తత్త్వయా నాత్ర కర్తవ్యం దుఃఖం తద్వాక్యసమ్భవమ్ ॥ ౧,౧౧.
అందువల్ల, ఆ మాటల వల్ల నీకు బాధ కలగనివ్వకూడదు.
రాజాసనం రాజచ్ఛత్రం వరాశ్చావరవారణాః । యస్య పుణ్యాని తస్యైతే మత్వైతచ్ఛాంమ్య పుత్రక ॥ ౧,౧౧.
రాజాసనం, రాజఛత్రం, వరాలు, ఏనుగులు—ఇవి అన్నీ యోగ్యుడైనవాడికే దక్కుతాయి. ఇది తెలుసుకుని మనసు నిశ్చింతగా ఉంచు బిడ్డా.
అన్యజన్మకృతైః పుణ్యైః సురుచ్యా సురుచిర్నృపః । భార్యేతి ప్రోచ్యతే చాన్యాం మద్విధా పుణ్యవర్జితా ॥ ౧,౧౧.
ఇతర జన్మల్లో చేసిన పుణ్యఫలంతో సురుచీ రాజు భార్య అయింది. నా లాంటి పుణ్యం లేని వారు మాత్రం వేరుగా పిలవబడతారు.
పుణ్యోపచయసంపన్నస్తస్యాః పుత్రస్తథోత్తమః । మమ పుత్రస్తథా జాతః స్వల్పపుణ్యో ధ్రువో భవాన్ ॥ ౧,౧౧.
ఆమె కుమారుడు పుణ్యసంపన్నుడై ఉత్తముడు అయ్యాడు. నా కుమారుడు ధ్రువుడు తక్కువ పుణ్యంతో పుట్టాడు.
తథాపి దుఃఖం న భవాన్ కర్తుమర్హసి పుత్రక । యస్య యావత్స తేనైవ స్వేన తుష్యతి మానవః ॥ ౧,౧౧.
అయినా, నా బిడ్డా, నీవు నీకు బాధ కలిగించుకోవడం తగదు. మనిషి తనకు ఉన్నది ఎంతకాలం ఉన్నదో అంతకాలం దానితో సంతృప్తిగా ఉండాలి.
యది తే దుఃఖమత్యర్థం సురుచ్యా వచసాభవత్ । తత్పుణ్యోపచయే యత్నం కురు సర్వఫలప్రదే ॥ ౧,౧౧.
సురుచి మాటల వల్ల నీకు ఎంతో బాధ కలిగిందని అయితే, అన్నీ ఫలితాలు ఇచ్చే పుణ్యాన్ని కూడగట్టేందుకు ప్రయత్నించు.
సుశీలో భవ ధర్మాత్మా మైత్రః ప్రాణిహితే రతః । నిమ్నం యథాపః ప్రవణాః పాత్రమాయాన్తి సమ్పదః ॥ ౧,౧౧.
నీతి గుణాలతో ఉండి, ధర్మాన్ని పాటించు, అందరితో స్నేహంగా ఉండి, ప్రాణుల క్షేమంలో ఆసక్తి చూపు. నీరంతా దిగువకు వెళ్ళినట్లే, అర్హత ఉన్నవారికి ఐశ్వర్యం వస్తుంది.
ధ్రువ ఉవాచ అమ్బ యత్త్వమిదం ప్రాత్థ ప్రశమాయ వచో మమ । నైతద్దుర్వాచసా భిన్నే హృదయే మమ తిష్ఠతి ॥ ౧,౧౧.
ధ్రువుడు ఇలా అన్నాడు: అమ్మా, నన్ను శాంతింపజేయాలని నీవు చెప్పిన మాటలు, దుర్వాక్యాలతో గాయపడిన నా హృదయంలో నిలవడం లేదు.
సోఽహం తథా యతిష్యామి యథా సర్వోత్తమోత్తమమ్ । స్థానం ప్రాప్స్యామ్యశోషాణాం జగతామభి పూజితమ్ ॥ ౧,౧౧.
కాబట్టి, నేను అతి ఉన్నతమైన, ఎప్పటికీ మాయమవని, అన్ని లోకాల్లోను గౌరవింపబడే స్థానం పొందేందుకు ప్రయత్నిస్తాను.
సురుచిర్దయితా రాజ్ఞస్తస్యా జాతోస్మి నోదరాత్ । ప్రభావం పశ్య మేంబ త్వం వృద్ధస్యాపి తవోదరే ॥ ౧,౧౧.
సురుచే రాజుకు ప్రియమైనవారు, కాని నేను ఆమె గర్భంలో పుట్టలేదు. అమ్మా, నీవు వృద్ధురాలై ఉన్నా నీ గర్భంలో నేను పుట్టాను. నా శక్తిని చూడు.
