હનુમાનજી કહે છે: મીઠા સ્વરે મને “પુત્ર” કહીને, મારા હૃદયને આનંદિત કરતાં એક મહાન પુરુષે કહ્યું: “મને તારા પિતાના ભાઈ તરીકે જાણ, પવનદેવના મિત્ર તરીકે ઓળખ.” પછી એણે કહ્યું: “હું મહાસાગરમાં વસતો મેઇનાક પર્વત છું. પુત્ર, પ્રાચીન સમયમાં પર્વતોને પાંખો હતી. તેઓ પોતાની ઇચ્છાથી જમીન પર ફરતાં, ચારેય તરફ ધરતીને હલાવતાં. પર્વતોના આવા કૃત્યોથી દુઃખી થઈ, દેવતાઓના રાજા મહેન્દ્રે—ઇન્દ્રદેવે—વજ્રથી હજારો પર્વતોની પાંખો કાપી નાખી. પરંતુ તારા મહાન આત્માવાળા પિતાએ મને બચાવ્યો હતો. ત્યારે પવનદેવે મને વરુણના નિવાસસ્થાને મૂકી દીધો. હવે હું દુશ્મનોને દમન કરનાર રાઘવ—શ્રીરામ—ની મદદ કરવી છે.” શ્રીરામ, ધર્મના શ્રેષ્ઠ રક્ષક, પરાક્રમે મહેન્દ્ર સમાન છે. મહાન આત્માવાળા મેઇનાક પર્વતની આ વાત સાંભળીને, મેં મારા કાર્ય વિશે પર્વતને જાણ કરી અને મનમાં દૃઢતા રાખી, મેઇનાકની પરવાનગીથી આગળ વધ્યો. પછી એ પર્વત માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, સમુદ્રમાં પ્રવેશી ગયો. ત્યારબાદ, હું અત્યંત ઝડપથી બાકીનો માર્ગ પાર કરવા લાગ્યો. લાંબા સમય પછી પણ હું ઝડપી આગળ વધતો રહ્યો. એ સમયે, સમુદ્રના મધ્યમાં મેં સરસા દેવીને જોયા—જેઓ સર્વ નાગોના માતા છે. એ દેવીએ મને કહ્યું: “અરે વાનર શ્રેષ્ઠ, દેવતાઓએ તને મારા ભોજન તરીકે નિમણૂક કર્યો છે. તેથી હું તને ભક્ષીશ, કારણ કે દેવોએ તને મને સોંપ્યો છે.” સરસાના આ શબ્દો સાંભળીને, મેં હાથ જોડ્યા, મારો રંગ ફિક્કો પડી ગયો અને વિનમ્રતાથી કહ્યું: “દશરથપુત્ર રામ, મહિમાવાન અને શક્તિશાળી, પોતાના ભાઈ લક્ષ્મણ અને પત્ની સીતા સાથે દંડકવનમાં ગયા છે. તેમની પત્ની સીતા દુષ્ટ રાવણ દ્વારા અપહૃત થઈ છે. રામના આદેશથી હું તેમના દૂત તરીકે જઈ રહ્યો છું. તમે આ કાર્યમાં રામજીની સહાય કરવી જોઈએ. અથવા તો, જયારે હું વૈદેહી અને નિર્દોષ રામજીને જોઈ લઉં, પછી તમે તમારી ઈચ્છા પ્રમાણે વર્તી શકો. હું વચન આપું છું કે તમારામાં પ્રવેશી ફરી બહાર આવીશ.” મારી વાત સાંભળીને, ઈચ્છારૂપા સરસા બોલી: “આપણે આથી આગળ વધી શકતા નથી; આવું મને વરદાન મળ્યું છે.” પછી હું દસ યોજન જેટલો મોટો થયો. તરત જ, હું પહેલા કરતાં અડધો પહોળો થયો, અને સરસાએ પોતાનું મુખ મારી આકારથી પણ વિશાળ ઉઘાડી દીધું. એનું મોટું મુખ જોઈને, હું તરત જ અંગૂઠા જેટલો નાનો થઈ ગયો. ઝટપટ એના મુખમાં પ્રવેશી, ક્ષણમાં બહાર આવી ગયો. ત્યારબાદ સરસા પોતાના સ્વરૂપમાં આવીને મને આશીર્વાદ આપીને કહ્યું: “હે વાનર શ્રેષ્ઠ, જા, પોતાના કાર્યને પૂર્ણ કર. વૈદેહીને મહાન આત્માવાળા રાઘવ પાસે પાછી લાવ. હે મહાબાહુ, સુખી રહેજે. હું તારી પર પ્રસન્ન છું.” ત્યારબાદ બધા જીવોએ આકાશમાંથી ‘શાબાશ, શાબાશ!’ કહીને મારી પ્રશંસા કરી. પછી હું ગરુડની જેમ વિશાળ આકાશમાં ઉડી ગયો. એ સમયે મારી છાંયાને કોઈએ પકડી લીધી, પણ મને કંઈ દેખાયું નહીં. મારી ઝડપ ઓછી થઈ ગઈ, ત્યારે મેં દશ દિશામાં નજર કરી, પણ ક્યાંય કંઈ એવું દેખાયું નહીં, જે મારા માર્ગમાં અવરોધ ઉભો કરે. મને વિચારો આવ્યા: “આ અવરોધ શું છે? અહીં કોઈ દૃશ્યરૂપ અવરોધ નથી, પણ મારા માર્ગમાં અડચણ આવી છે.” હું દુઃખી થયો, ત્યારે મારી નજર નીચે પડી. ત્યાં મેં પાણીમાં એક ભયાનક રાક્ષસી જોઈ. તે ભયાનક હાસ્ય સાથે ગર્જના કરી, અને મને ઉગ્ર શબ્દોમાં કહ્યું: “ક્યાં જઈ રહ્યો છે, મહાબલી? તું જ મારા ભૂખ માટે ઈચ્છિત ભોજન છે. તારા શરીરથી મારી લાંબી ભૂખ સંતોષ.” મેં જવાબ આપ્યો: “જેમ તારી ઈચ્છા.” પછી હું એના મુખ કરતાં પણ વિશાળ દેહ ધારણ કરીને, એના શરીરમાં પ્રવેશી ગયો. જ્યારે હું ભક્ષાતો હતો, ત્યારે એનું ભયાનક મુખ સતત વધી રહ્યું હતું, પણ એને મારી રૂપાંતરિત દશા ખબર પડી નહીં. તુરંત જ, મેં મારું વિશાળ સ્વરૂપ સખત નાનું કરી, એની હૃદયને પકડી લીધું અને આકાશમાં ઝંપલાવ્યું. એ ભયાનક રાક્ષસી, હાથ ફેલાવીને, મીઠા પાણીના સમુદ્રમાં પડી ગઈ—મારો ઝંપલાવવાથી તેનું હૃદય ફાટી ગયું હતું, અને એ પર્વત જેવી દેખાતી હતી. ત્યારબાદ, આકાશમાં વિહરતા મહાન જીવોના મૃદુ સ્વરો મેં સાંભળ્યા: “ભયાનક રાક્ષસી સિંહિકા હનુમાન દ્વારા ઝડપથી મરી ગઈ.” એને માર્યા પછી, મેં મારી તાત્કાલિક ફરજ યાદ કરી. લાંબી યાત્રા કર્યા પછી, હું પર્વતોથી શોભિત એક નગરને જોઈ. દક્ષિણ કિનારે, સમુદ્રના તટે, હું રાક્ષસોનું નિવાસસ્થાન—લંકા નગર—પહોંચ્યો, એ સમયે સૂર્યાસ્ત થઈ રહ્યો હતો. હું એ નગરમાં ચુપચાપ પ્રવેશ્યો, ભયાનક બળ ધરાવતા રાક્ષસો મને જોઈ શક્યા નહીં. એ સમયે, એક સ્ત્રી, જે પ્રલયના અંતે ઘનઘોર વાદળ જેવી તેજસ્વી હતી, મારી સામે આવી. એ સ્ત્રી ઉગ્ર હાસ્ય સાથે ઊભી રહી, વાળ અગ્નિ સમાન તેજથી દહકતા હતા, અને મને મારવાના ઉદ્દેશથી આગળ આવી. મેં ડાબા મુઠ્ઠીના પ્રહારે એને પરાસ્ત કરી, અને જેમજ હું પ્રવેશતો હતો, એ ભયથી કંપતી બોલી: “હે વીર, તારા પરાક્રમથી લંકા નગર જીતાઈ ગયું છે; તેથી તું નિશ્ચિતપણે બધા રાક્ષસોને હરાવશે.” પછી, રાત્રિભર હું આખું નગર ફરીને જનકનંદિની સીતા માતાની શોધમાં રહ્યો. રાવણના આંતરમહલમાં પણ પ્રવેશ્યો, પણ નાજુક કટિવાળી સીતાજી મને ક્યાંય દેખાઈ નહીં.