భో భోః !కిమేతద్భవతా బలభద్రేరితం బచః । ఆజ్ఞాం కురుకులోత్థానాం యాదవః కః ప్రదాస్యతి ।। ౫-౩౫-
'ఓ బలరామా! నువ్వు చెప్పిన ఈ ఆజ్ఞ ఏమిటి? కురు వంశానికి యాదవుడు ఎవడు ఆదేశాలు ఇస్తాడు?' అని వారు అన్నారు.
ఉగ్రసేనోఽపి యద్యాజ్ఞాం కౌరవాణాం ప్రదాస్యతి । తదలం పాణ్డురచ్ఛత్రైర్నృ పయోగ్యైర్విड़మ్బితైః ।। ౫-౩౫-
ఉగ్రసేనుడు కూడా కౌరవులకు ఆజ్ఞాపిస్తే, ఇక ఈ తెల్ల గొడుగులు, రాజులకు ఇచ్చే గౌరవాలు అవసరం లేదు.
తదూగచ్ఛ బల!పాపాఢ్య శామ్బమన్యాయచేష్టితమ్ । విమోక్ష్యామో న భవతో నోగ్రసేనస్య శాసనాత్ ।। ౫-౩౫-
'బలరామా! నువ్వు వెళ్ళిపో. శాంబుడు తప్పు చేశాడు, అతడు శిక్షకు అర్హుడు. మేము అతడిని నీ ఆజ్ఞకు గానీ, ఉగ్రసేనుని ఆదేశానికి గానీ విడిచిపెట్టము.'
ప్రణతిర్యా కృతాస్మాకమార్య్యాణాం కుకురాన్ధకైః । ననామ సా కృతా కేయమాజ్ఞా స్వామిని భృత్యతః ।। ౫-౩౫-
'కుకురులు, అంధకులు మనకు నమస్కారం చేసినది మన గొప్పతనాన్ని గౌరవించి చేశారు. ఇప్పుడు ఈ ఆజ్ఞ ఏమిటి? యజమానికి పనివాడికి ఇచ్చేలా ఉంది.'
గర్వ్వమారోపితా యుయం సమానాసనభోజనైః । కో దోషో భవతాం నితిర్యత్ ప్రీత్యా నావలోకితా ।। ౫-౩౫-
'మనతో సమానంగా కూర్చోబెట్టడం, భోజనం చేయించడం వల్ల మీరు గర్వపడిపోయారు. మేము మిమ్మల్ని తక్కువగా చూడకపోవడం వల్ల మాకు తప్పేముంది?'
అస్మాభిరర్ఘో భవతో యోఽయం బల! నివేదితః । ప్ర మూణైతన్నైతదస్మాక కుల్యం యుష్మత్కులోచితమ్ ।। ౫-౩౫-
'బలరామా! మేము నీకు ఇచ్చిన అర్ఘ్యం కేవలం మర్యాదకోసం మాత్రమే. ఇది మా సంప్రదాయం కాదు, మీ వంశానికి కూడా ఇది తగదు.'
ఇత్యుక్త్వా కురవః సర్వ్వే న ముఞ్చామో హరేః సుతమ్ । కృతైకనిశ్వయాస్తూర్ణం వివిశుర్గజసాహ్వయమ్ ।। ౫-౩౫-
ఇలా అన్న తర్వాత, కౌరవులు అందరూ 'హరికి కుమారుడిని మేము విడిచిపెట్టము!' అని తేల్చుకుని, గజసాహ్వయ అనే సభలోకి వేగంగా ప్రవేశించారు.
మత్తఃకోపేన చాఘూర్ణంస్తదధిక్షేపజన్మనా । అత్థాయ పార్ష్ణ్యా వసుధాం జఘాన స హలాయుధః ।। ౫-౩౫-
అప్పుడు హలాయుధుడు, అవమానంతో కోపంతో వణికిపోతూ, తన మడమతో భూమిని బలంగా కొట్టాడు.
తతో విదారితా పృథ్వీ పార్ష్ణిఘాతాన్మహాత్మనః । ఆస్ఫోటయామాస తథా దిశః శబ్దేన పూరయన్ ।। ౫-౩౫-
ఆ మహాత్ముడి మడమ దెబ్బతో భూమి చీలిపోయింది. ఆ శబ్దం అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించింది.
స ఉవాచాతితామ్రాక్షో భ్రు కుటీకుటిలాననః । అహో మదాపలేపోఽయమసారాణాం ద్రరాత్మనామ ।। ౫-౩౫-
కళ్ళు ఎర్రగా మండిపోతూ, ముఖం కోపంతో వంకరగా మారి, ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'హాయ్! ఈ గర్వం హృదయం ఖాళీగా ఉన్నవారిదే.'
