રાઘવ અને સુગ્રીવના પ્રયત્નો અને ઉત્સાહનું ફલ મળ્યું છે; અને સીતાના પવિત્ર સ્વભાવને જોઈને મારા હૃદયમાં પણ આનંદ છવાઈ ગયો છે. સીતાનું વર્તન એક શ્રેષ્ઠ સ્ત્રી માટે યોગ્ય છે, હનુમાન, અને તેના તપસ્યાથી તો આખી દુનિયા ટકી શકે છે, અથવા જો તે ગુસ્સામાં આવે તો જગતને ભસ્મ કરી શકે છે. રાવણ, રાક્ષસોના રાજા, દરેક રીતે અદ્વિતીય છે—જેના શરીર પર સીતાની તપસ્યાથી, જ્યારે તેણે તેને સ્પર્શ કર્યો, કોઈ અસર થઈ નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ હાથથી આગને સ્પર્શ કરે તો પણ, જનકની પુત્રી ગુસ્સામાં અને ક્રોધથી દાગી હોય ત્યારે જે કરી શકે છે, એ આગ પણ કરી ન શકે. હવે, હું જાંબવંતના નેતૃત્વમાં બધા મહાન વાનરોને વિદાય આપી, આ વાત તમને જણાવી, યોગ્ય છે કે આપણે સૌ, વૈદેહી સાથે, બંને રાજકુમારોને મળવા જઈએ. હું એકલો જ લંકાને, તેના બધા રાક્ષસો અને શક્તિશાળી રાવણને બળપૂર્વક નષ્ટ કરી શકું છું—તો પછી, તમારી જેમ વિજય માટે ઉત્સુક, શક્તિશાળી, શસ્ત્રોનો જ્ઞાન ધરાવતા વીર વાનરો સાથે મળીને તો શું કહેવું? યુદ્ધમાં, હું રાવણને અને તેની સેના, નેતાઓ, પુત્રો અને ભાઈઓને—all ને એકસાથે મારે છે. બ્રહ્મા, રુદ્ર, પવન, જળ અને ઈન્દ્રના વિજયી શસ્ત્રો—યુદ્ધમાં એ ભયાનક શસ્ત્રો પણ હું નષ્ટ કરી શકું છું અને રાક્ષસોને મારું છું. તમારી today, મારી પરાક્રમની કોઈ સીમા નથી; મારી unleashed શક્તિ સદાય વરસે છે. હું દેવતાઓને પણ યુદ્ધમાં મારી શકું—તો પછી રાતે ફરતા રાક્ષસોનું શું? પણ તમારી today વગર, મારી પરાક્રમને હું રોકી રાખું છું. અગ્નિ પણ તેના કિનારે આવે, અથવા મંડર પર્વત સરકી જાય, તો પણ દુશ્મનની સેના યુદ્ધમાં જાંબવંતને હલાવી શકી નથી. બધા રાક્ષસો અને પ્રાચીન રાક્ષસોમાં, વાલીનો પુત્ર એકલો જ તેમને નષ્ટ કરવા પૂરતો છે. મહાન આત્મા વાનર નીલની શક્તિથી તો મંડર પર્વત પણ વીંટાઈ જાય—તો યુદ્ધમાં રાક્ષસોનું શું? દેવ, અસુર, યક્ષ, ગંધર્વ, સર્પ કે પક્ષીઓમાં કોઈ પણ મેઈંદા કે દ્વિવિદ સામે ઊભો રહી શકે તેમ નથી. આ બંને, અશ્વિનીકુમારોના પુત્રો, અત્યંત ઝડપી અને શ્રેષ્ઠ વાનરો છે; યુદ્ધના મેદાનમાં હું કોઈને જોઈ શકતો નથી જે તેમને રોકી શકે. લંકાને હું જ નષ્ટ કરી, શહેરને ભસ્મ કરી, રાજમાર્ગોમાં મારું નામ જાહેર કર્યું. શકતીશાળી રામ વિજયી છે, અને મહાબલી લક્ષ્મણ પણ; સુગ્રીવ રાજા પણ રાઘવના રક્ષણ હેઠળ વિજયી છે. હું હનુમાન, પવનપુત્ર, કૌશલ્યના રાજા રામનો દાસ છું; મારું નામ સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ કર્યું છે. અશોક વાડીમાં, શિંશપા