વિશ્વકર્માએ બનાવેલી એક દિવ્ય અને તેજસ્વી માળખા, અગ્નિ અને સૂર્યની જેમ પ્રકાશમાન હતી. તેમાં સુવર્ણની સોણાની સીડીઓ અને અતિ સુંદર, ઉત્તમ યજ્ઞવેદીઓથી સજ્જ હતી. આ મહેલમાં ઝાંપાવાળા ઝરખાં, સુવર્ણ અને સ્ફટિકથી બનેલા, અને નીલમ તથા વિશાળ વજ્રમણિથી બનેલી યજ્ઞવેદીઓ હતી. ચમત્કારિક મુક્તા, અમૂલ્ય રત્નો અને અનન્ય મોતીઓથી તે સર્વત્ર ચમકતી હતી, જાણે હાથની હથેળી જેવી તેજસ્વી દેખાતી. આ મહેલ લાલ ચંદન અને સુવર્ણવર્ણી ધૂપથી સુગંધિત હતી, શુભ સુગંધથી ભરપૂર અને ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી દેખાતી. તેમાં વિવિધ કલાત્મક મંડપો સુંદર રીતે શોભતા, અને મહાન વાનર હનુમાન એ દિવ્ય પુષ્પક વિમાને ચઢ્યા. ત્યાં ઊભા રહીને તેમણે સર્વત્ર પીણાં, ભોજન અને નૈવેદ્યમાંથી ઉદ્ભવતી સુગંધનો અનુભવ કર્યો. હનુમાને એ દિવ્ય સુગંધને શ્વાસમાં લીધું, જે સુંદર પવન જેવી લાગતી હતી; એ સુગંધ જાણે પ્રિય મિત્ર મળ્યા હોય તેમ મનને આનંદ આપતી હતી. પછી તેમણે કહ્યું, “આ તરફ આવો,” અને રાવણ જ્યાં હતો ત્યાં ગયા; ત્યાં જતાં તેમને એક વિશાળ અને શુભ સભામંડપ દેખાયો. આ સભા રાવણની હતી અને તે પ્રેમિકાની જેમ તેજસ્વી હતી; રત્નમય સીડીઓ અને સુવર્ણના ઝાંપાવાળા ઝરખાંથી શોભતી હતી. તેની જમીન સ્ફટિકથી ઢંકાયેલી હતી, જે દાંત વચ્ચેની જગ્યા જેવી દેખાતી, અને તેમાં મુક્તા, હીરા, મોતી, ચાંદી અને સોનાથી શણગાર થયેલી હતી. મહેલ અનેક રત્નમય સ્તંભોથી સજ્જ હતી, બધા સ્તંભ સરખા, સીધા અને ખૂબ ઊંચા હતા, અને આસપાસ સુંદર શણગારથી શોભતા હતા. એ સ્તંભો જાણે પાંખો જેવી ઊંચે ઉઠતી, જાણે આકાશને સ્પર્શ કરવા જઈ રહી હોય; વિશાળ દરીથી ઢંકાયેલું હતું, જેમાં પૃથ્વીના ચિહ્નો દેખાતા હતા. આ મહેલ પૃથ્વી જેટલું વિશાળ લાગતું, અનેક ઘરો અને વિસ્તારોથી ભરેલું હતું; તેમાં મધુર અવાજે બોલતા મદમસ્ત પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજી ઊઠતું અને દિવ્ય સુગંધોથી મહેકતું હતું. કિંમતી ઓઢણીઓથી સુશોભિત અને રાક્ષસાધિપતિ રાવણ દ્વારા સેવા પામતું, એ મહેલ હંસ જેટલું શુદ્ધ અને ધૂમ્રાગરુના ધૂપથી સુગંધિત હતું. પાંદડા અને ફૂલોના અર્પણથી તે ચમકતું અને રંગબેરંગી પડછાયાથી મનને આનંદ આપતું હતું. એ દિવ્ય સભામંડપ દુઃખને દૂર કરી, સમૃદ્ધિ લાવતો અને પાંચે ઇન્દ્રિયોને તેમના શ્રેષ્ઠ વિષયોથી સંતોષ આપતો હતો. રાવણ દ્વારા સુરક્ષિત એ મહેલ, જાણે માતા પોતાના સંતાનોને પોષે તેમ, સૌને પોષતો હતો. હનુમાન મનમાં વિચારે છે: “આ તો સ્વર્ગ છે, દેવલોક છે, કદાચ ઇન્દ્રનું શહેર કે સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ છે.” હનુમાન વિચારમગ્ન થઈને જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે ત્યાં સુવર્ણ દીવા જોયા; જાણે એક ચતુર ખેલાડી બીજા ખેલાડીથી હારી ગયો હોય એમ તે દીવાનાં પ્રકાશમાં બધું તેજસ્વી લાગતું. દીવો, રાવણનું તેજ અને ઝગમગતા આભૂષણોથી આખું મહેલ જાણે અગ્નિથી પ્રગટ છે એમ લાગતું. પછી હનુમાને જોઈ, કે હજારો ઉન્નત કુળની સ્ત્રીઓ વિવિધ રંગના વસ્ત્રો, હાર અને અલંકારો