కౌరవాణాం మహీపత్వమస్మాకం కిల కాలజమ్ । ఉగ్రసేనస్య యే నాజ్ఞాం మన్యన్తేఽద్యాపి లఙ్ఖనమ్ ।। ౫-౩౫-
'కౌరవుల రాజ్యాధికారం కాల పరిమితమే; మనది శాశ్వతం. అయినా ఉగ్రసేనుని ఆజ్ఞను ఇప్పటికీ కొందరు లెక్కచేయడం లేదు.'
ఆజ్ఞాం ప్రతీచ్ఛేద్ధర్మ్మేణ సహ దేవైః శచీపతిః । సదాధ్యాస్తే సుధర్మ్మా తాముగ్రసేనః శచీపతేః ।। ౫-౩౫-
'ధర్మాన్ని దేవేంద్రుడు ఎప్పుడూ ఆమోదిస్తాడు. అలాగే ఉగ్రసేనుడు కూడా ఇంద్రునికి సమానమైన అధికారం కలవాడు.'
ధిఙూమనుష్యశతోచ్ఛిష్టే తుష్టిరేషాం నృపాసనే । పారిజాతతరోః పుష్పమఞ్చరీర్వనితాజనః ।। ౫-౩౫-
'వందలాది మందికి మిగిలినదాన్ని తినే వారు రాజాసనంలో కూర్చుంటే వారికి గౌరవమా? ఇక్కడి స్త్రీలు పారిజాత పూలమాలల వంటివారు.'
బిభర్త్తి యస్య భృత్యానాం సోఽప్యేషాం న మహీపతిః । సమస్తభూభృతాం నాథ ఉగ్రసేనః స తిష్ఠతు ।। ౫-౩౫-
'అటువంటి పనివారిని పోషించే వాడు వారికి రాజు కాదు. భూభృతులందరికీ అధిపతి అయిన ఉగ్రసేనుడు వారికి యజమానిగా ఉండాలి.'
అద్య నిష్కౌరవాముర్వ్వీం కృత్వా యాస్యామి తత్పురీమ్ । కర్ణం దుర్య్యోఘనం ద్రోణమద్య భీష్మం సవాహ్లికమ్ ।। ౫-౩౫-
ఈ రోజు కౌరవులు లేని భూమిని చేసి, ఆ పట్టణానికి వెళ్తాను. కర్ణుడు, దుర్యోధనుడు, ద్రోణుడు, భీష్ముడు, అశ్వత్థామన్ — వీరందరినీ ఎదుర్కొంటాను.
దుష్టాన్ దుఃశాసనాదీంశ్వ భూరిశ్రవసమేవ చ । సోమదత్తం శలం భీమమర్జ్జునం సయుధిష్ఠిరమ్ ।। ౫-౩౫-
దుష్టుడు దుఃశాసనుడు మరియు ఇతరులు, భూరిశ్రవ, సోమదత్తుడు, శలుడు, భీముడు, అర్జునుడు, యుదిష్ఠిరుడు — వీరందరిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొంటాను.
మమజౌ కౌరవాంశ్వాన్యాన్ హ్టత్వా సాశ్వరథద్రిపాన్ । వీరమాదాయ శామ్బఞ్చ సపత్రీక తతః పురీమ్ । ద్రారకాముగ్రసేనాదీన్ గత్వా ద్రక్ష్యామి బాన్ధవాన్ ।। ౫-౩౫-
కౌరవులను, ఇతరులను, వారి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా ఓడించి, వీరుడు శాంబుడిని అతని భార్యతో తీసుకొని, ఆ పట్టణానికి వెళ్తాను.
అథవా కౌరవాధీనం సమస్తైః కురుభిః సహ । భారావతరణో శీఘ్ర దేవరాజేన చోదితః ౫-౩౫-
లేకపోతే, కౌరవులందరినీ నా ఆధీనంలోకి తీసుకొని, దేవేంద్రుడు చెప్పినట్లు భూమిపై భారాన్ని తొలగిస్తాను.
ఇత్యుక్త్వా మదరక్తాక్షః కర్షణాధోముఖం హలమ్ । ప్రాకారవప్ర విన్యస్య చకర్ష ముషలాయుధః ।। ౫-౩౫-
ఇలా చెప్పి, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా మారిన వాడు, తన హలాన్ని కోటగోడ మీదకు వంచి, ముసలాయుధాన్ని పట్టుకుని లాగడం ప్రారంభించాడు.
