રામના કાર્ય માટે સાગર પોતે રામના પ્રત્યે સમર્પિત થઈને તમારી સેવા કરી રહ્યો છે; અને જે સદ્ભાવ પ્રાપ્ત થાય છે, તેનો પ્રતિઉત્તર આપવો એ સનાતન ધર્મ છે. તેથી, તે સાગર આપના પ્રતિ સન્માનનો અધિકારી છે; અને આપના હિત માટે તે મને વિશેષ આદરપૂર્વક પ્રેરણા આપી છે. હનુમાન, આ વાનર, આકાશ મારફતે સો યોજન દૂર કૂદીને આવ્યો છે; હવે તે મારા ઉપર આરામ કરે અને પછી બાકીનું અંતર પાર કરે. હનુમાનને કહ્યું, "અરે વાનરશ્રેષ્ઠ, અહીં રોકો, મારા પર આરામ કરો અને પછી આગળ જાઓ; અહીં ઘણા સુગંધિત, મીઠા મૂળ, કંદ અને ફળો છે." "આ સૌ સ્વાદ લો, આરામ કરો અને પછી આગળ જાઓ; વાનરશ્રેષ્ઠ, તમારો પણ અમારો સાથે સંબંધ છે, તમે ત્રણ લોકમાં મહાન ગુણોથી વિખ્યાત છો." "ઝલદી અને કુદકામ વાનરોમાં, પવનપુત્ર, હું તમને સર્વોત્તમ માનું છું, વાનરોમાં ગજ સમાન." "કહવામાં આવે છે કે સામાન્ય અતિથિને પણ જ્ઞાની વ્યક્તિ સન્માન આપે છે, તો તમારી જેમ મહાન વ્યક્તિને કેટલું વધારે સન્માન આપવું જોઈએ!" "તમે સર્વોત્તમ દેવ પવનના પુત્ર છો, મહાન આત્માવાળા; વાનરશ્રેષ્ઠ, તમે તેમની ઝડપમાં સમાન છો." "જ્યારે તમે, ધર્મજ્ઞ, સન્માન પામો છો, ત્યારે પવનદેવ પણ સન્માન પામે છે; તેથી હું તમને સન્માન આપું છું—અને એનું કારણ પણ સાંભળો." "પહેલાની કૃતા યુગમાં, પર્વતોને પાંખો હતી; તેઓ પણ ગરુડની જેમ સર્વ દિશામાં ઉડતા." "તેમના ઉડવાથી દેવો, ઋષિઓ અને સર્વ જીવો ભયભીત થઈ ગયા, એમને પડવાની આશંકા હતી." "પછી, પર્વતોના સ્વામી, હજારો આંખવાળા ઇન્દ્રે, ગુસ્સામાં વીજળીથી તેમની પાંખો કાપી નાખી—લાખો પર્વતોના પાંખો કપાઈ ગયા." "જ્યારે દેવોના રાજા, ગુસ્સામાં, વીજળી લઈને મારી પાસે આવ્યા, ત્યારે મહાન આત્મા પવનદેવે મને અચાનક ઉડાવી દીધો." "એ રીતે, વાનરશ્રેષ્ઠ, હું આ ખારાપાણીય સાગરમાં પડ્યો, મારી પાંખો છુપાઈ ગઈ અને રૂપ અખંડિત રહ્યો, તમારાં પિતાએ મને રક્ષિત કર્યો." "એટલે હું તમને સન્માન આપું છું; તમે મારા માટે સન્માનના અધિકારી છો, પવનપુત્ર. તમારાં દ્વારા અમારો સંબંધ ઊભો થયો છે, વાનરશ્રેષ્ઠ, મહાન ગુણોથી યુક્ત." "આ બાબતમાં, મારા અને સાગરના હિત માટે, તમે, જ્ઞાની, આનંદિત મનથી કાર્ય કરો જેથી મને પ્રસન્નતા મળે." "તમારી થાક દૂર કરો અને મારી ભેટ સ્વીકારો, વાનરશ્રેષ્ઠ. તમે સન્માન પામ્યા છો, મારી લાગણી સ્વીકારો; તમારાં આવવાથી હું પ્રસન્ન છું." આ રીતે સંબોધિત થતાં, વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાન એ ઉત્તમ પર્વતને કહ્યું: "હું પ્રસન્ન છું; અતિથિ-સત્કાર થયો છે. હવે કોઈ વિમર્શ રાખો નહીં." "મારે