પવનપુત્ર હનુમાન, બુદ્ધિશાળી અને પરાક્રમી, પોતાની રૂપને અત્યંત સૂક્ષ્મ બનાવી એક ઊંચા શિખર પર ઊભા રહ્યા, જે dangling મેઘ જેવા ઉંચા હતા. રાત્રિના સમયે તે શક્તિશાળી વાનર લંકા શહેરમાં પ્રવેશ્યા—આ શહેર રાવણના શાસન હેઠળ સુંદર ઉદ્યાનો અને સરોવરોથી ભરપૂર હતું. હનુમાને જોયું કે લંકા શહેર ખૂબ જ મજબૂત રીતે સુરક્ષિત અને સમૃદ્ધ છે, જ્યાં લીલાછમ વૃક્ષો, ભવ્ય દ્વાર અને સફેદ દરવાજા તથા કમાનો શોભા આપે છે. આ શહેર, સાપોની નગરી જેવી, સર્વત્ર સાપોનાં માર્ગોથી ભરેલું અને મેઘોથી ઢંકાયેલું હતું, જેમાં વીજળી ઝળહળતી અને તારાઓની ટોળીઓ હાજર હતી. ઉગ્ર પવનના ગર્જનાથી ગુંજતું, અમરાવતી જેવા તેજસ્વી સોનાની દિવાલોથી ઘેરાયેલું હતું. ધ્વજાઓ અને નાની ઘંટીઓના રણકારથી શોભિત, આનંદિત હનુમાન ઝડપથી rampart ઉપરથી કૂદી ગયા. તેમના હૃદયમાં આશ્ચર્ય ભરીને તેઓ ચારે તરફ નજર કરતા લંકા શહેરને જોયું—સોનાના દ્વાર અને બિલાડીના આંખ જેવા રત્નોથી બનેલા મંચો સાથે. ત્યાંના ફ્લોરો હીરા, સ્ફટિક અને મુક્તાથી શોભિત હતા, શુદ્ધ સોનાની ભવ્ય કોરિડોર અને ચમકતા ચાંદીથી ભરેલા હતા. બિલાડીના આંખ જેવા રત્નોથી બનેલી સીડીઓ, પગથિયાં વચ્ચે સ્ફટિકની ધૂળ અને સુંદર, ઝડપથી ચાલતી પથારીઓ હતી, જે જાણે આકાશમાં ઉડી રહી હોય. શહેરના ચારે તરફ ક્રેન, મોર, રાજહંસોની ટહુકા અને સંગીત તથા આભૂષણોના અવાજથી ગુંજતું હતું. દેવતાઓના વૈભવને પણ ટક્કર આપે તેવી લંકા શહેરને જોઈને હનુમાન આનંદથી ફૂલ્યા ફાટ્યા, જાણે આ શહેર આકાશમાં ઊભું થયેલું હોય. રાક્ષસ રાજા રાવણની આ અજોડ અને સમૃદ્ધ લંકા શહેરને જોઈ વીર હનુમાન વિચારોમાં પડી ગયા: "આ શહેરને બળપૂર્વક કોઈ જીતવી શકે તેમ નથી; રાવણની સેનાએ સર્વત્ર સુરક્ષા આપી છે." તેમણે મનમાં વિચાર્યું કે આ ભૂમિ માત્ર કુમુદ, અંગદ, મહાન વાનર સુશેણ, પ્રસિદ્ધ મેઇંદ અને દ્વિવિદ, અથવા વિવસ્વતપુત્ર, હરિનો પુત્ર કુશપર્વણ, રિક્ષ રાજા, અથવા મારા જેવા વીર વાનરો માટે જ યશ આપનારી બની શકે છે. અને જ્યારે તેમને શ્રીરામના બાહુબળ અને લક્ષ્મણના શૌર્ય યાદ આવ્યા, ત્યારે તેઓ આનંદથી ભરાઈ ગયા. હનુમાને લંકાને જોયી, જે રત્નોથી શોભિત વસ્ત્રોમાં, ગૌશાળાના નિશાનથી શોભિત, સ્તન પર સુગંધિત લિપન સાથે, જાણે કોઈ સુંદર સ્ત્રીની જેમ શણગારેલી હતી. રાક્ષસ રાજા રાવણના શહેરને, દીપક અને તેજસ્વી ગ્રહોના પ્રકાશથી અંધકાર વિખેરાતું જોઈ, વીર હનુમાન ચકિત થયા. ત્યારે લંકા શહેરે પોતે પોતાના સ્વરૂપમાં, પવનપુત્ર, વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ હનુમાનને પ્રવેશતાં જોયા. રાવણ શાસિત લંકાએ, એ શ્રેષ્ઠ વાનરને જોઈ, ભયાનક મુખ દર્શાવતું સ્વરૂપ ધારણ કરી, પોતે ઊભી રહી. તે પવનપુત્ર હનુમાન સામે ઊભી રહી, ભયાનક ગર્જના કરી અને કહ્યું: "તું કોણ છે અને શા માટે અહીં આવ્યો છે, હે વનવાસી? સાચું બોલ, જ્યારે સુધી તારી શ્વાસ બાકી છે." "હે વાનર, રાવણની સેનાથી સર્વત્ર સુરક્ષિત આ લંકામાં તું પ્રવેશી શકે તેમ નથી." ત્યારે વીર હનુમાન એ સ્ત્રીને જવાબ આપતા કહે: "હું તને સાચું કહું છું, જે પૂછ્યું છે તેનો જવાબ આપું છું." "તુ કોણ છે, જે વિક્રાળ આંખો ધરાવી, શહેરના દ્વારે ઊભી છે? અને કેમ ગુસ્સામાં મને કડક વાણીમાં ધિક્કારે છે?" હનુમાનના શબ્દો સાંભળીને, સ્વેચ્છાથી સ્વરૂપ બદલવા સમર્થ લંકાએ ગુસ્સામાં પવનપુત્રને કડક વાણીમાં કહ્યું: "હું આ શહેરની અજેય રક્ષિકા છું, મહાન રાવણના આદેશની રાહ જોતી. મારા અવગણનાથી આ શહેરમાં પ્રવેશ શક્ય નથી; આજે હું તને મારી નાખીશ, તું જીવતા જીવતા સુઈ જશે." "હું જાતે લંકા શહેર છું, હે વાનર; ચારે બાજુથી તેનું રક્ષણ કરું છું—આ રીતે હું તને કહી દીધું છે." લંકાના આ શબ્દો સાંભળી, પવનપુત્ર હનુમાન, શ્રેષ્ઠ વાનર, પર્વત જેવો અડગ ઉભા રહ્યા. તેમણે, સ્ત્રીના વિક્રાળ સ્વરૂપમાં ઉભેલી લંકાને જોઈ, બુદ્ધિશાળી અને ધૈર્યવાન વાનરરાજે કહ્યું: "હું લંકા શહેરના rampart, દિવાલો અને દ્વારો જોવા ઇચ્છા સાથે આવ્યો છું; મને ખૂબ જ જિજ્ઞાસા છે. હું લંકાના તમામ વન, ઉદ્યાન, બગીચા અને મહાન ઘર દરેક બાજુથી જોવા આવ્યો છું." હનુમાનના આ શબ્દો સાંભળીને, સ્વરૂપ બદલવા સમર્થ લંકાએ ફરી કડક વાણીમાં કહ્યું: "હે વાનર, આજે તું આ શહેર જોઈ શકીશ નહીં, રાક્ષસાધિપતિ દ્વારા રક્ષિત છે, જ્યાં સુધી મને, દુષ્ટ ચિત્તવાળી, હરાવી નહીં શકે." ત્યારે વાનરોમાં વીર હનુમાન એ રાત્રિમાં ફરતી સ્ત્રીને કહ્યું: "હું આ શહેર જોઈને, હે સારા સ્ત્રી, પાછો મારા રસ્તે જઇશ." એ સમયે લંકાની ભયાનક રક્ષિકા, ભયંકર ગર્જના કરી, ઝડપથી આગળ વધી શ્રેષ્ઠ વાનરને પોતાની હથેળીથી માર મારી. પછી પવનપુત્ર, વાનરોમાં વીર હનુમાન, એ પ્રહારથી ક્રોધીત થઈ, પોતાના ડાબા હાથની આંગળીઓ મોડી, મુઠી બનાવી, તેને મજબૂત મુઠીથી પ્રહાર કર્યો. 'એ સ્ત્રી છે' એવું વિચારી, તેમણે વધુ ક્રોધ ન કર્યો; તેમ છતાં, હનુમાનના પ્રહારમાંથી તે રાત્રિમાં ફરતી લંકા, શરીરમાં કમજોરી અનુભવી, અચાનક ધરતી પર પડી ગઈ, અને તેનો મુખ વિક્રાળ થઇ ગયો.