ఆఘూర్ణితం తత్ సహసా తతో వై హస్తినాపురమ్ । దృష్ట్వా సంక్షుబ్ధహ్టదయాశ్చుంక్ర శుః సర్వ్వకౌరవాః ।। ౫-౩౫-
ఆకస్మాత్తుగా హస్తినాపురం ఊగిపోయింది. పట్టణం కంపించి వణికిపోతున్నదాన్ని చూసి, అందరు కౌరవులు భయంతో అరవసాగారు.
లామ!రామ!మహావాహో!క్షమ్యతాం క్షమ్యతాం త్వయా । ఉపసంహ్రియతాం కోపః ప్రసీద ముషలాయుఘ ।। ౫-౩౫-
రామా! రామా! మహాబాహువా! మమ్మల్ని క్షమించు, క్షమించు! నీ కోపాన్ని ఆపు, ముసలాయుధధారి! దయచూపు.
ఏష శామ్బః సపత్రీకస్తవ నిర్యాతితో బల! అవిజ్ఞాతప్రభావాణాం క్షమ్యతామపరాధినామ ।। ౫-౩౫-
ఇక్కడ శాంబుడు అతని భార్యతో నీకోసం విడుదల చేయబడిన వాడు, బలరామా! మాకు తెలియని శక్తి ఉన్నవారి తప్పులను క్షమించు.
తతో నిర్యాతయామాసుః శామ్బం పత్రీసమన్వితమ్ । నిష్కమ్య నగరాత్తూర్ణాం కౌరవా మునిపుఙ్గవ ।। ౫-౩౫-
అప్పుడే కౌరవులు శాంబుడిని అతని భార్యతో కలిసి త్వరగా బయటకు తీసుకొచ్చి, పట్టణాన్ని వదిలి వచ్చారు, మునిశ్రేష్ఠా!
భీష్మ-ద్రోణ-కృపాదీనాం ప్రణమ్య వదతాం ప్రియమ్ । క్షాన్తమేతన్మయేత్యాహ బలో బలవతాం వరః ।। ౫-౩౫-
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మరియు ఇతరులకు నమస్కరించి, మధురమైన మాటలు చెప్పి, బలరాముడు — బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు — "ఇది నా వల్ల క్షమించబడింది" అన్నాడు.
అద్యాప్యాఘూర్ణితాకారం లక్ష్యతే తత్ పురం ద్రిజ! ఏష ప్రవాదో రామస్య బలశౌర్య్యోపలక్షణః ।। ౫-౩౫-
ఇప్పటికీ, బ్రాహ్మణా! ఆ పట్టణం ఊగిపోయిన లక్షణాలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇది రాముని శక్తి, పరాక్రమానికి గుర్తుగా ప్రసిద్ధమైన కథ.
తతస్తు కౌరవాః శామ్బ సమ్పూజ్య హలినా సహ । ప్రషయామాసురుద్రాహధనభార్య్యాసమన్వితమ్ ।। ౫-౩౫-
తర్వాత కౌరవులు, శాంబుడిని బలరామునితో కలిసి గౌరవించి, అతని భార్య, ధనంతో పంపించారు.
మేత్రేయ!శ్రూయతాం తస్య బలస్య బలశాలినః । కృతం యదన్యత్తేనాభూత్తదపి శ్రూయతాం ద్రిజ ।। ౫-౩౬-
మైత్రేయా! ఆ బలవంతుడు బలరాముడు చేసిన మరొక కార్యాన్ని విను. మరొకరి చేత జరిగినదాన్ని కూడా విను, బ్రాహ్మణా!
నరకస్యాసురేన్ద్రస్య దేవపక్షవిరోధినః । సఖాభవన్మహావీర్య్యో ద్రివిదో నామ వానరః ।। ౫-౩౬-
దేవతలకు శత్రువైన అసురేంద్రుడు నరకుడు, ద్రవిడుడు అనే మహాశక్తివంతుడైన వానరుడిని స్నేహితుడిగా కలిగి ఉన్నాడు.
వైరానుబన్ధ బలవాన్ స చకార సురాన్ ప్రిత । నరక హతవాన్ కృష్ణో బలదర్పసమన్వితమ్ ।। ౫-౩౬-
వైరంతో కూడిన ఆ వానరుడు దేవతలపై దాడి చేశాడు. బలంతో గర్వించిన నరకుడిని కృష్ణుడు సంహరించాడు.
కరిష్యే సర్వ్వదేవానాం తస్మాదేతత్ప్రతిక్రియామ్ । యజ్ఞవిధ్వంసనం కుర్వ్వన్ మర్త్తలోకక్షయం తథా ।। ౫-౩౬-
అందుకే, నేను అందరు దేవతలపై ప్రతీకారం తీసుకుంటాను — వారి యజ్ఞాలను ధ్వంసం చేసి, మానవ లోకాన్ని నాశనం చేస్తాను.