ત્યારે બધા દેવતાઓ, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સહિત, ભગવાન બ્રહ્માની પાસે ગયા અને નમ્રતાપૂર્વક વંદન કરીને એમને કહ્યું: “હે પ્રભુ, આપ દ્વારા ક્યારેક દેવસેનાપતિ તરીકે નિયુક્ત કરાયેલ દેવ હવે પોતાની પત્ની સાથે ઘોર તપસ્યા કરી રહ્યા છે. હવે જગતના કલ્યાણ માટે જે કરવું જરૂરી છે, તે કરો—હે ધર્મજ્ઞ, કારણ કે આપ જ અમારો પરમ આશ્રય છો.” દેવતાઓની આ વાત સાંભળી, સર્વલોકના પિતામહ બ્રહ્માએ અમર દેવતાઓને સૌમ્ય અને આશ્વાસનભરી વાણીથી કહ્યું: “પર્વતપુત્રી (પાર્વતી) દ્વારા જે વાત કહેવામાં આવી છે, તે પોતપોતાની પત્ની ધરાવનારા પ્રાણીઓ માટે યોગ્ય નથી; તેમ છતાં, એ શબ્દો નિર્વિકાર, શુદ્ધ અને સત્ય છે. આ સ્વર્ગીય ગંગામાં અગ્નિ દેવ પુત્રને ઉત્પન્ન કરશે, જે દેવસેનાના સેનાપતિ અને દુશ્મનોના વિનાશક બનશે. પર્વતોના રાજાની મોટી દીકરી (ઉમા) એ પુત્રનું સન્માન કરશે; નિશ્ચયથી એ પુત્ર ઉમા દ્વારા અત્યંત આદરપાત્ર થશે.” રઘુકુલના વંશજ, બ્રહ્માજીના આ વચનો સાંભળી, બધા દેવતાઓ પોતાના કાર્ય સિદ્ધ થતાં આનંદપૂર્વક પિતામહને વંદન કરીને પૂજા કરવા લાગ્યા. ત્યારબાદ બધા દેવતાઓ, સુશોભિત કૈલાસ પર ગયા અને પુત્રપ્રાપ્તિ માટે અગ્નિદેવને નિયુક્ત કર્યા. તેઓએ કહ્યું: “હે દેવ, દેવતાઓના હિત માટે, તમારી તેજસ્વી શક્તિ પર્વતપુત્રી ગંગામાં સંચાર કરો.” અગ્નિદેવે દેવતાઓને વચન આપ્યું અને ગંગાજી પાસે જઈને કહ્યું: “હે દેવી, આ ગર્ભ ધારણ કરો; આ દેવતાઓને પ્રિય છે.” ગંગાએ આ શબ્દો સાંભળી, દૈવી સ્વરૂપ ધારણ કર્યું. એમનું મહાત્મ્ય જોઈને અગ્નિની શક્તિ સર્વદિશામાં પ્રસરી ગઈ. ત્યારબાદ અગ્નિદેવે ગંગાજીને સર્વત્ર અન્નય કરી, જેના કારણે ગંગાની તમામ ધારા ઊર્જાથી ભરાઈ ગઈ. આ પછી ગંગાએ સર્વદેવતાઓની સભામાં કહ્યું: “હે દેવ, આપમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી આ જ્વલંત શક્તિ હું સહન કરી શકતી નથી.” અગ્નિના તપથી દગ્ધ અને ચિંતાતુર ગંગાને, અગ્નિદેવ—જે દેવતાઓના હવન સ્વીકારતા છે—એ કહ્યું: “આ ગર્ભને હવે હિમાલયના ઢોળાવ પર મૂકી દો.” અગ્નિના વચનો સાંભળી, ગંગાએ તે અત્યંત તેજસ્વી ગર્ભને મુક્ત કર્યો. હે નિર્દોષ રઘુકુલનંદન, એ શક્તિશાળી અને તેજસ્વી ગર્ભ ગંગાની ધારાઓમાંથી બહાર પડ્યો; તે જે બહાર આવ્યું તે પીગળેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી હતું. એ સોનાં જેવું તેજ ધરાવતું ગર્ભ ધરતી પર પહોંચ્યું, અને સાથે જ અનન્ય તેજવાળું ચાંદી, તાંબું અને કાળું લોખંડ પણ તેની તીવ્રતાથી ઉત્પન્ન થયું. ત્યાં ગંગાની અશુદ્ધિમાંથી સીસું અને ટીન ઉત્પન્ન