રાવણ દ્વારા શાસિત લંકા, જ્યારે વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ હનુમાનને જોઈ, ત્યારે પોતે જ તેની સામે ઊભી થઈ, ભયાનક મુખ દર્શાવતી. તે લંકા, લંકાના દ્વાર પર, પવનપુત્ર હનુમાન સામે ઊભી રહી, ભયંકર ગર્જના કરી અને હનુમાનને કહ્યું: "તું કોણ છે અને અહીં કયા હેતુથી આવ્યો છે, હે વનવાસી? તું અહીં સાચું બોલ, જયાં સુધી તારા શ્વાસ બાકી છે." "હે વાનર, તારે આ લંકામાં પ્રવેશવું શક્ય નથી; આ લંકા ચારેબાજુથી રાવણના સૈન્ય દ્વારા રક્ષિત છે." ત્યારે હનુમાન, વીરતા સાથે, તેની સામે ઊભા રહીને કહ્યું: "તમે જે પૂછો છો, તેનું સાચું ઉત્તર હું આપું છું." "તમે કોણ છો, વિચિત્ર આંખો ધરાવતી, જે શહેરના દ્વાર પર ઊભી છો? અને કેમ, રોષથી, મને કઠોર શબ્દો બોલો છો?" હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, સ્વરૂપ બદલવા સક્ષમ લંકાએ, ક્રોધથી, પવનપુત્રને કઠોર શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો: "હું આ શહેરની અપરાજિત રક્ષક છું, મહાન રાવણના આદેશની રાહ જોઈ રહી છું." "મને અવગણીને આ શહેરમાં પ્રવેશવું શક્ય નથી; આજે, મારા દ્વારા મર્યા પછી, તું જીવન છોડીને નિદ્રા પામશે." "હે વાનર, હું જ લંકા છું; હું ચારેબાજુથી તેને રક્ષું છું—એવું મેં તને કહ્યું છે." લંકાના આ શબ્દો સાંભળીને, પવનપુત્ર હનુમાન, શ્રેષ્ઠ વાનર, પર્વતની જેમ અડગ ઊભા રહ્યા. તેને, સ્ત્રીરૂપમાં, વિકૃત મુખ ધરાવતી લંકાને જોઈને, બુદ્ધિશાળી અને ધીરજવાળા વાનરશ્રેષ્ઠે કહ્યું: "મારે લંકાના શહેર, તેની દુર્ગ, દીવાલો અને દ્વારોને જોવા છે; મને મોટું કૌતુક છે." "મારે લંકાના તમામ વન, બગીચા, ઉદ્યાન અને મુખ્ય મકાનોને દરેક બાજુથી જોવા છે." હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, સ્વરૂપ બદલવા સક્ષમ લંકાએ ફરીથી કઠોર શબ્દો બોલ્યા: "હે નીચ વાનર, આજે તું આ શહેર જોઈ શકશે નહીં, જ્યાં સુધી તું મને, દુષ્ટમનસ્વી, હરાવતો નથી." પછી વાનરશ્રેષ્ઠે રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રીને કહ્યું: "હે સદ્ગ્રહણી, હું આ શહેર જોઈને, પાછો મારા માર્ગે જઇશ." ત્યારે લંકાની ભયાનક રક્ષક, ભારે ગર્જના કરી, ઝડપથી હનુમાનને પોતાની હથેળીથી માર્યો. પવનપુત્ર, વાનરશ્રેષ્ઠ, શક્તિશાળી અને વીર, લંકાના આ ઘાતથી, જોરદાર ગર્જના કર્યા. પછી હનુમાન, ક્રોધથી, ડાબા હાથની આંગળીઓ વાળી, મોંઢા