સુંદરકાંડના આ પ્રસંગમાં, વિદ્યાાધરોએ પોતાના પીવાના સ્થળોએ સોનાના વાસણો, કિંમતી ચાંદીના પ્યાલા અને સુંદર સોનાની ગિલાસો છોડી દીધી હતી. તેઓએ વિવિધ મીઠાઈઓ, ભોજન, વિવિધ પ્રકારના માંસ, સાઢાંના ચામડાં અને સોનાની મીઠવાળી તલવારો પણ ત્યાં જ છોડીને ઊંચે આકાશમાં ઉડાન ભરી હતી. આ વિદ્યાાધરો સુંદર હારોથી શોભિત, મદમાં ત્રુપ્ત, લાલ ફૂલમાળાઓ અને સુગંધિત લાલ ચંદનથી અંકિત, લાલ આંખો અને કમળ જેવી આંખો ધરાવતા, આકાશમાં ચમકતા દેખાતા હતા. તેમના સાથી સ્ત્રીઓ પણ હાર, પાયલ, કંકણ અને વિવિધ આભૂષણોથી સજ્જ, હસતાં અને આશ્ચર્યથી ભરપૂર, પોતાના પ્રેમીઓ સાથે આકાશમાં ઊભી રહી હતી. વિદ્યાાધરોમાંના મહાન ઋષિઓ, પોતાની અસાધારણ શક્તિઓ દર્શાવતા, એકસાથે ઊભા રહીને પર્વત તરફ નિહાળી રહ્યા હતા. એ સમયે, તેઓએ શુદ્ધ ચિત્તવાળા મહર્ષિ, ચારણો અને સિદ્ધોનું સ્વર સાંભળ્યું, જે નિર્મળ આકાશમાં ઊભા હતા. તેમણે કહ્યું: “આ પવનપુત્ર હનુમાન, જે પર્વત સમાન છે અને અવિચલિત ગતિ ધરાવે છે, સમુદ્ર પાર કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે—એ સમુદ્ર, જે વરુણનું નિવાસસ્થાન છે. તે રામ અને વાનરોના હિત માટે, દુષ્કર કાર્ય સિદ્ધ કરવા ઈચ્છે છે અને આ દુર્ગમ સમુદ્રને પાર કરી દૂરના કિનારે પહોંચવા માંગે છે.” આ વિદ્યાાધરો અને ઋષિઓના શબ્દો સાંભળીને, સૌએ એ અપરિમિત પરાક્રમી વાનરપતિને પર્વત પર જોયો. તે હનુમાન પોતે જંગલી અગ્નિ જેવો થરથરી ઉઠ્યો, વાળ ઊભા થઈ ગયા, અને ગર્જના કરી—જેવી વીજળીથી ભરેલા મેઘની ગર્જના હોય તેવી. હનુમાનની પૂંછ, ઘનઘોર વાળથી ઢંકાયેલી અને વળાંકોવાળી, તે ઉડાન માટે તૈયાર થતાં, જેમ પંખીઓના રાજા ગરુડ સાપને પકડી ઉડે તેમ, હલાવતો હતો. તેની પૂંછ પાછળથી વળી ગઈ હતી અને તે ઝડપથી આગળ વધતો, જાણે કોઈ વિશાળ સાપને ગરુડે ઉઠાવી ગયો હોય તેમ લાગે. હનુમાને પોતાના બાહુઓ, જે મહાન લોહના દંડ જેવાં મજબૂત હતા, કમર પાસે લાવીને પગ સંકોચ્યા. પોતાના બાહુ, ગળા અને સમગ્ર શક્તિ એકઠી કરીને, તે પરાક્રમ અને તેજથી ભરપૂર થઈ ગયો. હનુમાને દૂર સુધી માર્ગ નિહાળ્યો, દૃષ્ટિ આકાશ તરફ રાખી, શ્વાસને હૃદયમાં રોકી રાખ્યો અને ઉડાન માટે તૈયાર થયો. પગ જમીન પર મજબૂતીથી દબાવી, કાન નીચે દબાવીને, વાનરશ્રેષ્ઠ હનુમાન ઝંપલાવવા તૈયાર થયો. પછી, હનુમાને અન્ય વાનરોને કહ્યું: “જેમ રાઘવના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલો તીર પવન જેવી ઝડપથી આગળ ધસી જાય છે, તેમ હું પણ રાવણશાસિત લંકામાં જઈશ. જો ત્યાં જનકનંદિની સીતા ન દેખાવા મળે, તો હું એ જ ઝડપથી દેવલોક સુધી પહોંચી જઈશ—even