પહેરી, સુંદર કાંસાં પર બેઠેલી હતી. મધ્યરાત્રિની વેળા હતી, જ્યારે અડધી રાત વીતી ગઈ હતી; પીણાં અને રમણથી થાકી, તેઓ ઊંઘમાં લીન થઈ ગયેલી હતી, અને રમતમાં વિરામ લઈ, ઊંઘમાં મજબૂત થઈ ચૂકી હતી. એ સ્ત્રીઓની ઊંઘતી ટોળકી શાંતિથી શોભતી હતી, જાણે મહા કમળતળાવમાં હંસ અને મધમાખીઓ એકસાથે શાંતિથી આરામ કરે. હનુમાને તેમના મુખ કમળ જેવા, મૃદુ સુગંધિત, દાંત બંધ અને આંખો બંધ જોઈ. રાત પૂરી થવા લાગી ત્યારે તેમના ચહેરા ખીલેલા કમળ જેવા દેખાતા; પછી જ્યારે પાંખડીઓ બંધ થઈ, ત્યારે ફરી રાત્રિ જેવી સ્થિતિ થઈ. આ કમળ સમાન ચહેરા વારંવાર મદમસ્ત મધમાખીઓ દ્વારા શોધાતા હોય છે, જેમ તેઓ ખીલેલા કમળને ઇચ્છે છે. હનુમાન, મહાન વાનર, વિચારથી નિશ્ચય કરે છે કે એ સ્ત્રીઓની ગુણવત્તા જળમાંથી જન્મેલી દેવીઓ જેવી છે. એ સ્ત્રીઓથી શોભિત એ મહેલ, હનુમાનને જાણે શરદઋતુના નિર્મળ આકાશમાં તારાઓથી શોભાય છે એમ તેજસ્વી લાગ્યો. આ સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો રાક્ષસાધિપતિ રાવણ, જાણે તારાઓથી ઘેરાયેલા ચંદ્રદેવની જેમ તેજસ્વી લાગતો હતો. હનુમાન મનમાં વિચારે છે: “આજે અહીં એકઠી થયેલી સ્ત્રીઓ જાણે આકાશમાંથી પડેલી તારાઓ જેવી છે, અને પુણ્યના અવશેષોથી ઘેરાયેલી છે.” જેમ મહાન અને શુભ તારાઓનું પ્રકાશ, રંગ અને તેજ સ્પષ્ટ દેખાય છે, તેમ એ સ્ત્રીઓનું તેજ અને સૌંદર્ય પણ ત્યાં ઝગમગતું હતું. ઊંઘના સમયે, તેમની વાળ ખુલેલા, હાર અને આભૂષણો વિખરાયેલા, અને મન ઊંઘથી મદમસ્ત, પીણાં અને રમણ પછી આરામ કરતી હતી. કેટલાંક સ્ત્રીઓના કપાળના ચિહ્નો મચડી ગયા હતા, કેટલીકના પાયલ ખસેડાઈ ગયા હતા, અને કેટલીક શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓના હાર બાજુએ સરકી ગયા હતા. કેટલીક સ્ત્રીઓ મુક્તાહારથી શોભિત, કેટલીકના વસ્ત્રો ઢીલા પડી ગયા, પટ્ટા ખુલા પડ્યા, જાણે યુવાન કન્યાઓ વહેતી જાય. કેટલાંક સ્ત્રીઓએ કાનનાં કુંડળ નહોતા પહેર્યા, કેટલીકના હાર તૂટી ગયા અને કચડી પડ્યા, જાણે મહાન જંગલમાં રાજા હાથીએ ખીલેલા લતાવૃક્ષોને કચડી નાખ્યા હોય. કેટલીક સ્ત્રીઓના મુક્તાહાર ચાંદની રેખા જેવા દેખાતા, અને સ્તન વચ્ચે સૂતા હંસ જેવા લાગતા. બીજાઓના વૈદૂર્યમણિ કાદંબા પક્ષીઓ જેવા લાગતા, અને કેટલીક સ્ત્રીઓના સુવર્ણ તાંકા ચક્રવાક પક્ષીઓના યુગલ જેવા લાગતા. હંસ અને કારંડવ પક્ષીઓથી શોભિત, ચક્રવાકોથી શોભાયેલી, તેમની નિતંબ અને પૃષ્ઠ જાણે નદીના કિનારા અને રેતીના ટાપુઓ જેવા ચમકતા. કેટલાંક સ્ત્રીઓ સુવર્ણ કમળ જેવાં મોટા ઝાંઝર પહેરીને સૂઈ રહી હતી, જાણે સુંદર કિનારાવાળી નદીઓ, ભાવના અને યશને પકડી રાખતી. કેટલીક સ્ત્રીઓના કોમળ અંગો અને સ્તનના ટોચ પર સુંદર રત્નમાળા, સુંદર જ્વેલરીની જેમ ઝગમગતી હતી. કેટલાંક સ્ત્રીઓના વસ્ત્રોના છેડા, તેમના મોઢામાંથી નીકળતા શ્વાસથી વારંવાર ઉપર ઉડતાં, ચહેરા પર લહેરાતાં. એ તેજસ્વી છેડા, જાણે ધ્વજ જેવા, વિવિધ સ્વર્ણરંગમાં તેમના ચહેરા પાસે ચમકતા. આ રીતે હનુમાન એ દિવ્ય મહેલ, તેમાં સુશોભિત સ્ત્રીઓ અને તેમની સૌંદર્યમય શોભા જોઈ, ચકિત અને ભાવવિભોર થયા.