વિભીષણના સન્માન અને આત્મીય સ્વાગત બાદ, વાનર સેના સાથે શ્રીરામ અને લક્ષ્મણ સુવેલ પર્વતની ઢાળ પર આરામથી સ્થાયી થયા. રાત્રિ વિતાવીને, શૂરવીર વાનર મુખ્યોએ લંકાના ઘન વન અને ઉદ્યાનોની ઝાંખી લીધી. તેમને તે વન વિસ્તૃત, સમતલ અને સુંદર લાગ્યું—આંખોને આનંદ આપતું, મનને આશ્ચર્યચકિત કરતી સૌંદર્યસભર ભૂમિ. તે વનમાં ચંપક, અશોક, બકુલ, શાલ અને તાળ વૃક્ષોની ઘનતા હતી, તામાલા વૃક્ષોની ઝાંખીથી છુપાયેલાં, આસપાસ નાગવૃક્ષોની ઝાડીઓથી ઘેરાયેલાં. હિંતાલા, અર્જુન, નિપ અને સપ્તપર્ણ વૃક્ષો પુષ્પોથી શોભી રહ્યા હતા; તિલક, કર્ણિકાર અને પટાલા વૃક્ષો પણ સર્વત્ર ફૂલી ઉઠ્યાં હતાં. લંકા એવા વૃક્ષોથી ઝગમગતી હતી, જેમ કે ઇન્દ્રની અમરાવતી—વिविध પ્રકારની પુષ્પલતા તેને દિવ્યતા આપતી હતી. વૃક્ષો પર નવાં લાલ પાંદડાં, લીલાં ગાઠિયાં, અને વાદળી છાયાવાળા ઉદ્યાનોની સુંદરતા ફેલાઈ હતી. વૃક્ષો પર સુગંધિત પુષ્પો અને મીઠાં ફળો લટકતાં, વાનરો તેને માનવોની જેમ શણગાર તરીકે પહેરી લેતા. એ વન ચૈત્રરથ અને નંદન ઉદ્યાનને પણ ટક્કર આપતું, દરેક ઋતુમાં આકર્ષક, મધમાખીઓથી ગુંજતું હતું. દાત્યુહ, કોયષ્ટિ, બક અને મયૂર નૃત્ય કરતા; નદીઓના કાંઠે પક્ષીઓના સ્વરો સંભળાતા. પક્ષીઓ સર્વદા મસ્ત, મધમાખીઓ મંડરતી, કોયલની ટોળીઓ અને પક્ષીઓના કલરવથી વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું. ભૃંગરાજના ગીત, કુરર પક્ષીઓના રણકાર, કોણાલક અને સરસ પક્ષીઓના સ્વરો સંભળાતા; ત્યારબાદ વાનરો એ વન અને ઉદ્યાનોમાં પ્રવેશ્યા. આ વાનર શૂરવીરો, રૂપ પરિવર્તન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા, આનંદ અને ઉત્સાહથી ભરપૂર હતા—મહાન ઉર્જા છલકાતી. ફૂલોની સુગંધથી ભરેલી મીઠી પવન વહેતી હતી. એ દરમિયાન, અન્ય વાનરમુખ્યો, સુગ્રીવની આજ્ઞાથી, પોતાના ધ્વજ લઈને લંકા તરફ આગળ વધ્યા. તેઓએ પક્ષીઓને ડરાવ્યા, હરણ અને હાથીઓને થાકી નાખ્યા, પોતાના ગર્જનથી લંકાને હચમચાવી નાખી, ભયંકર અવાજ કર્યો. તેમના પગલાંએ ધરતી દબાઈ ગઈ, ધૂળ ઉડીને આકાશમાં ફેલાઈ ગઈ. ભાલુ, સિંહ, ભેંસ, હાથી, હરણ અને પક્ષીઓ એ અવાજથી ભયભીત થઈ દશ દિશામાં ભાગી ગયા. ત્રિકૂટ પર્વતનું ઉન્નત શિખર, આકાશને સ્પર્શતું, સર્વત્ર ફૂલો થી ઢંકાયેલું, મોટા ચાંદી જેવા તેજથી