હનુમાનજી મહાપર્વત સમાન ઉંચી મંચ પર પહોંચ્યા અને એક સુંદર રેલિંગ પાછળ છુપાઈને રાક્ષસોમાં વાઘ જેવો, દમદાર અને મદમસ્ત રાવણ તરફ તાકીને જોયા. રાવણ જ્યાં સૂતો હતો, ત્યાંનું શયનકક્ષ ભવ્ય અને તેજસ્વી હતું; તેની પાસે એક મહાન હાથી શાંતપણે આરામ કરતાં હોય તેવી શોભા હતી. હનુમાનજીની નજર રાવણના શક્તિશાળી હાથ પર પડી. તે હાથ સુવર્ણ કંકણોથી સજ્જ, ફેલાયેલા અને ઇન્દ્રના ધ્વજ સમાન ભવ્ય લાગતા. તેના હાથ હાથીના દાંતના ઘા લીધેલા, વીજળીથી ઘડાયેલા જેવા પહોળા, અને વિષ્ણુના ચક્ર જેવી છાપવાળા, અત્યંત મજબૂત અને વિશાળ હતાં. તે હાથ ઘન, સુંદર રચના ધરાવતા, જોડીવાળા, શક્તિથી ભરપૂર, સુંદર નખ અને અંગૂઠા ધરાવતા અને પોતાનાં મુદ્રિકા વડે ચિહ્નિત હતાં. રાવણના બંને હાથ એકબીજા સાથે દબાયેલા, લોખંડના ગદા જેવા ઘડાયેલા, ગોળ અને હાથીના સુંડ જેવા લાગતા, તેજસ્વી શય્યાની ઉપર બે પાંચમુંડિયા સાપ જેવું દેખાતા. તે હાથ ઠંડા, સુગંધિત અને અતિમૂલ્ય ચંદનથી અંકિત, ચંદ્ર અથવા શશક માટે જે ચંદન વપરાય તેવા, સુંદર રીતે શોભતા હતાં. શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ દ્વારા દબાયેલા, ઉત્તમ સુગંધોથી પલાળેલા, યક્ષ, નાગ, ગંધર્વ, દેવ અને શ્રેષ્ઠ દાનવો દ્વારા પણ પ્રસંશિત એવા એ હાથ શય્યા પર બે મહાન સાપ જેમ સૂઈ રહેલા લાગતા. તે બંને શક્તિશાળી હાથ સાથે રાક્ષસરાજ રાવણ, મહાપર્વત સમાન, મન્દરાચલના દ્વિશિખર જેવા તેજસ્વી લાગતો હતો. તેના શરીરથી કેરી, ચંપા અને શ્રેષ્ઠ બકુલના સુગંધ, અને ઉત્તમ ભોજન-પાનની સુગંધ મિશ્રિત થઈને પ્રસરી રહી હતી. રાક્ષસરાજના મોટા મુખમાંથી ઊંઘતી અવસ્થામાં શ્વાસ નીકળતો અને આખા મહેલને ભરતો હતો. રાવણના માથા પર મુકુટ, મોતી અને રત્નોથી શોભાયમાન, થોડું ઢૂંઢાયું હતું; તેના ચહેરા પર તેજસ્વી કુંડળ ઝગમગતાં હતાં. લાલ ચંદનથી અંકિત અને સુંદર હારથી શોભિત, તેનું પહોળું, ભરેલું અને વિશાળ છાતી વિશિષ્ટ દેખાતી હતી. પાંખેલા પીળા વસ્ત્રે તેની ઘાયલ બાજુ ઢાંકી હતી; તે સુંદર રીતે મોંઘા વસ્ત્રોમાં લપેટાયેલો હતો. રાવણ ઊંઘમાં સાપ જેવો શ્વાસ લેતો, કાળી મસૂરના ઢગલા જેવો દેખાતો, મહાન ગંગા કિનારે સૂતા હાથી જેવો લાગતો. ચાર સુવર્ણ દીવાનાં પ્રકાશથી આખું પ્રાંગણ ઝગમગતું હતું, જેમ વાદળ વીજળીથી પ્રકાશિત થાય છે તેમ. એ મહાન આત્માવાળા રાક્ષસપતિના પગ પાસે, તેના ઘરનાં સ્ત્રીઓ, પતિપ્રિય, સૂઈ રહી હતી. આ સ્ત્રીઓના ચહેરા ચંદ્ર