કાર્ય કરવાનું છે, દિવસ પસાર થઈ રહ્યો છે. મેં વચન આપ્યું છે; હવે વધુ રોકાઈ શકતો નથી." આ રીતે બોલીને, હનુમાને પર્વતને હાથથી સ્પર્શ કર્યો, આકાશમાં પ્રવેશ કર્યો અને શક્તિશાળી, હળવી હાસ્ય સાથે આગળ વધ્યો. પર્વત અને સાગરે હનુમાનને ખૂબ આદરપૂર્વક જોયા, સન્માન અને આશીર્વાદ આપ્યા. પછી, હનુમાન પર્વત અને વિશાળ સાગર પાછળ છોડીને, પવનદેવના માર્ગે, સ્વચ્છ આકાશમાં આગળ વધ્યો. ફરી, વધુ ઊંચે જઈને, પર્વત તરફ જોઈ, પવનપુત્ર હનુમાન, આધાર વિના, વાનરોના મહાનાયક, આગળ વધ્યો. હનુમાનના આ બીજા, અત્યંત કઠિન કાર્યને જોઈને, સર્વ દેવો, સિદ્ધો અને મહા ઋષિઓએ તેને વખાણ્યા. તે સમયે, ત્યાંના દેવો આનંદિત થયા, જેમાં સુનાભા—સોનાની નાભિ ધરાવતો પર્વત—અને હજારો આંખવાળા ઇન્દ્ર પણ હતા. શાચીપતિ ઇન્દ્રે, ખુશીથી, સુનાભાને કહ્યું: "અરે સુનાભા, સોનાની નાભિ ધરાવતાં પર્વત, હું તારા પર ખૂબ પ્રસન્ન છું. તને નિર્ભયતા આપું છું; હવે, શાંતિથી, તું જેમ ઈચ્છે તેમ જઈ." "તમે હનુમાનને મહાન સહાય આપી છે, તેને આરામ આપ્યો, જેથી તે સો યોજનનું અંતર, ધીરજથી, ભય વિના, પાર કરી શક્યો." "આ વાનર માત્ર રામ, દશરથપુત્રના હિત માટે જ જઈ રહ્યો છે. તું તારા શક્તિથી અતિથિ-સત્કાર કરીને મને પ્રસન્ન કર્યો છે." પર્વત, ઇન્દ્રના પ્રસન્નતા જોઈને, ખૂબ આનંદિત થયો. પર્વતને આ આશીર્વાદ મળ્યા પછી, તે ત્યાં જ રહ્યો; અને હનુમાન, એક ક્ષણમાં, સાગર પાર કરી ગયો. પછી દેવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને મહા ઋષિઓએ સુરસા, સૂર્ય સમાન તેજવાળી સર્પમાતાને કહ્યું: "આ પવનપુત્ર, હનુમાન, સાગર પાર કરી રહ્યો છે; એક ક્ષણ માટે, તું તેની સામે અવરોધ ઊભો કર." "તુ એક ભયાનક, વિશાળ રૂપ ધારણ કર, પર્વત જેવું, ભયજનક દાંત, પીળા આંખો, અને આકાશ સુધી પહોચતું મોઢું રાખ." "અમને તેની શક્તિ જાણવી છે અને તેની શક્તિમાં વધારો કરવો છે; તે કોઈ રીતે તને પાર કરશે અથવા હતાશ થઈ જશે." આ રીતે સંબોધિત થઈ, દેવો દ્વારા સન્માનિત સુરસાએ સાગરમાં રાક્ષસી રૂપ ધારણ કર્યું. તે ભયજનક, વિકૃત રૂપમાં, સર્વને ડરાવતી, હનુમાનના માર્ગમાં અવરોધ બની અને એવાં શબ્દો બોલી: "દેવોએ મને તારો ભોજન નિર્ધારિત કર્યો છે, વાનરશ્રેષ્ઠ; હું તને ખાઈ લઉં—મારા મોઢામાં પ્રવેશો." "મને એક વખત બ્રહ્માએ આ વર આપ્યો હતો: 'ઝલદી!' એમ કહી, પોતે વિશાળ મોઢું ખોલીને, પવનપુત્ર હનુમાન સામે ઊભી રહી." સુરસાની આ વાત સાંભળીને, હનુમાન, પ્રસન્ન મુખ સાથે, જવાબ આપ્યો: "રામ, દશરથપુત્ર, પોતાના ભાઈ લક્ષ્મણ અને પત્ની સીતા સાથે દંડકવનમાં પ્રવેશ કર્યો છે.