ఉత్తమః స మమ భ్రాతా యో గర్భేణ ధృతస్తయా । స రాజాసనమాప్నోతు పిత్రా దత్తం తథాస్తు తత్ ॥ ౧,౧౧.
నా సోదరుడు ఉత్తముడు ఆమె గర్భంలో ధరించబడ్డాడు. తండ్రి ఇచ్చిన రాజసింహాసనం అతడికి దక్కాలి. అలా జరగాలి.
నాన్యదత్తమభీప్స్యామి స్తానమమ్బ స్వకర్మణా । ఇచ్ఛామి తదహం స్థానం యత్ర ప్రాప పితా మమ ॥ ౧,౧౧.
అమ్మా, ఇంకెవరైనా ఇచ్చే స్థానం నాకు కావాలని నేను కోరను. నా తండ్రి తన కర్మఫలంగా పొందిన స్థానం నాకు కావాలని మాత్రమే కోరుతున్నాను.
శ్రీపరాశర ఉవాచ నిర్జగామ గృహాన్మాతురిత్యుక్త్వా మాతరం ధ్రువః । పురాచ్చ నిర్గమ్య తతస్తద్బాహ్యోపవనం యయో ॥ ౧,౧౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: తల్లి మాటలు వినిపించాక, ధ్రువుడు ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లి, పట్టణాన్ని దాటి, అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
స దదర్శ మునీంస్తత్ర సప్తపూర్వాగతాన్ధ్రువః । కుష్మాజినోత్తరీయేషు విష్టరేషు సమాస్థితాన్ ॥ ౧,౧౧.
అక్కడ ధ్రువుడు ఏడుతరాల క్రితం వచ్చిన మునులను చూశాడు. వారు దర్భాసనాలపై కూర్చుని, వృక్షచర్మాలతో కప్పుకొని ఉన్నారు.
స రాజపుత్రస్తాన్సర్వాన్ప్రణిపత్యాభ్య భాషత । ప్రశ్రయావనతః సమ్యగభివాదనపూర్వకమ్ ॥ ౧,౧౧.
ఆ యువరాజు వారందరినీ నమస్కరించి, వినయంగా, ముందుగా అభివాదం చేసి, వినయంతో మాట్లాడాడు.
ధ్రువ ఉవాచ ఉత్తానపాదతనయం మాం నిబోధత సత్తమాః । జాతం సునీత్యాం నిర్వేదాద్యుష్మాకం ప్రాప్తమన్తికమ్ ॥ ౧,౧౧.
ధ్రువుడు ఇలా అన్నాడు: మహానుభావులారా, నేను ఉత్తానపాదుని కుమారుడిని, సునీతిలో జన్మించిన ధ్రువుడిని. నిరాశతో మీ వద్దకు వచ్చాను.
ఋషయ ఊచుః చతుఃపఞ్చా బ్దసంభూతో బాలస్త్వం తృపనన్దన । నిర్వేదకారణం కిఞ్చిత్తవ నాద్యాపి వర్తతే ॥ ౧,౧౧.
మునులు ఇలా అన్నారు: బాలుడా, ఉత్తానపాదుని కుమారుడా, నీవు నాలుగు లేదా ఐదు సంవత్సరాల వయస్సు కలవాడివి. నీకు ఈ వయస్సులో నిరాశకు కారణం ఏముంది?
న చిన్త్యం భవతః కిఞ్చిద్ధ్రయతే భూపతిః పితా । న చైవైష్ట వియోగాది తవ పశ్యామ బాలక ॥ ౧,౧౧.
నీకు ఆందోళనపడాల్సినదేమీ లేదు. నీ తండ్రి రాజు బతికే ఉన్నాడు. నీకు కావలసినదానిలో ఏదైనా వేరుపడినట్లు మేము చూడడం లేదు, బాలుడా.
శరీరే న చ తే వ్యాధిరస్మాభిరుపలక్ష్యతే । నిర్వేదః కిన్నిమిత్తస్తే కథ్యతాం యది విద్యతే ॥ ౧,౧౧.
నీ శరీరంలో ఏ వ్యాధి కూడా మేము గమనించలేదు. నీకు నిరాశకు ఏదైనా కారణం ఉంటే, అది నీకు తెలుసైతే చెప్పు.
శ్రీపరాశర ఉవాచ తతః స కథయామాస సురుచ్యా యదుదాహృతమ్ । తన్నిశమ్య తతః ప్రోచుర్మునయస్తే పరస్పరమ్ ॥ ౧,౧౧.
శ్రీ పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ తరువాత ధ్రువుడు సురుచి చెప్పిన మాటలను వారికి వివరించాడు. అది విని మునులు పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
అహో క్షాత్రం పరం తేజో బాలస్యాపి యదక్షమా । సపత్న్యా మాతురుక్తం యద్ధృదయాన్నాపసర్పతి ॥ ౧,౧౧.
