પવનપુત્ર હનુમાન જ્યારે મહેન્દ્રપર્વત પર ઊભા રહ્યા, ત્યારે તેમના શક્તિશાળી પગલાંઓના દબાણથી એ મહાન પર્વત ગર્જના કરવા લાગ્યો—જેમ સિંહે ઘાયલ કર્યો હોય એવો અવાજ, કેવો કે કોઈ ઉન્મત્ત હાથીની દહાડ. પર્વતની શિલાઓ છુટા પડી ગઈ, એમાંથી પાણીના ધારા વહેવા લાગ્યા; ભયગ્રસ્ત હરણ અને હાથીઓ દોડવા લાગ્યા, અને વિશાળ વૃક્ષો પણ હલાવા લાગ્યા. પર્વત પર વિવિધ ગંધર્વ-યુગલ, પાનથી ઉન્મત્ત, અને વિદ્યા ધરાઓના સમૂહો, પંખીઓ ઉડી ગયા. પહાડની વિશાળ સમતલ જમીન ખાલી થઈ ગઈ, મહાન સાપો છુપાઈ ગયા, અને પર્વતના શિખરો તથા શિલાઓ ઉખડી ઊઠ્યા. એ અર્ધ-નિકળેલા સાપો શ્વાસ છોડતા, જાણે પર્વત ધ્વજાઓથી સુશોભિત થયો હોય એમ દેખાવા લાગ્યો. ભયભીત અને ઉદ્વિગ્ન ઋષિઓએ પણ પર્વત છોડ્યો; એના શિલાખંડો ખસી પડ્યા, અને પર્વત જાણે પોતાના સંગથી વિમુખ થયેલા મુસાફર જેવો જંગલમાં ડૂબી ગયો. એ સમયે, મનથી અતિવેગી અને પરાક્રમી, દુશ્મન નાશક વાનર હનુમાન, મન એકાગ્ર કરી, લંકા તરફ વિચારથી પ્રસ્થાન કરવા તૈયાર થયા. આજે પવિત્ર વાલ્મીકિ રામાયણના સુંદરકાંડનું પ્રથમ સર્ગ આરંભે છે. હનુમાન, અપ્રતિમ અને અઘરું કાર્ય સિદ્ધ કરવાનો દૃઢ સંકલ્પ લઈને, ઉંચું માથું અને ગળું ઉંચકીને, જાણે પશુઓના રાજા જેવા દેખાતા હતા. પછી એ શક્તિશાળી અને સ્થિર હનુમાન, પચ્ચો પાંજરા જેવી લીલીછમ ઘાસવાળી જમીન પર, જળ સમાન ઝીલતી જગ્યાઓમાં, નિર્ભયપણે ફરવા લાગ્યા. પંખીઓને ઉડાડી, છાતીથી વૃક્ષો તોડી, અનેક પ્રાણીઓ ધ્રુસી નાખી, એ વિદ્વાન વાનર સિંહ જેવી ગતિએ ચાલ્યા. એ પર્વત કુદરતી રૂપે જ, નીલા, લાલ, મંજીષ્ઠા અને કમળ જેવી રંગીન, સફેદ-કાળી, નિર્મળ ખનિજોથી શોભતો હતો. એ પર્વત પર યક્ષ, કિનર, ગંધર્વ, દેવસમાન પ્રાણીઓ અને મહાન સાપો પોતાના પરિવાર સાથે વસતા. એ મહાન પર્વતના તળિયે, સર્વોત્તમ વાનર, આસપાસ રહેલા મહાસર્પોથી ઘેરાયેલા, જાણે જળકુંડમાં રહેલા સાપ જેવો ઊભા રહ્યા. હનુમાને હાથ જોડીને સૂર્ય, ઈન્દ્ર, પવન, સ્વયંભૂ અને પંચમહાભૂતને વંદન કર્યું અને મનમાં વિદાય લેવાની તૈયારી કરી. પૂર્વ દિશા તરફ મોખે, પવનદેવ અને બ્રહ્માને વંદન કરીને, દક્ષિણ દિશા તરફ પ્રયાણ કરવા દૃઢ સંકલ્પ કર્યો. પ્રમુખ વાનરોની નજરે, લંકા માટે કૂદકો મારવાનો નિશ્ચય કરનાર હનુમાન, રામકાર્ય માટે, જાણે જ્વારકાળે સમુદ્ર ફેલાય એમ, પોતે વિશાળ થવા લાગ્યા. અપરિમિત શરીર ધારણ કરી, એક જ કૂદકાથી સાગર પાર કરવાનો સંકલ્પ કરીને, હાથ અને પગથી પર્વતને દબાવ્યો. એ પર્વત તરત જ કંપી ઉઠ્યો, અને blooming વૃક્ષોના ફૂલો છુટી પડ્યા. તમામ તરફથી સુગંધિત ફૂલોની વર્ષા થવા લાગી, જાણે આખો પર્વત ફૂલોનો બનેલો હોય. શક્તિશાળી વાનરના દબાણથી, પર્વતમાંથી ઉન્મત્ત હાથીની જેમ પાણી નીકળવા લાગ્યું. હનુમાનના પ્રભાવથી મહેન્દ્ર પર્વતમાંથી સોનાં, સીસું અને ચાંદીના ધારા વહ્યા. વિશાળ શિલાખંડો બહાર આવી, અને મધ્યમાં અગ્નિની જ્વાલા સાથે, જાણે ધૂમ્રરેખાઓવાળો અગ્નિકુંડ દેખાવા લાગ્યો. પર્વતના ગુફામાં છુપાયેલા બધા જ પ્રાણીઓ અજીબ અવાજે ચીસો પાડવા લાગ્યા. એ પર્વતના દબાણથી સર્જાયેલી પ્રજાવિહલતા ધરા, દિશાઓ અને વનરાજી સુધી વ્યાપી ગઈ. વિશાળ મસ્તકવાળા મહાસર્પો, સ્વસ્તિક ચિહ્નવાળાં, ભયંકર અગ્નિ ઉગળી, પથ્થરોને દાંતથી કાપવા લાગ્યા. એ ઝેરી સાપોના દંશથી પથ્થરો અગ્નિથી પ્રજ્વલિત થઈ તૂટી પડ્યા. પર્વત પર ઉગતા ઔષધિઓ પણ એ ઝેરી અસરને શમાવી શકી નહિ. ઋષિઓએ વિચાર્યું, "આ પર્વત કોઈ અતિમાનવીય શક્તિથી તૂટી રહ્યો છે," અને તેઓ સ્ત્રીઓના સમૂહ સાથે ડરીને ભાગી ગયા. પીવાના મેદાનો પર સુવર્ણપાત્રો, કિંમતી કપો અને સોનાના પ્યાલા, વિવિધ મિઠાઈઓ, ભોજન, વિવિધ માંસ, વાછરડા ચામડા અને સોનાની માથાવાળી તલવારો બધું છોડી દઈને દોડી ગયા. નેકલેસ પહેરેલા, લાલ ફૂલો અને લાલ અંજનથી અલંકૃત, લાલ આંખવાળા અને કમળ સમાન આંખવાળી સ્ત્રીઓ, પોતાના પ્રેમીઓ સાથે આકાશમાં ઉડી ગઈ. એ સ્ત્રીઓ ગળા, પગ અને હાથમાં ગહણા પહેરી, આશ્ચર્યથી હસતી, આકાશમાં ઊભી રહી. વિદ્યા ધરાઓના મહાન ઋષિઓ, પોતાના પરાક્રમ દર્શાવી, આકાશમાં એકત્રિત થઈ પર્વત તરફ જોયું. તેઓએ શુદ્ધ ચિત્તવાળા ઋષિઓ, ચારણો અને સિદ્ધોનો અવાજ સાંભળ્યો, જે આકાશમાં ઊભા હતા. "આ પવનપુત્ર હનુમાન, પર્વત સમાન, અદ્ભુત વેગ ધરાવે છે; એ સમુદ્ર, જે વરુણનું નિવાસ છે, પાર કરવા ઈચ્છે છે. રામ અને વાનરોના હિત માટે અઘરું કાર્ય સિદ્ધ કરવા, એ દુર્લભ પાર પહોંચવા ઈચ્છે છે." આ વિદ્યા ધરાઓ અને ઋષિઓની વાતો સાંભળી, બધા એ અપરિમિત વાનરપ્રમુખને પર્વત પર જોયા. હનુમાનના રોમકંપ ઊભા થયા, તેઓ અગ્નિ જેવો કંપી ઉઠ્યા અને મેઘની ગર્જના જેવી પ્રચંડ દહાડ પાડી. તેમની પૂંછડી, લમ્બી અને વાળથી આચ્છાદિત, વક્રતાથી વળી ગઈ; તેઓ કૂદકો મારવા તૈયાર થયા, જાણે પંખીઓના રાજા ગરુડ સાપને પકડી ઉડે એમ.