હનુમાનજી લંકાની દિવાલો, પ્રાચીર અને દ્વારોવાળી શહેરને જોવા માટે અહીં આવ્યા હતા. તેમને લંકાની બધી જ વિલક્ષણતાઓ—અહીંના વન, ઉદ્યાન, બગીચા અને મુખ્ય મહેલો—દરેક બાજુથી જોવાની જિજ્ઞાસા હતી. જ્યારે તેમણે આ વાત કહી, ત્યારે રૂપ બદલવાની શક્તિ ધરાવતી લંકા ફરી એકવાર કઠોર વચનો બોલી. લંકાએ કહ્યું: “હે વાનર, તું તો સૌથી નીચ છે! રાક્ષસાધિપતિ રાવણ દ્વારા રક્ષિત આ શહેરને મારા જેવા દુષ્ટ મનવાળી રક્ષિકા વિના તું જોઈ શકે નહીં. પહેલા મને જીતવી પડશે.” ત્યારે વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા હનુમાનજી એ રાત્રિમાં ફરતી લંકાને વિનમ્રતાપૂર્વક કહ્યું: “હે સુલક્ષણે, હું આ શહેર જોઈને પાછો જઈશ, એ જ માર્ગે જે મેં આવ્યુ છે.” એ પછી લંકાએ ભયાનક ગર્જના સાથે ઝડપી અને હનુમાનજીને જોરથી તાડી મારી. પવનપુત્ર હનુમાન, વીર અને બલવાન, આ આંચકો સહન કરી, જોરદાર ગર્જના કરી. ગુસ્સામાં ભરાઈ, હનુમાનજી એ ડાબા હાથની આંગળીઓ વાળી અને મજબૂત મુક્કા વડે લંકાને પ્રહાર કર્યો. પણ એ વિચારીને કે એ સ્ત્રી છે, તેમણે વધારે ક્રોધ ન કર્યો. તેમ છતાં, હનુમાનજીના પ્રહારથી લંકા ચકરાઈને જમીન પર પડી ગઈ, તેનું મોં વિક્રુતિ પામ્યું. ત્યારે હનુમાનજી એ તેને પડી જોઈ, સ્ત્રી સમજી, કૃપા અનુભવ્યા. લંકા અત્યંત વ્યથિત થઈ, હળવાં શબ્દોમાં પણ ગર્વભર્યા વચન બોલી: “હે બલશાળી વાનર, કૃપા કર, રક્ષા કર. સદ્ગુણવાળા શક્તિશાળી પુરુષો સદાય મર્યાદામાં રહે છે. હું લંકા શહેર સ્વયં છું. તું મને પોતાના પરાક્રમથી જીત્યો છે.” લંકાએ આગળ કહ્યું: “હે વાનરરાજ, એક સત્ય સાંભળ. સ્વયંભૂ બ્રહ્માજી એ મને વરદાન આપ્યું હતું—'જ્યારે કોઈ વાનર તારા પરાક્રમથી તને જીતે, ત્યારે સમજો કે રાક્ષસો માટે સંકટ આવી પહોંચ્યું છે.' હવે એ શરત તારા આવવાથી પૂર્ણ થઈ છે. એ વરદાન અવિચલ અને અટલ છે. હવે, સીતા અને દુષ્ટ રાવણના કારણે, તમામ રાક્ષસોનો વિનાશ સમય આવી ગયો છે.” લંકાએ કહ્યું: “હે શ્રેષ્ઠ વાનર, રાવણ દ્વારા રક્ષિત શહેરમાં પ્રવેશ કરી, તું જે કાર્ય કરવા ઈચ્છે છે તે પૂર્ણ કર. આ પવિત્ર લંકા શહેરમાં પ્રવેશ, જ્યાં શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો રક્ષણ આપે છે—even though it is cursed—and તું