વડે લંકાને માર્યો. "તે સ્ત્રી છે," એમ વિચારતાં, હનુમાને વધુ ક્રોધ ન કર્યો; પણ તેના ઘાતથી, રાત્રિમાં ફરતી લંકા, અંગો લથડતાં, મુખ વિકૃત થઈ, જમીન પર પડી ગઈ. પછી હનુમાન, લંકાને પડી જોઈ, સ્ત્રી સમજી, દયાભાવથી ભરાયા. લંકા, ખૂબ જ અશાંત થઈ, ધ્રૂજતા શબ્દોમાં, ગર્વભર્યા શબ્દો હનુમાનને કહ્યું: "હે બલવાન, કૃપા કર, શ્રેષ્ઠ વાનર, મને રક્ષ. શૂરવીર અને ધર્મનિષ્ઠ હંમેશા પોતાના મર્યાદામાં રહે છે, હે સૌમ્ય!" "હું જ લંકા છું, હે વાનર. તું તારી મહાન વીરતા અને બલથી મને જીત્યો છે." "હવે, હે વાનરશ્રેષ્ઠ, હું એક સત્ય કહું: સ્વયંભૂ બ્રહ્માએ મને વરદાન આપ્યું હતું." "જ્યારે કોઈ વાનર પોતાની શક્તિથી મને જીતશે, ત્યારે જાણવું કે રાક્ષસો માટે સંકટ આવી ગયું છે." "એ જ સ્થિતિ, હે સૌમ્ય, હવે તારા આગમનથી પૂર્ણ થઈ છે. સ્વયંભૂએ સ્થાપિત કરેલી, એ સત્ય છે અને ભંગી શકાતી નથી." "સીતા અને દુષ્ટમનસ્વી રાવણના કારણે, હવે તમામ રાક્ષસોના વિનાશનો સમય આવી ગયો છે." "અત્યારે, હે વાનરશ્રેષ્ઠ, રાવણ દ્વારા રક્ષિત શહેરમાં પ્રવેશો અને તારી ઈચ્છિત કાર્ય પૂર્ણ કરો." "આ શુભ શહેરમાં પ્રવેશો, વાનરશ્રેષ્ઠ, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ દ્વારા રક્ષિત, શાપગ્રસ્ત હોવા છતાં; અને તું ઈચ્છે તેમ, જનકનંદિની સીતા માટે સર્વત્ર શોધો." પછી, શ્રીમદ વાલ્મીકી રામાયણના સુંદરકાંડમાં ચોથી સર્ગનું વર્ણન થાય છે. લંકા અને તેની સ્વરૂપ બદલતી રક્ષકને પોતાની વીરતા દ્વારા જીત્યા પછી, પ્રસિદ્ધ હનુમાન, વાનરશ્રેષ્ઠ, અદભૂત બલથી, રાત્રે લંકામાં પ્રવેશ્યા—દ્વારનો ઉપયોગ કર્યા વિના દીવાલ પરથી ફાંદીને. લંકા શહેરમાં પ્રવેશી, વાનરરાજ સુગ્રીવના હિત માટે, હનુમાને પછી પોતાના ડાબા પગ શત્રુઓના મસ્તક પર મૂક્યા. પછી વાનર, ગર્જન અને સંગીતના મોજા સાથે, સુંદર લંકા શહેર તરફ આગળ વધ્યા. આ શહેરમાં, વીજળી જેવી જાળીથી સજાયેલ મહેલો, હીરાની જાળીઓથી શોભાયમાન, આકાશમાં વાદળ જેવા દેખાતા, ચમકતા હતા. તે સમયે, લંકા રાક્ષસોની મહાન ભવનો, વાદળ જેવી સફેદ, કમળ અને સ્વસ્તિકથી શોભાયમાન, એના કારણે તેજસ્વી બની હતી. હંમેશા વધતા રહેલા, સર્વત્ર સુંદર રીતે સજાયેલા, વિવિધ હાર અને આભૂષણોથી શોભાયમાન ઘરો, હનુમાન—સુગ્રીવના હિત માટે કાર્યરત—એ જોઈ રહ્યા. રાઘવના હિત માટે, પ્રસિદ્ધ હનુમાન, મહેલો મહેલો વચ્ચે ફરતા, એ ભવનોને જોઈને આનંદિત થયા.