જો મારા પ્રયત્નો વ્યર્થ જાય. અથવા તો હું રાક્ષસરાજ રાવણને બાંધી લાવીશ; દરેક રીતે, હું કાર્યસિદ્ધિ સાથે, સીતા સાથે પાછો ફરિશ. અથવા તો આખી લંકા અને રાવણને ઉખાડી લાવીશ!” આવી પ્રતિજ્ઞા કર્યા પછી, હનુમાને મનમાં દ્રઢ નિશ્ચય કરીને ઝંપલાવ્યું. તે વાનરપતિ ગરુડ સમાન કલ્પના કરીને, જોરદાર ઉછાળો માર્યો. તેણે ઝંપલાવતાં જ પર્વતના વૃક્ષો પોતાની શાખાઓ ખેંચી, સર્વત્ર ઉંચકાઈ ગયા. હનુમાન સાથે અનેક ફૂલોથી લદેલા વૃક્ષો અને મધપાનથી મસ્ત પક્ષીઓ પણ આકાશમાં ઝડપથી આગળ વધ્યા. તેની જાંઘોની શક્તિથી ઉખડેલા વૃક્ષો, જાણે કોઈ સગાં દૂર જતા સ્નેહથી પાછળ આવે તેમ, થોડો સમય હનુમાનને અનુસરે છે. એ વૃક્ષો, જાણે સેના પોતાના રાજાને અનુસરે છે તેમ, હનુમાનની પાછળ લાગ્યા. ફૂલો અને પાંદડાથી છવાયેલો, પર્વત સમાન હનુમાન અદ્ભુત દેખાતો હતો. પછી એ વૃક્ષો, જે દૃઢ મૂળ ધરાવતા હતા, જાણે ડરીને, ખારા પાણીમાં ડૂબી ગયા—જેમ મહેન્દ્ર પર્વતો વરુણના નિવાસસ્થાને ડૂબી જાય તેમ. હનુમાન, વિવિધ ફૂલો અને કળીઓથી ઢંકાઈને, જાણે જ્યોતિર્મય મેઘમાં જલતા જुगનૂઓ હોય તેમ, આકાશમાં તેજસ્વી દેખાયો. તેની ઝડપથી છોડાયેલા વૃક્ષો પોતાના ફૂલો છોડી દેતા, એ ફૂલો પાણીમાં વિખેરાઈ ગયા—જેમ મિત્ર વિદાય લઈ દૂર જાય તેમ. એ વૃક્ષોના ફૂલોની રંગબેરંગી વાદળ, પવનથી હલાઈને, સમુદ્ર પર પડતાં, મહાસાગર જાણે તારાઓથી છવાયેલા આકાશ સમાન તેજસ્વી દેખાયો. સુગંધિત અને રંગબેરંગી ફૂલોની ધારા હનુમાનને આવરી ગઈ; તે જાણે વીજળીના ઝાંઝાવાતથી શોભિત ઉગતા મેઘ જેવો જણાયો. પાણી હનુમાનની શક્તિથી વિખેરાયેલા ફૂલોથી ઢંકાઈ ગયું—જેમ આકાશમાં તારાઓ કે દીપક ઝગમે છે તેમ. આકાશમાં હનુમાનના બાહુ, જાણે પર્વતની ચોટી પરથી નીકળતા પાંચમુખી સાપો હોય તેવી દૃશ્યમાન થયા. મહાન વાનર હનુમાન, જાણે મહાસાગરને પી જાય છે તેમ, અને જાણે આકાશને પી જવાની તીવ્ર ઇચ્છા ધરાવે છે તેમ, તેજસ્વી દેખાયો. તેની આંખો, પવનના માર્ગે ચાલતી વીજળી જેવી ઝગમગતી, જાણે પર્વત પર પ્રગટાવેલા અગ્નિ સમાન પ્રભા પાથરી રહી હતી. તડકાવાળી મોટી, ગોળ આંખો, ચાંદ્ર અને સૂર્ય જેવા સ્થિર, હનુમાનના ચહેરા પર ઝળહળતી હતી. તેની લાલાશ નાકવાળી મુખમંડલ, સાંજના સૂર્યમંડળ જેવું લાલ પ્રકાશિત થયું. ઝંપલાવતી વખતે ઊંચકાયેલી પૂંછ, આકાશમાં ઇન્દ્રધ્વજ સમાન તેજસ્વી દેખાઈ. પવનપુત્ર હનુમાન, પૂંછથી ઘેરાયેલા ગોળાકાર અને ઝગમગતા દાંતવાળા, જાણે પ્રભામંડળથી ઘેરાયેલા સૂર્ય સમાન, દિવ્ય તેજથી ચમકી ઉઠ્યા. આ રીતે, પવનપુત્ર હનુમાનનું મહાકાવ્ય ઝંપલાવવું, સમગ્ર જગતમાં અદ્ભુત અને દિવ્ય દૃશ્ય બની રહ્યું.