લંકાના દ્વાર પર એક ભયાનક સ્ત્રીએ, Hanumānને રોકીને પૂછ્યું, “તમે કોણ છો, અને અહીં વનમાં ફરતા આવીને શું કામ કરો છો? સાચું બોલો, જ્યારે સુધી શ્વાસ છે, જવાબ આપો.” તેણે વધુ કહ્યું, “મંકી, લંકામાં પ્રવેશવું અશક્ય છે; રાવણના સૈનિકો તેને ચારેય બાજુથી રક્ષે છે.” હનુમાન, શૂરવીર અને વાયુપુત્ર, તેના સામે ઊભા રહી, શાંતિથી જવાબ આપ્યા, “જેમ તમે પૂછો છો, તેમ હું સાચું કહું છું. પણ તમે કોણ છો? આંખો વિકૃત, દ્વાર પર ઊભી, ગુસ્સામાં મને અકારણ ટકોરો છો?” હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, લંકા — જે ઇચ્છા મુજબ રૂપ લઈ શકે — ગુસ્સે થઈ, વાયુપુત્રને કડક શબ્દોમાં બોલી, “હું આ શહેરની અપરાજિત રક્ષક છું, મહાન રાવણના આદેશની રાહ જોતી. મારા અવગણનાથી લંકામાં પ્રવેશવું અશક્ય છે; આજે હું તને સંહાર કરી, તારી જીવ લીધા પછી તને સૂઈ જાવડાવું છું. હું લંકા સ્વયં છું; ચારેય બાજુથી રક્ષણ કરું છું.” લંકાના શબ્દો સાંભળીને, હનુમાન, વાયુપુત્ર અને વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ, પર્વત સમાન અડગ ઊભા રહ્યા. તેને સ્ત્રીના રૂપમાં વિકૃત, દ્વાર પર ઊભેલી લંકાને જોઈ, બુદ્ધિશાળી અને ધીર હનુમાન બોલ્યા, “મને લંકાના શહેર, તેની દિવાલો, દ્વાર અને કોટલ જોઈવાની ઇચ્છા છે; મને જિજ્ઞાસા છે. હું લંકાના વન, ઉદ્યાન, બગીચા અને મુખ્ય ઘરો દરેક બાજુથી જોવા આવ્યો છું.” હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, લંકાએ ફરી ગુસ્સે થઈ, અને કડક શબ્દોમાં બોલી, “અતિ તુચ્છ વાનર, રાવણના રાક્ષસોથી સુરક્ષિત આ શહેર તું મારા વિજય કર્યા વિના જોઈ શકીશ નહિ; હું દુશ્ટમન, આજે તને રોકીશ.” ત્યારે હનુમાન — વાનરોમાં વીર — રાત્રે ફરતી સ્ત્રીને કહ્યું, “મહિલા, હું આ શહેર જોઈ, પાછો જાઉં છું.” એ સમયે, લંકા — ભયાનક રક્ષક — જોરદાર ગર્જના કરી, ઝડપથી હનુમાનને તપેલીથી માર મારી. હનુમાન, વાયુપુત્ર અને વાનરોમાં વીર, એ આકરાં મારથી ગુસ્સે થઈ, જોરદાર ગર્જના કરી. હનુમાન ગુસ્સે થઈ, ડાબા હાથની આંગળીઓ વળી, લંકાને મુઠ્ઠીથી માર્યો. પણ “એ સ્ત્રી છે,” એમ વિચારી, વધુ ગુસ્સો કર્યો નહિ; હનુમાનના આ ઘા થી, રાત્રે ફરતી લંકા, અંગો હલાવી, અચાનક જમીન પર પડી, ચહેરો વિકૃત થઈ ગયો. પછી, હનુમાન, તેને