દ્વિવિદના શરીરમાં તીક્ષ્ન બાણો ઘૂસી ગયા હતા અને તે ક્રોધથી ભરાઈ ગયો હતો. તેણે એક સલ વૃક્ષ વડે અશનિપ્રભા—અને તેની રથ, ઘોડા અને રથચાલકને—પાટકુંડ્યો. વિદ્યુન્માલી, જે પોતાની રથ પર ઊભો હતો અને સોનાના આભૂષણોથી શોભિત હતો, સુશેન પર બાણો વરસાવ્યા અને વારંવાર ગર્જના કરી. પછી વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ સુશેને, તેને રથ પર જોઈ, એક મહાન પર્વત શિખર વડે તેની રથને તોડી નાખી. વિદ્યુન્માલી, રાત્રિમાં ફરતો અને ચપળ, તરત પોતાની રથમાંથી કૂદી પડ્યો અને જમીન પર મેસ હાથમાં લઈને ઊભો રહ્યો. પછી સુશેન, વાનરોના મુખ્ય, ક્રોધથી ભરાઈ, એક વિશાળ પથ્થર ઉઠાવ્યો અને રાત્રિમાં ફરતા વિદ્યુન્માલી તરફ દોડી ગયો. વિદ્યુન્માલી, રાત્રિમાં ફરતો, ઝડપથી સુશેનના છાતી પર મેસ વડે આઘાત કર્યો. પરંતુ વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ સુશેન, એ ભયાનક અને અવિમાનીય આઘાતથી અપ્રભવિત, નિરવતામાં પથ્થર ઝીંકી દીધો તેના શત્રુના છાતી પર. પથ્થરનાં ઘાતથી વિદ્યુન્માલી, રાત્રિમાં ફરતો, તેનું હૃદય પીસાઈ ગયું અને તે નિર્જીવ થઈ જમીન પર પડ્યો. આ રીતે, તે શૂરવીર રાત્રિમાં ફરતા રાક્ષસો, ત્યાં વાનરોના શૂરવીરો દ્વારા એકલ યુદ્ધમાં પરાજિત થયા, જેમ દેવતાઓએ દાનવોને હરાવ્યા હોય. બાંકડા બાણો, મેસ, ભાલા, જાવલિન, શસ્ત્રો, રથ અને યુદ્ધના ઘોડાઓ યુદ્ધમાં ફેંકાઈ ગયા હતા. મદમાં ભરેલા મરણ પામેલા હાથી, પડેલા વાનરો અને રાક્ષસો, અને તૂટી ગયેલા રથના ચક્ર, ધુરા અને યોક, ધરા પર છવાઈ ગયાં. યુદ્ધભૂમિ ભયાનક બની ગઈ, શિયાળાના ટોળા ત્યાં જોવા મળ્યા; વાનરો અને રાક્ષસોના કપાળ વગરના શરીર દરેક દિશામાં ઊભા થયા, એ ઘમાસાન યુદ્ધમાં, જે દેવ-દાનવ યુદ્ધને ટક્કર આપતો હતો. પછી, વાનરોના મુખ્ય દ્વારા ઘાયલ થયા પછી, રાત્રિમાં ફરતા રાક્ષસો, લોહીની ગંધથી ઉન્મત્ત થઈ, ફરીથી ઉગ્ર યુદ્ધમાં ઝંપલાવ્યા, સૂર્યાસ્તની આતુરતાથી. જ્યારે વાનરો અને રાક્ષસો યુદ્ધ કરતા હતા, ત્યારે સૂર્યાસ્ત થયો અને રાત આવી, મૃત્યુમય અંધકાર સાથે. બંને પક્ષ, પરસ્પર દુશ્મન અને વિજયની ઇચ્છા સાથે, ઉગ્ર યુદ્ધ ચાલુ રાખતા, રાત્રિના યુદ્ધમાં ઝંપલાવ્યા. રાક્ષસો ચીસ પાડતા, “અહીં વાનર છે!” અને વાનરો, “અહીં રાક્ષસ છે!”—અને એ ભયાનક અંધકારમાં, તેઓ યુદ્ધમાં એકબીજાને ઘાયલ કરતા. “મારો! ફાડો! ભાગો!”