થયું; અને ધરતી પર આવીને વિવિધ ધાતુઓ વધવા લાગી. જ્યારે એ તેજસ્વી ગર્ભ ધરતી પર મૂકાયો, ત્યારે આખું જંગલ, જે પર્વતોથી ઘેરાયેલું હતું, તે સોનાં જેવું બની ગયું. ત્યારથી, હે રાઘવ, તેને ‘જાતરૂપ’—અગ્નિ સમાન તેજ ધરાવતું સોનું—કહેવામાં આવે છે; ત્યાંના તમામ ઘાસ, વૃક્ષો, વેલો અને ઝાડપાં પણ સોનાં જેવાં બની ગયા. પછી દેવતાઓ, ઇન્દ્ર અને વાયુદેવતાઓ સાથે, કૃત્તિકા તારાઓને એ જન્મેલા બાળકનું પોષણ કરવાનો અધિકાર આપ્યો. કૃત્તિકાઓએ સંકલ્પપૂર્વક દૂધ આપવાનું ઉત્તમ કરાર કર્યું અને કહ્યું: “એ આપણાં સૌના પુત્ર છે.” પછી બધા દેવતાઓએ ઘોષણા કરી: “એનો નામ કાર્તિકેય રહેશે; એ ત્રણેય લોકમાં અમારી સંતાન તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે—આમાં કોઈ સંશય નથી.” દેવતાઓએ પછી એ તેજસ્વી બાળકને, જે ગર્ભધારાથી બહાર આવ્યો હતો, દિવ્ય તેજથી સ્નાન કરાવ્યું—જેમ કે અગ્નિ જ પ્રગટ થયો હોય. દેવોએ એનું નામ સ્કંદ રાખ્યું, કારણ કે એ ગર્ભમાંથી વહેતો બહાર આવ્યો હતો; હે કકુત્સ્થકુલના વંશજ, એ કાર્તિકેય Mighty-armed અને અગ્નિ સમાન તેજવાળાં હતા. પછી કૃત્તિકાઓનું ઉત્તમ દૂધ પ્રગટ થયું; છ મુખવાળાં એ બાળકે છ કૃત્તિકાઓના સ્તનમાંથી દૂધ પીધું. માત્ર એક જ દિવસે એ બાળકે, નાજુક શરીર હોવા છતાં, પોતાની શક્તિથી અસુરસેનાઓને જીત્યા. પછી બધા દેવતાઓ, અગ્નિદેવના નેતૃત્વમાં, એ મહાતેજસ્વી બાળકને દેવસેનાના સેનાપતિ તરીકે અભિષેક કર્યો. હે રામ, મેં તને ગંગાની કથા અને એ પુણ્યશાળી, કલ્યાણકારી બાળકના જન્મની સમગ્ર વાર્તા સંભળાવી છે. હે કકુત્સ્થ, ધરતી પર જે કોઈ પુરુષ કાર્તિકેયની ભક્તિપૂર્વક ઉપાસના કરે છે, તે પુત્ર અને પૌત્રથી સુખી બનીને સ્કંદલોકમાં સ્થાન પામે છે. આ રીતે બાલકાંડના સત્તત્રીસમા સર્ગનો સમાપન થાય છે. હવે અઠત્રીસમા સર્ગ આરંભે છે. એ પ્રસંગે, વિશ્વામિત્રે રામને એ મીઠી વાર્તા સંભળાવીને ફરી કકુત્સ્થને કહ્યું: “હે વીર, એક વખત અયોધ્યામાં સગર નામના એક મહાન રાજા હતા, જે ધર્મનિષ્ઠ અને શ્રેષ્ઠ શાસક હતા, પણ સંતાનવિહિન હતા. હે રામ, સગરની મોટી રાણી કેશિની હતી, જે વિદર્ભના રાજાની પુત્રી તથા સત્યવ્રતા અને ગુણવતી હતી. બીજી પત્ની સુમતી હતી, જે સુપર્ણની બહેન અને અરીષ્ટનેમિની પુત્રી હતી. મહાન રાજા સગરે પોતાની બંને રાણીઓ સાથે હિમાલય પર ભૃગુપ્રસ્રવણ શિખર પર જઈને ઘોર તપસ્યા કરી. પછી એક સો વર્ષ પછી, સત્યમાં શ્રેષ્ઠ એવા મહર્ષિ ભૃગુ તેમનાં તપથી પ્રસન્ન થયા અને સગરને આશીર્વાદ આપ્યો: “હે નિર્દોષ, તને મહાન સંતાન પ્રાપ્ત થશે અને તું લોકમાં અપ્રતિમ યશ પ્રાપ્ત કરશે, હે પુરુષોત્તમ!