વૃક્ષ નીચે, સીતા, ધર્મપરાયણ, દુ:ખી, રાવણની પત્ની તરીકે બેઠી હતી. રાક્ષસી સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલી, દુ:ખ અને પીડાથી થાકી ગયેલી, તે ધૂંધળા ચાંદની જેવા, વાદળોથી ઢંકાઈ ગયેલી હતી. વૈદેહી, રાવણના શક્તિ વિશે વિચાર્યા વિના, તેના પતિ માટે અખંડિત, સુંદર જાંકી, પોતાના વ્રત પર અડગ રહી. શુભ વૈદેહી સંપૂર્ણપણે રામ માટે અર્પિત છે, તેના મનમાં રામ સિવાય બીજું કોઈ નથી—જેમ પૌલોમિ ઈન્દ્ર માટે છે. એક જ વસ્ત્રમાં, ધૂળથી ઢંકાઈ, વારંવાર રાક્ષસી સ્ત્રીઓના ધમકાવાથી, મેં તેને એમ જોઈ હતી. આનંદ વાડીમાં, ભયાનક રાક્ષસીઓથી ઘેરાયેલી, એક જ જટામાં, દુ:ખી, પતિના વિચારમાં લીન, મેં તેને જોયી. પૃથ્વી પર પડેલી, શરીર રંગહીન, જયારે રાવણના પ્રપંચને અસ્વીકાર કરી, મૃત્યુ માટે નિશ્ચય કરી, તે શીતકાળના કમળ જેવી હતી. કોઈ રીતે, મૃગનેત્ર સીતાએ મને વિશ્વાસ આપ્યો; પછી તેણે બોલી અને બધું ખુલાસું કર્યું. રામ અને સુગ્રીવની મિત્રતા સાંભળીને, તે ખુશ થઈ; તેનું વર્તન સદાય યોગ્ય છે અને પતિ માટેની ભક્તિ સર્વોચ્ચ છે. મહાન આત્મા રામ, સંજોગને કારણે, દશમુખ રાવણને આજે નથી મારતો; રામ જ તેની મૃત્યુનો કારણ બનશે. સ્વભાવથી પાતળી, સીતા વિયોગથી વધુ જ પાતળી થઈ ગઈ છે—જેમ પ્રાચીનથી અભ્યાસ કરેલી વિદ્યા પણ પાતળી થઈ જાય છે. આ રીતે, શ્રેષ્ઠ સીતા, દુ:ખમાં સંપૂર્ણ અર્પિત, બેઠી છે; અહીં જે કરવું જોઈએ, એ બધું ગોઠવો. હવે, વાલિના પુત્ર, અંગદ, બોલ્યા: "અશ્વિનીકુમારોના બે પુત્રો, ઝડપ અને શક્તિમાં શ્રેષ્ઠ, વાનરોમાં મહાન છે." બ્રહ્માના આશીર્વાદથી, તેઓમાં સર્વોચ્ચ અહંકાર છે; અશ્વિનીકુમારોના ગૌરવ માટે, બ્રહ્માએ તેમને આ બક્ષિસ આપ્યો. કોઈક સમયે, બ્રહ્માએ બંનેને અપરાજિતતા આપી, જે કોઈથી પણ અતુલ્ય છે; એ આશીર્વાદથી, તેમણે વિશાળ સેના નષ્ટ કરી. એ મહાન વીરોએ દેવોના અમૃત પાન કર્યું; ગુસ્સામાં, એ બંને એકલા જ લંકાને, તેના ઘોડા, રથ અને હાથીઓ સાથે, વિનાશ કરી શકે છે. બધા વાનરો પૃથ્વી પર ઊભા રહે, તો પણ હું એકલો લંકાને અને તેના રાક્ષસોને નષ્ટ કરી શકું છું. લંકા અને શક્તિશાળી રાવણને ઝડપથી નષ્ટ કરવું—તો પછી, જો હું દૃઢ સંકલ્પવાળા વીર સાથે જોડાઈ જઉં, તો શું? તમારી સાથે, શસ્ત્રોનું જ્ઞાન ધરાવતા, શક્તિશાળી અને વિજય માટે ઉત્સુક, અને પવનપુત્ર હનુમાનની શક્તિથી, અમે સાંભળ્યું છે કે લંકા ભસ્મ થઈ હતી. "દેવીને જોયી, પણ પાછા લાવ્યા નહીં," એવી વાત જણાવવી, તમારી જેમ પરાક્રમશાળી માટે યોગ્ય નથી. આ Sundara Kāṇḍના વૈભવપૂર્ણ વાલ્મીકી રામાયણની સાઠમી અધ્યાય છે, જે સાંભળો.