ઝગમગતું હતું. એ પર્વત સો યોજન જેટલો વિસ્તૃત, નિર્મળ અને સુંદર, ચઢવા દુષ્કર—even પક્ષીઓ માટે પણ દુર્લભ. મનથી પણ એ પર્વત પર ચઢવું અશક્ય હતું; એના શિખરે રાવણશાસિત લંકા વસેલી હતી. લંકા શહેર દસ યોજન પહોળું અને વીસ યોજન લાંબું, ઉંચા મિનારો સફેદ વાદળ જેવા, સોનાના અને ચાંદીના પ્રાચીરો સાથે તેજમય લાગતું હતું. લંકા મહેલો અને વિશાળ વિમાનોથી શોભાયમાન, મધ્ય વૈષ્ણવ લોક જેવું, ઘન વાદળોથી સુરક્ષિત હતું. શહેરમાં હજાર સ્તંભોવાળું મહેલ, કૈલાસ શિખર જેવું, આકાશને ભેદતું દેખાતું હતું. રાક્ષસરાજનું એ મહેલ સમગ્ર શહેરનું શણગાર હતું; સતત સો રાક્ષસો તેની રક્ષા કરતા. રામએ એ શહેર જોયું—સોનાથી ઝગમગતું, વિવિધ ખનિજ પર્વતોથી શોભાયમાન, અનેક પ્રકારના બાગો અને ઉદ્યાનોથી અલંકૃત. પક્ષીઓના ઝુંડ, વિવિધ પ્રાણીઓ, પુષ્પોની બહુતા, અને રાક્ષસોની સેવા—આ બધાથી ભરપૂર એ લંકા મહાન વૈભવ ધરાવતી હતી. રામ, લક્ષ્મણ અને વાનરો સાથે એ શહેર જોઈ આશ્ચર્યચકિત થયા; એ દેવલોક જેવી લાગતી હતી. રામે પોતાની વિશાળ સેના સાથે એ શહેર જોયું—માણકાંથી ભરેલું, મહેલોની શ્રેણીઓથી શોભાયમાન, અને વિશાળ યાંત્રિક દરવાજા ધરાવતું. પછી, રામ સુવેલ પર્વતના શિખરે ચઢ્યા, જે બે યોજન લાંબું વિસ્તરેલું હતું, સુગ્રીવ અને વાનર સેના સાથે. થોડા સમય માટે ત્યાં ઊભા રહી, દશ દિશાઓનું અવલોકન કર્યું. સુંદર ત્રિકૂટ શિખર પર, વિશ્વકર્મા રચિત લંકા શહેર તેમણે જોયું. લંકા શહેર સુંદર ઉદ્યાનોથી શોભાયમાન, અગ્રેસર રાક્ષસરાજ રાવણને દરવાજાની મિનાર પર ઊભેલા જોયા—જેની પાસે પહોંચવું અઘરું હતું. રાવણ સફેદ યક્તેલના પંખાંથી ઘેરાયેલો, વિજયી છત્રથી શોભાયમાન, લાલ ચંદનથી અંકિત, રત્નમાળાથી વિભૂષિત હતો. તે કાળી મેઘ જેવી મુર્તિ ધરાવતો, સોનાની વસ્ત્રધારી, એઈરાવતના દાંતના નિશાનથી છાતી પર ચિહ્નિત, ખડકેલા લાલ વસ્ત્રમાં, સૂર્યાસ્તની કિરણોથી આવૃત, આકાશના મેઘ સમાન લાગી રહ્યો હતો. વાનરમુખ્યો અને રાઘવ પણ એ દૃશ્યમાં તલ્લીન હતા. એ સમયે, સુગ્રીવ રાક્ષસરાજને જોઈને અચાનક ઉછળી પડ્યા. ક્રોધ, બળ અને સાહસથી ભરપૂર, એ પર્વતના શિખર પરથી સીધા દરવાજાની મિનાર પર કૂદી ગયા. ત્યાં થોડા ક્ષણ ઊભા રહી, નિર્ભયતાપૂર્વક અવલોકન કરતા, એ રાક્ષસને અવગણતા, કઠોર વચનો ઉચ્ચાર્યા.