જનકનંદિની સીતાજીને જ્યાં ઈચ્છે ત્યાં શોધ.” હવે, હનુમાનજી એ પોતાના પરાક્રમથી લંકા અને તેની રૂપધારી રક્ષિકાને જીત્યા. રાત્રિ સમયે, મહાન આત્માવાળા હનુમાન વાનરરાજ માટે કલ્યાણકામના ભાવથી, દરવાજાનો ઉપયોગ કર્યા વિના, દિવાલ ઉછળી શહેરમાં પ્રવેશ્યા. તેઓએ દુશ્મનોના મસ્તક પર ડાબું પગ મૂક્યું. પછી હનુમાનજી એ લંકા શહેર તરફ આગળ વધ્યા, જ્યાં હાસ્ય અને સંગીતના ઘોંઘાટ સાથે સુંદર શહેર ઝગમગતું હતું. એ શહેરના મહેલો વીજળી જેવા જાળીઓથી શોભિત અને વજ્રમય જાળથી સજ્જ હતા—આકાશમાં વાદળ સમાન દેખાતા. રાક્ષસોના મહેલો કમળ અને સ્વસ્તિકના આલંકારિક ચિહ્નોથી શોભિત, વાદળ જેવા ધોળા ઝળહળતા. દરેક બાજુથી સુંદર રીતે સજ્જ અને વિવિધ ફૂલોની માળા, આભૂષણોથી શોભાયમાન એ લંકા શહેર હનુમાનજી એ જોઈ. વાનરરાજના હિતાર્થે હનુમાનજી એક મહેલથી બીજા મહેલમાં ફર્યા, આનંદ અનુભવતા, અને અનેક પ્રકારના મહેલો નિહાળ્યા. તેઓએ ત્રણ પ્રકારની સ્વરોથી શોભિત મોહક ગીતો સાંભળ્યા. સ્ત્રીઓના કમરપટ્ટા અને પાયલના ઝણકાર, પ્રેમમાં મગ્ન અપ્સરાઓ જેવી ધ્વનિઓ પણ સંભળાઈ. મહેલોમાં મહાન આત્માઓના પગલાંઓની અવાજ, હાથ તાળી અને શીળીઓ પણ સંભળાઈ. રાક્ષસોના ઘરોમાં મંત્રોચ્ચાર અને સ્વાધ્યાય કરતા રાત્રિચર રાક્ષસો દેખાયા. તેઓએ રાક્ષસોની મોટી ટોળકી રાવણની સ્તુતિ કરતાં, રાજમાર્ગ પર ઉભેલી જોઈ. મધ્ય ભાગમાં, અનેક રાક્ષસો વાહક, જટાધારી, મુંડન કરેલા, વાછડીયાં પહેરીને, દર્ભા ઘાસ, અગ્નિકુંડ, મગદલ, ગદા, દંડ જેવા શસ્ત્રો ધરાવતા જોવા મળ્યા. એક આંખવાળા, રંગબેરંગા, મોટાં પેટવાળા, વિશાળ સ્તનવાળી, ભયંકર, વાંકાં મોઢાંવાળા, વિકટ, બટકાં પણ હતા. ધનુષ, તલવાર, મૂસર, લોખંડની ગદાઓ, મોટા લોખંડના દંડ, ઝગમગતાં વસ્ત્રોવાળા રાક્ષસો પણ હતા. કેટલાંક ન તો વધારે જાડા, ન પાતળા, ન ઊંચા, ન નાની, ન વધારે ગોરા, ન કાળા, ન વાંકા, ન બટકાં—એવા પણ હતા. વિકૃત, વિવિધાકૃતિ, સુંદર, તેજસ્વી, ધ્વજવાળા, અનેક શસ્ત્રો ધરાવનારા પણ જોવા મળ્યા. ભાલા, વૃક્ષ, તલવાર, વજ્ર અને ફાંસ, દોરડાં જેવા શસ્ત્રો ધરાવતા યુદ્ધા પણ હનુમાનજીએ જોયા. આ રીતે, હનુમાનજીએ લંકા શહેરમાં પ્રવેશ કરીને, તેના આશ્ચર્યજનક સૌંદર્ય અને રાક્ષસોની વિવિધતા નિહાળી, પોતાના ધ્યેય માટે આગળ વધ્યા.