હનુમાન, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ, લંકાની સમૃદ્ધ અને દેવોની સમાન વૈભવયુક્ત શહેરને જોઈ આનંદિત થયો. રાક્ષસોના રાજા રાવણની લંકા, જે અપ્રતિમ અને સમૃદ્ધ છે, તેને નિહાળી, હનુમાન મનમાં વિચાર કરવા લાગ્યો: “આ શહેરને રાવણના શસ્ત્રધારી અને સર્વત્ર સુરક્ષિત સૈનિકોની હાજરીમાં જોરથી કોઈ પણ જીતવી શકશે નહીં. આ ભૂમિ માત્ર કુમુદ, અંગદ, મહાન વાનર સુશેન, તથા પ્રસિદ્ધ મૈંદ અને દ્વિવિદ માટે જ પ્રસિદ્ધ બની શકે છે. અથવા વિવસ્વતના પુત્ર, હરિના પુત્ર કુષપરવાન, વાનરોના મુખ્ય રિક્ષા, અથવા મારી માટે ગૌરવનો માર્ગ બની શકે છે.” પછી, રામના મહાબળ અને લક્ષ્મણના શૌર્યને યાદ કરતા, હનુમાન આનંદથી ભરાઈ ગયો. તેણે લંકાને જોયું, જે રત્નોથી શોભાયમાન, ગૌશાળા ચિહ્નથી શૃંગારિત, અને સુગંધિત વસ્ત્રો પહેરેલી સ્ત્રીની જેમ શોભી રહી હતી. રાક્ષસોના રાજાની લંકા, દીવો અને મહાન ગ્રહોની તેજથી અંધકારમુક્ત, હનુમાનના આગમનથી ઉજવાઈ રહી હતી. ત્યાં, લંકા શહેરે પોતાના સ્વરૂપમાં વાનરોમાં વાઘ સમાન, પવનપુત્ર હનુમાનને પ્રવેશતા જોયો. રાવણ દ્વારા શાસિત લંકાએ, વાનર શ્રેષ્ઠને જોઈ, ભયજનક મુખ દર્શાવતું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. તે પવનપુત્ર હનુમાન સામે ઊભી રહી, ભયંકર ગર્જના કરી, અને કહ્યું: “તુ કોણ છે? અને અહીં કયા હેતુથી આવ્યો છે, વનવાસી? તારા શ્વાસ રહે છે ત્યાં સુધી સાચું બોલ.” “વાંદરા, રાવણની સેનાથી ચારે બાજુ સુરક્ષિત લંકામાં તું પ્રવેશી શકતો નથી.” પછી હનુમાન, ધીરજપૂર્વક, જવાબ આપ્યો: “તમે જે પૂછો છો, તેનું સાચું કહું છું.” “તુ કોણ છે, વિકૃત આંખવાળી, શહેરના દ્વાર પર ઊભી? અને કેમ તું ક્રોધથી મને કઠોર શબ્દો કહે છે?” હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, સ્વેચ્છાએ રૂપ ધારણ કરનાર લંકાએ, પવનપુત્રને ક્રોધથી કઠોર શબ્દો કહ્યા: “હું અવિજય લંકાની રક્ષિકા છું, મહાન રાવણના આદેશની રાહ જોવી છું. મારા અવગણનાથી કોઈ શહેરમાં પ્રવેશી શકતો નથી; આજે, હું તને મારૂં, તું જીવ ગુમાવીને સૂઈ જશ.” “હું લંકા શહેર જ છું, વાંદરા; હું સર્વત્ર રક્ષણ કરું છું—એવું મેં તને કહ્યું છે.” લંકાના શબ્દો સાંભળીને, પવનપુત્ર હનુમાન, વાનર શ્રેષ્ઠ, પર્વતની જેમ અડગ ઊભો રહ્યો. તેણે, સ્ત્રીના રૂપમાં વિકૃત લંકાને જોઈ, બુદ્ધિશાળી અને