హాయ్, ఎంత గొప్ప క్షత్రియ శక్తి! చిన్న వయస్సులోనే సహించలేకపోతున్నాడు. సతీమాత చెప్పిన మాటలు అతని హృదయాన్ని వదలడం లేదు.
భోభోః క్షత్రియదాయాదః నిర్వేదాద్యత్త్వాయాధునా । కర్తుం వ్యవసితం తన్నః కథ్యతాం యది రోచతే ॥ ౧,౧౧.
ఓ క్షత్రియ వంశజా, నీకు వచ్చిన నిరాశతో నీవు ఇప్పుడు చేయదలచినది ఏమిటో, అది నీకు ఇష్టం ఉంటే మాకు చెప్పు.
యచ్చ కార్యం తవాస్మాభిః సాహాయ్యమమితద్యుతే । తదుచ్యతాం వివక్షుస్త్వమస్మాభిరుపలక్ష్యసే ॥ ౧,౧౧.
ఓ మహాతేజస్సు, మేము మీకు సహాయం చేయాల్సిన పని ఏదైనా ఉంటే, దయచేసి చెప్పండి. మీరు ఏదో చెప్పాలని కోరుకుంటున్నారని మేము గమనించాము.
ధ్రువ ఉవాచ నాహ మర్థమభీప్సామి న రాజ్యం ద్విజసత్తమాః । తత్స్థానమేకమిచ్ఛామి భుక్తం నాన్యేన యత్పురా ॥ ౧,౧౧.
ధ్రువుడు ఇలా అన్నాడు: నాకు ధనం కావాలి కాదు, రాజ్యం కూడా కావాలి కాదు, మహర్షులారా. ఎవ్వరూ పొందని ఒక స్థానం మాత్రమే నాకు కావాలి.
ఏతన్మే క్రియతాం సమ్యక్కథ్యతాం ప్రాప్యతే యథా । స్థానమగ్ర్యం సమస్తేభ్యః స్థానేభ్యో మునిసత్తమాః ॥ ౧,౧౧.
దయచేసి, నాకు ఆ స్థానం ఎలా సాధ్యమవుతుందో వివరంగా చెప్పండి. మహర్షులారా, అన్ని స్థానాల్లో అత్యుత్తమమైన స్థానం నాకు దక్కేలా చేయండి.
మరీచిరువాచ అనారాధితగోవిన్దైర్నరైః స్థానం నృపాత్మజ । న హి సంప్రాప్యతే శ్రేష్ఠం తస్మాదారాధయాచ్యుతమ్ ॥ ౧,౧౧.
మరీచి ఇలా అన్నాడు: రాజకుమారా, గోవిందుడిని ఆరాధించని మనుషులకు ఉత్తమమైన స్థానం దక్కదు. అందుకే, అచ్యుతుడిని భక్తితో ఆరాధించు.
అత్రిరువాచ పరః పరాణాం పురుషో యస్య తుష్టో జనార్దనః । సంప్రాప్నోత్యక్షయం స్థానమేతత్సత్యం మయోదితమ్ ॥ ౧,౧౧.
అత్రి ఇలా అన్నాడు: జనార్దనుడు సంతృప్తి చెందితే, ఆయన పరమపురుషుడు, మరెవరికైనా నశించని స్థానం ఇస్తాడు. నేను చెప్పింది నిజమే.
అఙ్గిరా ఉవాచ యస్యాన్తః సర్వమేవేదమచ్యుతస్యావ్యయాత్మనః । తమారాధయ గోవిన్దం స్థానమగ్ర్యం యదీచ్ఛసి ॥ ౧,౧౧.
అంగిరసు ఇలా అన్నాడు: ఈ జగత్తంతా అచ్యుతుని అవినాశి ఆత్మలోనే ఉంది. నీవు అత్యుత్తమ స్థానం కోరుకుంటే ఆ గోవిందుడిని ఆరాధించు.
పులస్త్య ఉవాచ పరం బ్రహ్మ పరం ధామ యోఽసౌ బ్రహ్మ తథా పరమ్ । తమారాధ్య హరిం యాతి ముక్తిమప్యతి దుర్లభామ్ ॥ ౧,౧౧.
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: పరబ్రహ్మ, పరమధామం, బ్రహ్మ అని పిలవబడే హరివు ఆరాధించబడితే, అత్యంత దుర్లభమైన మోక్షమూ దక్కుతుంది.
పులహ ఉవాచ ఐన్ద్రమిన్ద్రః పరం స్థానం యమారాధ్య జగత్పతిమ్ । ప్రాప యజ్ఞపతిం విష్ణుం తమారాధయ సువ్రత ॥ ౧,౧౧.
పులహుడు ఇలా అన్నాడు: ఇంద్రుడు జగత్పతియైన విష్ణువును, యజ్ఞపతిని ఆరాధించి ఇంద్రపదవిని పొందాడు. ఓ సద్భక్తా, నువ్వూ ఆయనను ఆరాధించు.