલા, લોહીની ગંધથી ગભરાઈ ગયેલા, એ રાક્ષસો જમીન પર પડી ગયા. પણ, અન્ય રાક્ષસો, અત્યંત ગુસ્સામાં અને ભયાનક શક્તિવાળા, માત્ર પોતાના હાથ વડે, વીજવાવાની જેમ કઠોર, વાનરો પર તૂટી પડ્યા.