—એવી ઘમાસાન ચીસો એ સેના માં ગૂંજતી હતી. એ અંધકારમાં, સોનાના કવચમાં રાક્ષસો, જંગલમાં તેજસ્વી ઔષધીઓની વચ્ચે પર્વત સમા દેખાતા હતા. અંધકારમાં, રાક્ષસો ઉગ્ર ક્રોધથી ભરાઈ, ઝડપથી દોડી, વાનરોને ખાઈ રહ્યા હતા. ભયાનક અને ઉગ્ર રાક્ષસો, ઉછળી, તીક્ષ્ન દાંતથી સોનાની મોઢીવાળા ઘોડા અને સાપધ્વજવાળા રથોને ફાડી નાખતા હતા. શક્તિશાળી વાનરો યુદ્ધમાં રાક્ષસોની સેના, હાથીઓ, તેમના ચાલક અને ધ્વજવાળા રથોને હલાવી નાખતા હતા. ક્રોધિત વાનરો, દાંતથી ખેંચી અને કટકટ કરતાં, અને લક્ષ્મણ તથા રામ પણ, ઝેરવાળા સર્પ સમાન બાણોથી ઘાયલ કરતા. તેઓ શ્રેષ્ઠ રાક્ષસોને, દેખાતા અને છુપાયેલા, બાણોથી ઘાયલ કરતા, જ્યારે ઘોડાના ખુરા અને રથના ચક્રથી ધૂળ ઉડી રહી હતી. એ ધૂળ, યુદ્ધકર્તાઓના કાન અને આંખોને અવરોધતી, અને એ ભયાનક, વાળ ઊભા કરાવતી યુદ્ધમાં, રક્તની ભયાનક નદીઓ વહેતી હતી. પછી, નગરા, મૃદંગ અને પાનવા, શંખના નાદ અને રથના ચક્રની ખડખડાટ સાથે, અદભુત અવાજ ઉઠ્યો. મરણ પામેલા અને ઘાયલ રાક્ષસોની, તેમજ ઘાયલ વાનરોની ભયાનક ચીસો ગૂંજતી હતી. ત્યાં વાનરોના મુખ્ય, ભાલા, ત્રિશૂલ અને કુહાડી વડે ઘાયલ, અને પર્વત સમા, માયાવિ રાક્ષસો પણ, યુદ્ધમાં પડ્યા હતા. યુદ્ધભૂમિ પર શસ્ત્રો અને બાણોની વર્ષા થઈ રહી હતી, ધરા ઓળખી શકાતી નહોતી, ચાલવા અઘરી હતી, અને લોહીથી કાદવ બની ગઈ હતી. એ રાત ભયાનક બની, વાનરો અને રાક્ષસોને વિધ્વંસ કરતી, સર્વ જીવ માટે કાળરાત્રિ સમાન—અજેય. પછી, એ રાક્ષસો, ભયાનક અંધકારમાં આનંદિત થઈ, રામ પર તીક્ષ્ન બાણોની વર્ષા સાથે આગળ વધ્યા. એ ઉગ્ર હુમલાખોરોની ગર્જના, આવતી, સાત મહાસાગરોની ઘમાસાન તરંગ સમાન હતી. રામે છ રાક્ષસોને, છ બાણોથી, પલમાં, અગ્નિની જ્વાળાની જેમ તેજસ્વી બાણોથી ઘાયલ કર્યા. યજ્ઞશત્રુ, દુર્ધર્ષ, મહાપર્શ્વ, મહોદર, વજ્રદંષ્ટ્રા, અને શુક તથા શરણા—આ બધા, રામના બાણોના ઘાતથી, જીવન બચાવી, યુદ્ધમાંથી પાછા हट્યા. પલમાં, એ મહાન રથચાલકે, દિશાઓ અને ખૂણાંઓને, અગ્નિની જ્વાળાની જેમ તીક્ષ્ન બાણોથી, શુદ્ધ અને તેજસ્વી કરી દીધા. અને બીજા શૂરવીર રાક્ષસો, જે રામનો સામનો કરતા, પણ, તેને નજીક આવતા જ, જ્યોત પર પડતા पतંગા સમાન, વિનાશ પામ્યા. સોનાની પાંખવાળા બાણો દરેક દિશામાં ઉડી રહ્યા હતા, રાત શરદની રાતમાં જ્યોતકિરણોથી ઝળહળતી હતી. રાક્ષસોની ગર્જના અને નગરાના ઘમાસાન અવાજથી, એ રાત વધુ ભયાનક અને ડરાવની બની ગઈ. એ ઘમાસાન અવાજથી, ત્રિકૂટ પર્વત, ગુફાઓથી ભરેલો, દેવપર્વત સમાન ગૂંજી ઉઠ્યો. મોટા શરીરવાળા ગોલાંગુલા વાનરો, અંધકાર સમાન રંગ ધરાવતા, રાત્રિમાં ફરતા રાક્ષસોને તેમના હાથમાં પકડી, તેમને ભક્ષી રહ્યા હતા. આ રીતે, એ રાત્રિ, વાનરો અને રાક્ષસોની વચ્ચે, ભયાનક અને અવિમાનીય યુદ્ધ, દેવ-દાનવ યુદ્ધની સમાન, રામ અને લક્ષ્મણના શૌર્ય સાથે, ધમધમતી રહી.