હનુમાનજી રાવણના મહેલમાં પ્રવેશ્યા ત્યારે તેમણે ત્યાંની રાણીયોનું દૃશ્ય જોયું. સ્ત્રીઓના કાનના છેડે સુંદર ઝુમકા અને હાથોમાં સોનાની કંગણો હતાં, જેમાં હીરા અને બિલૌરનાં મણકો જડેલા હતાં. તેમનાં ચહેરા ચાંદની જેમ ઝળહળતાં હતાં, અને સુંદર ઝુમકાઓથી શોભિત એ મહેલ આખો આકાશમાં તારાઓની જેમ ચમકી ઉઠ્યો હતો. રાક્ષસ રાજાની એ સૌંદર્યવતી, કમરપટલી સ્ત્રીઓ મદિરા અને રમતમાં થાકી, વિવિધ જગ્યાએ સૂઈ રહી હતી. કોઈ અન્ય સ્ત્રી, નૃત્યમાં નિપુણ, સુંદર અંગો સાથે, આખું શરીર પ્રકાશમાન કરીને સુતી હતી. એક સ્ત્રી વીણા (લ્યુટ)ને ચાંપીને, જાણે મહાન નદીમાં કમળ બેસ્યું હોય તેમ, સુતી હતી. બીજી કાજલભરી આંખોવાળી સ્ત્રી, બાજુમાં ઢોલ રાખીને, જાણે માતા પોતાના બાળકને ચાંપે છે તેમ ઝગમગતી હતી. એક સુંદરાંગી સ્ત્રી, પોતાના ઢોલને દૂર મૂકીને, જાણે પ્રેમી પોતાના પ્રેમિકાને લાંબા મિલન પછી ચાંપે છે તેમ સુઈ રહી હતી. કોઈ કમળનયના સ્ત્રી વીણાને ચાંપીને, જાણે પોતાની ઇચ્છા પૂર્ણ કર્યા પછી પ્રેમીને ચાંપે છે તેમ સુઈ હતી. બીજી એક, નૃત્યકલા પ્રેમી, પોતાના વિપંચીને પકડીને, જાણે પ્રેમી સાથે સુખે સૂઈ રહી હોય તેમ સુઈ હતી. બીજી એક સ્ત્રી, આંખોમાં મદિરાનો નશો છલકાતો, સૂઈ રહી હતી; તેના હાથ ઢોલ પર સુંદર રીતે પડેલા હતાં, અને ઢોલ સોનાની જેમ ઝગમગતો હતો. એક કમરપટલી, નિર્દોષ સ્ત્રી, મદિરાથી થાકી, નાના ઢોલને હાથમાં અને બાજુમાં રાખીને સૂઈ હતી. બીજી એક, ઢોલ સાથે પ્રેમથી જોડાયેલી, તેને ચાંપીને જાણે ગાય પોતાની વાછરીને ચાંપે છે તેમ સૂઈ હતી. કમળનયના સ્ત્રી, મનમાં મદિરાનો મોહ, ઢપલને હાથમાં દબાવી, પોતાના હાથના ચાંપામાં દટાવીને સૂઈ હતી. બીજી એક તેજસ્વી સ્ત્રી, કળશને દૂર મૂકી, જાણે વસંતમાં પુષ્પોથી શોભિત લતા હોય તેમ, સૂઈ હતી. એક યુવાન સ્ત્રી, ઊંઘના પ્રભાવથી, બંને હાથે પોતાના સ્તનોને ચાંપીને, જાણે સોનાની કળશ જેવી, સૂઈ હતી. બીજી કમળનયના, પૂર્ણચંદ્ર સમાન ચહેરાવાળી, બીજી સુંદર કટિવાળી સ્ત્રીને ચાંપીને, મદિરાથી વિમોહિત થઈ સૂઈ હતી. આવી અનેક સ્ત્રીઓ, વિવિધ વાદ્યોને ચાંપીને, જાણે પ્રેમી પોતાના પ્રેમીને ચાંપે છે તેમ, સૂઈ રહી હતી. એ સ્ત્રીઓ વચ્ચે, એક ભવ્ય શય્યાપર, વાનર હનુમાનજીએ અદ્વિતીય સૌંદર્યવાળી સ્ત्रीને જોયી. મોતી અને મણકાથી શોભિત આભૂષણોથી સજ્જ, એ સ્ત્રી પોતાની જ કાંતિથી મહેલને વધુ તેજસ્વી બનાવતી હતી. ત્યાં હનુમાનજીને મંડોદરી દેખાઈ, જે સોનાની જેમ તેજસ્વી અને અંતઃપુરમાં સૌથી પ્રિય રાણી હતી. આ સુંદર રીતે શોભાયમાન