પડેલી જોઈ, સ્ત્રી ગણીને દયાળુ થયા. લંકા, અત્યંત ગભરાઈ, ધ્રુજતી અવાજે, હનુમાનને ગર્વભર્યા શબ્દોમાં બોલી, “મહા બાહુ, કૃપા કરો, શ્રેષ્ઠ વાનર, મને રક્ષો. શક્તિશાળી અને સદ્ગુણોવાળા હંમેશા મર્યાદા રાખે છે, સુમુખ.” “હું લંકા સ્વયં છું, વાનર. તું તારી પરાક્રમ અને શક્તિથી મને વિજય કર્યો છે.” “હવે, વાનરાધિપ, સાચું સાંભળ: સ્વયંભૂ બ્રહ્માએ મને વર આપ્યો હતો — જ્યારે કોઈ વાનર તારી પરાક્રમથી તને જીતે, ત્યારે રાક્ષસો માટે વિકટ સંકટ આવે છે.” “મહાન વાનર, એ શરત આજે પૂર્ણ થઈ; બ્રહ્મા નિર્ધારિત, એ સત્ય છે અને ભંગી શકાતી નથી.” “સીતા અને દુશ્ટ રાવણના કારણે, હવે રાક્ષસોના વિનાશનો સમય આવી ગયો છે.” “શ્રેષ્ઠ વાનર, રાવણ દ્વારા સુરક્ષિત શહેરમાં પ્રવેશો અને તારી ઈચ્છિત કાર્ય પૂર્ણ કરો.” “આ આશીર્વાદિત લંકા શહેરમાં પ્રવેશો, શ્રેષ્ઠ રાક્ષસોથી રક્ષિત છે, છતાં શ્રાપથી ઘાયલ; અને જનકનંદિની સીતાની શોધ કરો, જેમ તને મન હોય.” પછી, સુંદર કાંડના ચોથા અધ્યાયની વાત સાંભળો, જે વાલ્મિકી રામાયણમાં વર્ણવાય છે. હનુમાન, પરાક્રમથી લંકા અને તેના રૂપ બદલતા રક્ષકને જીત્યા પછી, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાન આત્મા, રાત્રી સમયે લંકામાં પ્રવેશ્યા — દિવાલ ઉપરથી ઉછળી, દ્વારનો ઉપયોગ કર્યા વિના. શહેરમાં પ્રવેશી, વાનર રાજાની ભલાઈ માટે, હનુમાનએ પોતાના ડાબા પગ દુશ્મનોના માથા પર મૂક્યા. ત્યારબાદ, વાનર, હસવાની અને વાદ્યના ગર્જના સાથે, સુંદર લંકા શહેર તરફ આગળ વધ્યા. લંકા શહેર, વીજળી જેવી જાળીથી શોભિત મકાન, હીરાની જાળીઓથી સજ્જ, આકાશમાં વાદળ સમાન, તેજસ્વી દેખાતી હતી. એ સમયે, લંકા, રાક્ષસોના ઘરો — વાદળ જેવા સફેદ, કમળ અને સ્વસ્તિકથી સજ્જ — ઝળહળતી હતી. શહેર, ચારે બાજુથી સુંદર રીતે સજ્જ, વિવિધ મકાન, માળાઓ અને આભૂષણોથી શોભિત, હનુમાન — વાનર રાજાની ભલાઈ માટે — જોઈ રહ્યા હતા. રાઘવ માટે કાર્ય કરતાં, હનુમાન, મકાનથી મકાન જઈ, આનંદ અનુભવતા, મકાનની સુંદરતા નિહાળી. તેમણે વિવિધ આકાર અને રૂપના મકાન જોઈ, અને ત્રણ પ્રકારના સ્વરમાં સજ્જ મનમોહક ગીતો સાંભળ્યા. હનુમાનએ સ્ત્રીઓના કમરની ઝાંઝર અને પગમાં ઘૂઘરાંની અવાજો સાંભળ્યા, જે પ્રેમમાં ઝૂમી રહી હતી — જાણે સ્વર્ગની અપ્સરાઓ હોય.