હનુમાન અને અન્ય વાનરો દુ:ખી અને નિરાશ થઈ બેઠા હતા. તેઓએ પોતાના જીવનની આશા છોડી દીધી હતી, કેમ કે તેઓ સીતાજીને શોધવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા અને સમય પણ વીતતો ગયો હતો. એ સમયે, એક વૃદ્ધ અને પંખ વિહોણો ગૃધ્ર, સંપાતિ, તેમના પાસે આવ્યો અને દયાથી ભરી આંખોથી બોલ્યો. સંપાતિએ કહ્યું, "મારા નાના ભાઈ જટાયુ, જેમણે રાવણ સાથે યુદ્ધ કર્યું અને જીવ ગુમાવ્યો, એ જટાયુની વાત તમે કરી. હું વૃદ્ધ છું, મારા પંખો જળી ગયા છે—હવે ભાઈની શત્રુતા માટે બદલો લેવાની મારી પાસે શક્તિ નથી." સંપાતિએ પોતાની અને જટાયુની જૂની કથાઓ યાદ કરી. તેણે કહ્યું, "વૃત્રાસુરના સંહાર પછી, અમે બંને વિજયની ઈચ્છાથી તપ્ત કિરણોવાળાં સૂર્ય તરફ ઉડ્યા. અમે ગગનમાર્ગે ઝડપથી આગળ વધ્યા, પણ મધ્યસૂર્ય નજીક પહોંચતાં જટાયુ દુર્બળ પડ્યો. હું પ્રેમવશે મારા પંખો ફેલાવીને ભાઈને ઢાંકી દીધો, પણ મારા પંખો સળગી ગયા અને હું વિંધ્ય પર્વતો પર પડી ગયો. ત્યારથી અહીં રહ્યો છું અને ભાઈના સમાચાર મળ્યા નથી." આ વાત સાંભળીને અંગદે સંપાતિને પૂછ્યું, "જો તમે એ રાક્ષસ રાવણનું નિવાસ સ્થાન જાણતા હો, તો અમને કહો. અમે સીતાજીને શોધી રહ્યા છીએ." સંપાતિએ જવાબ આપ્યો, "હું વૃદ્ધ છું, પંખ વિહોણો છું, પણ શબ્દોથી રામજીની સહાય કરીશ. હું ત્રણેય લોક જાણું છું, દેવ-અસુર યુદ્ધ અને અમૃતમંથન પણ જાણું છું. રામનું કાર્ય પહેલા મારે કરવું જોઈએ, પણ હવે મારું બળ અને પ્રાણ દુર્બળ થઈ ગયા છે." પછી સંપાતિએ કહ્યું, "મને દેખાયું હતું કે એક સુંદર સ્ત્રી, તમામ આભૂષણોથી સજ્જ, દુષ્ટ રાવણ દ્વારા આકાશમાં લઈ જવામાં આવી રહી હતી. એ સ્ત્રી 'રામ! રામ!' અને 'લક્ષ્મણ!' કહી રહી હતી અને પોતાના આભૂષણ ફેંકતી હતી. તેની પીળા વસ્ત્રો પહેલી કાયાએ, કાળી દેહ ધરાવતાં રાવણ પર વીજળીની જેમ તેજ પાથર્યું હતું. તેના બોલાવાથી મને ખાતરી છે કે એ સીતાજી જ છે." "હવે સાંભળો, રાવણ, વિશ્રવાસપુત્ર અને વૈશ્વરવણનો ભાઈ, લંકા શહેરમાં રહે છે. એ શહેર વિશ્વકર્માએ સમુદ્રના ટાપુ પર બનાવ્યું છે, અહીંથી પૂરા સો યોજન દૂર છે. એ શહેર જાંબુનદ સોનાના દ્વારોથી, ભવ્ય સોનાના મંચો અને મહેલો વડે શોભાયમાન છે. ચમકતા કિલ્લાબંદીથી ઘેરાયેલું છે. એમાં જ દુ:ખી સીતાજી, રાવણના અંત:પુરમાં, દૈત્ય સ્ત્રીઓની કડક નજર હેઠળ બંધ છે." "જો તમે દક્ષિણ દિશામાં સમુદ્રકિનારે પહોંચો, તો રાવણ ત્યાં મળશે. વાનરો, ત્વરિત આગળ વધો. મારા જ્ઞાનથી હું જાણું છું કે તમે પાછા ફરશો. આ માર્ગ અનેક પક્ષીઓ માટે અલગ-અલગ છે—કુલીંગા, ભાસ, ક્રૌંચ, શ્યેન, ગૃધ્ર વગેરે; અને હંસો માટે સર્વોચ્ચ માર્ગ છે, જે ગરુડજીનો છે. આપણો વંશ પણ ગરુડમાંથી આવ્યો છે." આ રીતે સંપાતિએ વાનરોને માર્ગદર્શન આપ્યું, તેમની આશા જગાડી, અને સીતાજીની શોધ માટે યોગ્ય દિશા બતાવી.