મંડોદરીને જોઈને, વાયુપુત્ર હનુમાનજીના મનમાં વિચાર આવ્યો: "આ ચોક્કસ સીતાજી હશે!" તેમના સૌંદર્ય, યુવાની અને સૌમ્યતાને જોઈને હનુમાનજી આનંદથી ભરાઈ ગયા. તેઓ ખુશીથી તાળી વગાડવા લાગ્યા, પૂંછડીને ચુંબન કરી, کود્યા, ગીતો ગાયા, સ્તંભો પર ચઢ્યા અને જમીન પર પડ્યા—આ બધું વાનરોની સ્વભાવિક ઉછાહમાં. પછી, મનમાં એ વિચાર છોડીને, મહાન વાનરે ફરીથી સીતાજી વિશે વિચાર કર્યો. "રામજીથી વિયોગ પામેલી એ તેજસ્વી સ્ત્રી તો સૂઈ નથી શકે, ભોજન કે શૃંગાર પણ પસંદ નહીં કરે, કે મદિરા પીવે નહીં. તે તો કોઈ બીજા પુરુષ, ભલે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ હોય, તેની નજીક પણ નહીં જાય; કેમ કે રામજી જેવો તો અમર દેવોમાં પણ કોઈ નથી." આ રીતે નિર્ધાર કરીને, "આ બીજી કોઈ છે," એમ વિચારતાં, ઉત્તમ વાનર સીતાજીની શોધમાં આગળ વધ્યા. ત્યાં તેમણે જોયું કે કેટલીક સ્ત્રીઓ રમતમાં, કેટલીક ગાનમાં, કેટલીક નૃત્યમાં અને કેટલીક મદિરામાં થાકી ગઈ હતી. કેટલીક ઢોલ, ઝાંઝ અને રમૂજના મંચ પાસે ઊભી હતી, તો કેટલીક મુખ્ય શય્યાઓ પર આરામ કરતી હતી. તેમણે રાવણને પણ જોયો—તેના આસપાસ હજાર સુંદર, વાદ-વિવાદ અને ગીતમાં નિપુણ સ્ત્રીઓ હતી. એમાં એક એવી હતી, જે સમય-સ્થાનને ઓળખતી, યોગ્ય વાત કરતી અને આનંદમાં સર્વેને અતિશય કરતી હતી—તેને રાવણે પોતાના સંગે રાખી હતી. બીજી બાજુ પણ, તેમણે હજારો યુવાન, સુંદર અને વાતચીતમાં નિપુણ સ્ત્રીઓ સુતી જોઈ. એક એવી પણ હતી, જે સમય-સ્થાનને ઓળખતી, યોગ્ય વાત કરતી, આનંદથી તૃપ્ત થઈ સૂઈ હતી. રાક્ષસોના રાજાની આજુબાજુ એવી સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા, રાવણ જાણે જંગલમાં ગજપતિને ગajaanે ઘેરી હોય તેમ તેજસ્વી લાગતો હતો. હનુમાનજીએ એ પીણાંના મહેલમાં સર્વ સુખ-સગવડથી ભરેલો દૃશ્ય જોયો. ત્યાં હરણ, ભેંસ અને જંગલી ડુકરનું માંસ વિવિધ થાળીઓમાં પીરસેલું હતું. પહોળા સોનાના વાસણોમાં મોર અને કૂકડા પણ, અસ્પર્શિત, દેખાતા હતા. હનુમાનજીએ ડુકરના માથા, ગેંડાનું માંસ, દહીં અને મીઠામાં મસાલેદાર, તેમજ શિકારના હરણ અને મોરના ટુકડાઓ પણ જોયા. તેઓએ વિવિધ પ્રકારની તિતર, બકરા, અડધા ખાધેલા સસલા, અનેક શિકારના ભેંસ અને ખાવા માટે તૈયાર કરેલી ઘેટાં પણ જોઈ. ત્યાં ચાટવા, પીવા અને ખાવા માટે નરમ-કઠણ, મીઠા-ફિક્કા, ખાટા અને મસાલેદાર વિવિધ વ્યંજન અને રંગીન મિઠાઈઓ પણ હતી. આ રીતે હનુમાનજી એ રાવણના મહેલમાં સુંદરતા, વૈભવ, અને વૈવિધ્યથી ભરપૂર દૃશ્ય નિહાળતા આગળ વધ્યા, સીતાજીની શોધમાં સતત તત્પર રહ્યા.