સ્થિર હનુમાને કહ્યું: “મને લંકા શહેર, તેની કિલ્લા, દીવાલો અને દ્વારો જોવા ઇચ્છા છે; મને ખૂબ જ જિજ્ઞાસા છે.” “હું લંકાના બધા જંગલ, વન, બગીચા અને મુખ્ય મકાનને દરેક બાજુથી જોવા આવ્યો છું.” હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, સ્વેચ્છારૂપ ધારણ કરનાર લંકાએ ફરી કઠોર શબ્દો કહ્યા: “વાંદરામાં સૌથી નીચા, આજે તું રાક્ષસોના સ્વામી દ્વારા સુરક્ષિત આ શહેર જોઈ શકતો નથી, જો તું મને, દુષ્ટમન, હરાવી ના શકે.” પછી વાનરોમાં વાઘ સમાન હનુમાને રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રીને કહ્યું: “આ શહેર જોઈને, શુભ સ્ત્રી, હું પાછો જઈશ.” ત્યારે લંકાની ભયંકર રક્ષા કરનારાએ, ભયંકર ગર્જના કરી, ઝડપથી હનુમાનને તપેલી મારી. પવનપુત્ર, મહાન અને પરાક્રમી, આ પ્રહારથી ગર્જના કરી. પછી હનુમાન, ક્રોધથી ભરાઈ, ડાબા હાથની આંગળીઓ વળાવી, મુઠ્ઠીથી લંકાને ઝપટો માર્યો. “તે સ્ત્રી છે,” એમ વિચારતાં, હનુમાને વધુ ક્રોધ ન કર્યો; પણ તેના પ્રહારે, રાત્રિમાં ફરતી લંકા, શરીર કાંપતું, અચાનક જમીન પર પડી, મુખ વિકૃત થઈ ગયું. પછી હનુમાન, લંકાને પડી જોઈ, સ્ત્રી સમજી, દયા અનુભવ્યો. લંકા, ખૂબ જ અશાંત થઈ, અડખેલાં શબ્દો સાથે, હનુમાનને ગર્વભર્યા શબ્દો બોલી: “મહાબલિ, કૃપા કરો, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ, મને રક્ષા કરો. બળવાન અને ધર્મનિષ્ઠ હંમેશાં સીમા જાળવે છે, સૌમ્ય.” “હું લંકા શહેર જ છું, વાંદરા. તું મારા પરાક્રમ અને બળથી મને જીત્યો છે, હે વિરૂદ્ધ.” “હવે, વાનરોના સ્વામી, સાચું સાંભળો: સ્વયંભૂ બ્રહ્માએ મને એક વર આપ્યો હતો. જ્યારે કોઈ વાંદરા, પોતાના પરાક્રમથી, તને પોતાના કાબૂમાં લે, ત્યારે જાણ કે રાક્ષસો માટે સંકટ આવી ગયું છે.” “એ જ પરિસ્થિતિ, સૌમ્ય, હવે તારા આગમનથી પૂર્ણ થઈ છે. સ્વયંભૂ દ્વારા નિર્ધારિત, એ સત્ય છે અને ભંગી શકાતી નથી.” “સીતા અને દુષ્ટમન રાવણના કારણે, હવે સર્વ રાક્ષસોના વિનાશનો સમય આવી ગયો છે.” “તેથી, વાંદરા શ્રેષ્ઠ, રાવણ દ્વારા સુરક્ષિત શહેરમાં પ્રવેશો અને તારા ઇચ્છિત કાર્ય પૂર્ણ કરો.” “આ શુભ શહેરમાં પ્રવેશો, વાંદરા સ્વામી, શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો દ્વારા સુરક્ષિત, શાપથી પીડિત હોવા છતાં; અને જનકની પુત્રી સીતા માટે સર્વત્ર શોધ કરો, જેમ તારે ઇચ્છા હોય.