સમાન તેજસ્વી, સુંદર કુંડળોથી શોભિત, તેમના હાર અને આભૂષણ કદી વાંછ્યા નહોતાં—આ બધું વાનરપ્રમુખ હનુમાને જોયું. નૃત્ય અને સંગીતમાં નિપુણ, રાક્ષસરાજના હાથ પર બેઠેલી, સુંદર આભૂષણોથી શોભાયમાન એવી સ્ત્રીઓ આરામ કરતી હતી. સ્ત્રીઓના કાનની છેડે સુવર્ણ કુંડળ અને હાથમાં હીરા તથા વૈડુર્ય રત્નોથી શોભાયમાન કડાં હતાં. ચંદ્ર સમાન ચહેરાવાળી, સુંદર કુંડળોથી શોભિત એ સ્ત્રીઓથી આખું મહેલ આકાશમાં તારાઓથી ભરેલા આસમાન જેવું ઝગમગતું હતું. મદિરા અને રમણથી થાકેલી, રાક્ષસપતિની પાતળી કમરવાળી સ્ત્રીઓ વિવિધ જગ્યાએ સૂઈ હતી. એક અન્ય, નૃત્યમાં કુશળ, સુંદર અંગો સાથે, આખું શરીર પ્રગટ કરીને, સૂઈ રહી હતી. બીજી, વીના (લૂટ)ને ચુંબન કરતી, મહાન નદીમાં કમળ જેમ તરે તેમ સૂઈ હતી. બીજી, કાળી આંખવાળી, તબલા પાસે સૂઈ હતી, જેવી માતા પોતાના બાળકને લાડ કરે તેમ. એક સુંદર અંગવાળી સ્ત્રી, સુંદર સ્તનો સાથે, તબલાને બાજુમાં મૂકી, પ્રેમથી પતિને ભેટ્યા પછી એને લપટી હોય તેમ સૂઈ હતી. એક કમળને આંખવાળી, વીના લપટી, પોતાના પ્રિય પતિને પામ્યા પછી સંતોષથી સૂઈ હોય તેવી લાગતી. બીજી, નૃત્યમાં નિપુણ, વિપંચી (વાદ્ય) પકડી, પ્રેમી સાથે આરામ કરતી સ્ત્રી જેવી સૂઈ હતી. બીજી, મદિરાથી મસ્ત, તબલા વગાડતી, સુંદર અંગો સાથે, સોનેરી તેજથી ચમકતી સૂઈ હતી. પાતળી કમરવાળી નિર્દોષ સ્ત્રી, મદિરાથી થાકી, નાના તબલાને હાથમાં અને બાજુમાં પકડીને સૂઈ હતી. બીજી, તબલાને લપટી, એવી રીતે સૂઈ હતી જેમ ઝગમગતી સ્ત્રી પોતાના વાછરડાને લપટે. કમળને આંખવાળી, મદથી મોહિત, તબલાને દબાવીને, પોતાના હાથમાં લપેટીને સૂઈ હતી. બીજી તેજસ્વી સ્ત્રી, કુંડી (પાત્ર) દૂર મૂકી, વસંતના હારથી શોભાયમાન લતા જેવી, સૂઈ હતી. એક યુવાન સ્ત્રી, ઊંઘના પ્રભાવે, બંને હાથથી પોતાના સ્તનોને લપટીને, સુવર્ણ કુંડીઓ જેવી, સૂઈ હતી. બીજી, કમળને આંખવાળી, પૂર્ણ ચંદ્ર સમાન ચહેરાવાળી, બીજી સુંદર કટિવાળી સ્ત્રીને લપટી, મદથી મસ્ત થઈ સૂઈ હતી. મહાનારીઓ વિવિધ વાદ્યોને લપટીને, પ્રેમીઓ પોતાના પ્રિયને લપટે તેમ, સૂઈ રહી હતી. એ સ્ત્રીઓ વચ્ચે, એક સુંદર શય્યાએ અલગથી સૂઈ રહેલી, અતિશય સૌંદર્યવાળી સ્ત્રી હનુમાનજીને દેખાઈ. મોતી અને રત્નોથી શોભાયમાન આભૂષણોથી અલંકૃત, એ સ્ત્રી પોતાની તેજથી આખા મહેલને પ્રકાશિત કરતી હતી. ત્યાં હનુમાનજીએ મન્દોદરીને જોયા—સુવર્ણ જેવી તેજસ્વી, આંતઃપુરમાં પ્રિય રાણી, સુંદર રીતે શોભતી સૂઈ હતી.